'Acht uur dinsdagavond, past dat?' Joost haalt een zaktoestelletje met een scherm boven, krabbelt enkele keren met een schrijfstok op het scherm en knikt bevestigend. 'Ik noteer het in mijn agenda. Stuur ik de afspraak meteen ook door naar je e-mailadres?' Het is een tafereel dat alsmaar minder ongewoon wordt.
...

'Acht uur dinsdagavond, past dat?' Joost haalt een zaktoestelletje met een scherm boven, krabbelt enkele keren met een schrijfstok op het scherm en knikt bevestigend. 'Ik noteer het in mijn agenda. Stuur ik de afspraak meteen ook door naar je e-mailadres?' Het is een tafereel dat alsmaar minder ongewoon wordt. Tot voor kort was een pda - Personal Digital Assistent - nochtans niets meer dan een gadget, waar je hooguit een in maatpak gestoken dure zakenman mee zag. Intussen is het toestel in de bedrijfswereld aan een gestage opmars bezig. Volgens onderzoeken zou al 62 procent van de bedrijven in de Benelux er gebruik van maken. Nog altijd vrij bescheiden in vergelijking met de Verenigde Staten, waar een pda tot de standaarduitrusting van veel werknemers behoort, maar de evolutie is duidelijk. Van gadget is het uitgegroeid tot een nuttig werkinstrument. En hoewel 'mobiele professionals' nog steeds de belangrijkste doelgroep zijn, ondernemen fabrikanten nu ook schuchtere pogingen om studenten en thuisgebruikers aan te spreken. Zo bracht marktleider Palm onlangs de Zire uit, een eenvoudig toestel met zwart-witscherm dat ongeveer 133 euro kost en er iets kleurrijker uitziet dan de traditionele pda's. De tijd dat bijdetijdse huisvrouwen hun boodschappenlijstje bijhouden op een pda, is niet meer veraf. Maar wat is een pda precies? Gemakkelijkheidshalve kan je het een digitale zakagenda of organizer noemen. Hij is bedoeld voor het bijhouden van afspraken en telefoonnummers - een handige, digitale vervanger dus voor de ettelijke post-its en stukjes papier die we overal tussen stoppen of laten rondslingeren. Vlug een telefoonnummer of e-mail-adres nodig? Enkele tekens intikken en de juiste gegevens verschijnen op je scherm. Even een afspraak of een memo noteren? Je hoeft niet te wachten tot je opnieuw op kantoor bent: gewoon de tekst op het scherm van je pda schrijven, opslaan en op een geschikter moment weer opvragen. Handig, en de kans dat je belangrijke afspraken vergeet, is een stuk kleiner. Pda's kunnen bovendien makkelijk informatie uitwisselen met vaste computers. Praktisch kost dat heel weinig moeite en een minimum aan technisch vernuft. De pda moet gewoon in een basisstation worden geplaatst, dat via een kabel met de vaste computer verbonden is en hetzij zo, hetzij met een draadloos protocol gegevens kan overbrengen. Handig voor wie van belangrijke gegevens op zijn pda een back-up op zijn computer wil. Of voor bijvoorbeeld verkopers die op de hoogte moeten zijn van nieuwe aanbiedingen en producten, maar die meestal onderweg en dus niet op kantoor zijn. Even de elektronische agenda aansluiten op het bedrijfsnetwerk en alle nieuwtjes, prijsveranderingen en aanbiedingen van het moment worden op de pda opgeslagen. Omgekeerd worden rapporten van de voorbije dag of week moeiteloos op de vaste computer overgebracht. In veel gevallen laadt het basisstation tegelijkertijd de batterijen op. De populariteit van pda's is onder meer te danken aan het succes van draadloze protocollen, en dan vooral bluetooth. Voor wie nu even de draad kwijt is: bluetooth is een protocol waardoor een pda draadloos kan communiceren met pc's, printers, muizen, gsm's en toetsenborden die met dezelfde technologie uitgerust zijn. Het voordeel van bluetooth is dat je niet moet inloggen op een netwerk en dus zonder veel omhaal - lees: zonder gepruts met kabels - gegevens kunt doorsturen, en dat de transmissiesnelheid een stuk hoger ligt dan bij infrarood. Gevaar voor hackers die het netwerk kraken, is onbestaand, want het bereik van bluetooth is (bij benadering) slechts 10 meter. Pda's kunnen door hun handige formaat grotere notebooks vervangen en, afhankelijk van de software, voor heel bedrijfsspecifieke toepassingen ingeschakeld worden. GOCA, de groepering van erkende instelling voor autokeuring in België, levert daarvan een perfecte illustratie. GOCA vervangt bij autokeuringen papier en knijptang langzaam maar zeker door een pda. In plaats van een gaatje te maken in een papieren formulier, geven keurders