Alles is een ecosysteem, in de betekenis van een set van eigenschappen die reageren op talloze andere eigenschappen uit de omgeving. Er zijn vaak zo veel beïnvloedende factoren in het spel dat het moeilijk is het geheel in kaart te brengen. Complexiteit laat zich niet zomaar vertalen in simpele voorspellingen: de argelozen die ons vorige herfst waarschuwden voor een horrorwinter, hebben hun lesje hopelijk wel geleerd.
...

Alles is een ecosysteem, in de betekenis van een set van eigenschappen die reageren op talloze andere eigenschappen uit de omgeving. Er zijn vaak zo veel beïnvloedende factoren in het spel dat het moeilijk is het geheel in kaart te brengen. Complexiteit laat zich niet zomaar vertalen in simpele voorspellingen: de argelozen die ons vorige herfst waarschuwden voor een horrorwinter, hebben hun lesje hopelijk wel geleerd. Het verkeer kun je ook beschouwen als een complex systeem, zelfs op lokaal niveau. De discussie over welk tracé het beste is om de Antwerpse verkeersknoop te ontwarren, kan niet beslecht worden met solide argumenten. Er zijn te veel elementen waarover te weinig gegevens bestaan om onweerlegbare uitspraken te kunnen doen. Vorige maand liet verkeersdeskundige Eef Delhaye van de KU Leuven in een krant weten dat je door meer telewerk niet noodzakelijk kortere files en minder energieverbruik krijgt. Zelfs de tijdswinst voor de thuiswerker zou beperkt zijn. Ter verklaring van die stelling schoof ze een aantal factoren naar voren. Vooral mensen die met de trein naar het werk gaan zouden meer thuis blijven, en dan de auto nemen voor lokale verplaatsingen. Thuis heb je natuurlijk ook energie nodig, onder meer om je huis te verwarmen. In 1995 al verscheen in het vakblad Transportation Research A een overzicht van de ervaringen met thuiswerken. Daaruit bleek vooral dat de voordelen sterk afhangen van lokale omstandigheden, maar ook dat de effecten veranderen naarmate telewerk meer regel dan uitzondering wordt. De voorbije jaren werd er in vakbladen als Monthly Labor Review en Journal of Family Psychology een flinke boom opgezet over effecten op de werkervaring. Mensen werken thuis meestal langer, maar wel op gevarieerdere uren. Er lijkt wel een consensus te groeien dat telewerk leidt tot een evenwichtiger verdeling van de tijd die wordt besteed aan het werk en aan het gezin. Vorige maand beschreven wetenschappers in Nature hun ervaringen met telewerken, opnieuw met voor- en nadelen. Een voordeel is bijvoorbeeld dat je minder wordt afgeleid, een nadeel dat je minder impact hebt op de werksfeer. Het internetbedrijf Yahoo zou hebben beslist telewerk minder te promoten, omdat het te vaak nadelig is voor de snelheid en kwaliteit van het geleverde werk. Succes blijkt mee af te hangen van wie er telewerkt. Om het Leuvense verhaal wat in zijn context te plaatsen, dient nog te worden opgemerkt dat Delhayes analyse betrekking heeft op een situatie waarin mensen één dag per week thuis werken. Door meer telewerk krijg je niet noodzakelijk kortere files en minder energieverbruik.