EEN FILM OVERPaul van Ostaijen, ter gelegenheid van de honderdste geboortedag van de auteur in februari jongstleden : een mens houdt zijn hart vast. De verleiding is immers groot om Van Ostaijens leven en werk om te timmeren tot een burlesk circusnummer, genre boem, paukeslag !, zoals al in tal van PvO-spektakels eerder dit jaar te merken was. Maar in die valstrik is Guido de Bruyn niet getuimeld met zijn film ...

EEN FILM OVERPaul van Ostaijen, ter gelegenheid van de honderdste geboortedag van de auteur in februari jongstleden : een mens houdt zijn hart vast. De verleiding is immers groot om Van Ostaijens leven en werk om te timmeren tot een burlesk circusnummer, genre boem, paukeslag !, zoals al in tal van PvO-spektakels eerder dit jaar te merken was. Maar in die valstrik is Guido de Bruyn niet getuimeld met zijn film Het magiese woord, die morgen donderdag door de BRTN wordt uitgezonden. Als er in Het magiese woord sprake is van spektakel, dan zit dat waar het hoort, in Van Ostaijens teksten zelf. Dit was een bewuste keuze, weg van de voor de hand liggende biografische reconstructies waarin mannen, Van Ostaijen verbeeldend, in lange jassen en met hoeden met brede randen door lege, natgeregende straten horen te stappen. De Bruyn richtte zijn aandacht in de eerste plaats op het (minder bekende) proza van Van Ostaijen, vooral diens brieven en kritische teksten, die min of meer chronologisch worden gelezen of geacteerd. De biografische context van deze teksten wordt slechts zeer summier aangegeven, zodat enige voorkennis daarvan nuttig kan zijn. BEWEGING.De Bruyn heeft de grote middelen ingezet om zijn film te realiseren. Hij reconstrueerde onder meer een stuk van het atelier van Oscar Jespers, Van Ostaijens beste vriend en medestander, en werkte de scène uit naar een bekende foto waarin Van Ostaijen, Jespers en diens broer Floris in een nogal vreemde opstelling in rieten zetels zitten te keuvelen. Voor het filmwerk maakte De Bruyn overvloedig gebruik van een op een kraan gemonteerde camera, wat nogal wat beweging in het beeld brengt. De film wordt vooral gedragen door een schare uitstekende acteurs ( Johan van Assche, Dirk Roofthooft, Warre Borgmans, Jobst Schnibbe en Tania van der Sanden), naast de in deze lichtelijk onvermijdelijke Tom Lanoye, die Van Ostaijen mitrailleursgewijs reciteert alsof het zijn eigen proza betreft. Dit laatste betekent in alle geval dat deze teksten zich daar inderdaad toe lenen. Wat dit reveleert, is dat veel van Van Ostaijens werk nog altijd uitstekend leesbaar blijkt en allerminst gedateerd is, zoals nochtans met de grote meerderheid van het werk van zijn tijdgenoten wél het geval is. M.R. ?Het magiese woord?, TV-Twee, donderdag 19 september, 22 u.30. Lanoye : mitrailleursgewijs.