mankementen aan een wagen aan met een icoontje op hun pda. Voordeel is dat ze veel nauwkeuriger kunnen werken. Het keuringsproces duurt met een pda iets langer, maar anderzijds wordt veel tijd uitgespaard aan de kassa. Naast hun handige formaat spreken pda's dus ook aan door de software waarmee ze kunnen worden uitgerust. De opties worden op dat vlak alsmaar aantrekkelijker, zowel voor zakenlui en bedienden als voor niet-professionele gebruikers. Je kunt er muziek mee beluisteren, spelletjes spelen, documenten bewerken, video's en foto's bekijken, je stem opnemen of beperkte toegang krijgen tot het internet (al dan niet met een optionele modem). In plaats van een plaatsverslindende notebook mee te nemen, kun je dus ook op stap met een pda, die je zo in je jaszak kunt laten verdwijnen. Er is wel een kanttekening: sommige van die extraatjes verslinden enorm veel energie, wat het praktische nut van een pda soms tenietdoet. Een kleurenscherm is voor sommige toepassingen bijvoorbeeld heel leuk, maar het zorgt er wel voor dat de batterijen regelmatig opgeladen moeten worden. De keuze van batterijen is daarom belangrijk. De alkaline AAA-batterijen die bij een Palmtoestel met monochroom scherm geleverd worden, gaan makkelijk twee tot drie maanden mee. De HP Jornada doet het vier tot zes uur met een oplaadbare batterij. De processor van een pda is uiteraard ook belangrijk, omdat die de snelheid en kracht van het toestel bepaalt. Aparte vermelding verdienen pda's die je kunt gebruiken als navigatie-instrument, omdat ze stukken goedkoper zijn dan volwaardige navigatiesystemen. Het antwoord op de vraag 'welke pda is het meest geschikt voor mij?' is dus onvermijdelijk de wedervraag 'waarvoor heb je de pda nodig?'. Sommige gebruikers willen een organizer die onbeperkte takenlijsten kan bewerken, of een agenda die dag-, week- en maandoverzichten geeft. Sommigen moeten lange teksten schrijven, anderen ingewikkelde rekenbladen. Het hangt er dus maar van af welke taken je wil uitvoeren. Hetzelfde geldt min of meer voor de hardware. Wie zich kan behelpen met het maken van korte notities heeft genoeg aan een toestel met een stylus (schrijfstok die tekst produceert door het scherm aan te raken). Wie lange teksten moet schrijven, kiest beter een pda met een toetsenbord, omdat de invoersnelheid in dat geval een stuk hoger ligt. De meeste pda's zien er min of meer hetzelfde uit: als een stijlvol ogende zak- rekenmachine die in je handpalm past. Het gros gebruikt Palm OS of een vereenvoudigde versie van Microsoft Windows als besturingssysteem, enkele draaien op Linux. Verschillende modellen zijn zowel op Macintosh als Windowscomputers te gebruiken, wat een voordeel is. Sommige pda's hebben, zoals gezegd, enkele leuke extra's: je stem opnemen, naar muziek luisteren, video bekijken, kaarten bekijken, een stadsgids raadplegen, op internet surfen... Leiders op de pda-markt zijn Palm en HP/Compaq. Pocket PC's zijn een stuk duurder dan de modellen van Palm, maar hebben, in tegenstelling tot de toestellen van Palm, een kleurendisplay. Ze werken echter niet met Macintosh- computers. Mac-gebruikers moeten sowieso uitkijken naar een Palm- of Psion-model. De meeste modellen hebben een bruikbaar geheugen tussen 7 en 64 megabyte, maar dat geheugen kan via uitbreidingsmodules aanzienlijk worden vergroot. Die modules kunnen er ook voor zorgen dat er andere mogelijkheden aan de pda worden toegevoegd (internet, mp3's beluisteren...). Sommige pda's hebben een toetsenbord, andere gebruiken een stylus (schrijfstok). Een andere mogelijkheid is de aankoop van een apart toetsenbord, dat op de pda aan te sluiten is. De meeste pda's laten hoe dan ook maar een beperkte toegang tot het internet toe. De prijzen van pda's zijn sterk aan het dalen, waardoor hun aantrekkingskracht vergroot. Een heel eenvoudige pda kan je nu al kopen vanaf 130 euro. Voor de topmodellen betaal je minstens 650 euro. Voor de topmodellen van Pocket PC liggen de prijzen hoger. Sommige fabrikanten combineren gsm en pda in één toestel, zodat je niet met twee toestellen hoeft rond te lopen. Het spreekt voor zich dat de prijs van zo'n gecombineerd toestel een heel stuk hoger (zo'n 200 euro extra) ligt. Voorbeelden zijn de Siemens SX451 en de Handspring Treo-toestellen. Dominique SoenensIN DE BENELUX MAAKT AL 62 PROCENT VAN DE BEDRIJVEN GEBRUIK VAN EEN PDA.