Ze was gewaarschuwd, Maria Vindevoghel, de afgevaardigde van het ACV bij afhandelingsbedrijf Flightcare. Op 27 juni had ze een brief gekregen waarin stond dat haar BIAC-badge zou worden ingetrokken 'bij overtreding van het luchthavenidentificatiebadgesreglement'. Buiten de diensturen op de werkvloer aanwezig zijn is een overtreding, vindt de werkgever. Maar de vakbonden maken zich sterk dat een afgevaardigde, en zeker een lid van het Comité voor Veiligheid en Preventie te allen tijde aanwezig mag zijn, zeker wanneer hij of zij dat doet in het belang van de veiligheid van de werknemers.
...

Ze was gewaarschuwd, Maria Vindevoghel, de afgevaardigde van het ACV bij afhandelingsbedrijf Flightcare. Op 27 juni had ze een brief gekregen waarin stond dat haar BIAC-badge zou worden ingetrokken 'bij overtreding van het luchthavenidentificatiebadgesreglement'. Buiten de diensturen op de werkvloer aanwezig zijn is een overtreding, vindt de werkgever. Maar de vakbonden maken zich sterk dat een afgevaardigde, en zeker een lid van het Comité voor Veiligheid en Preventie te allen tijde aanwezig mag zijn, zeker wanneer hij of zij dat doet in het belang van de veiligheid van de werknemers. Intussen hebben verschillende verklaringen van werknemers de redenering van Flightcare al met de grond gelijkgemaakt: 'Wat gaan ze dan doen met de collega's die buiten hun uren maaltijdcheques komen ophalen, ziektebriefjes binnenbrengen of naar vakbondsvergaderingen komen?' Of zoals ACLVB-secretaris en ex- Sabenien Fréderick De Clercq het stelt in zijn persbericht: 'Ik ken honderden mensen op Zaventem die hun badge om niet-professionele doeleinden gebruiken. Als ze Maria ontslaan, moet de helft van de luchthaven buiten.' Vindevoghel was op dinsdag 12 juli samen met een andere afgevaardigde op de cargo om te controleren of er al iets was gedaan aan de overtredingen die de technische inspectie begin april had vastgesteld. Beide militanten raakten vlot door de controles, maar op 13 juli krijgt Vindevoghel een telefoon van haar chef en een brief waarin staat dat 'het einde van haar arbeidsovereenkomst wordt vastgesteld, op basis van overmacht'. Dat laatste slaat volgens de werkgever op het feit dat haar BIAC-badge is ingetrokken, waardoor 'de verdere uitvoering van haar arbeidsovereenkomst definitief onmogelijk is'. Op donderdag 14 juli worden echter de details van het naakte ontslag duidelijk. Op de badgedienst van luchthavenuitbater BIAC is de avond daarvoor een fax binnengerold met als subject: 'desactivatie Biac-badge-dringend'. En daaronder: 'In aansluiting op ons telefoongesprek van zo-even volgt hier de naam van de persoon uit dienst: VINDEVOGHEL MARIA 107339/7673'. Voor de camera's van het VTM-nieuws verklaart BIAC-gedelegeerd bestuurder Luc Van den Bossche ondubbelzinnig dat BIAC zelf geen enkel initiatief genomen heeft en enkel uitgevoerd heeft wat Flightcare vroeg. 'Een grove leugen dus', roepen de vakbonden. En ze weten zich gesterkt door specialisten arbeidsrecht zoals professor Marc De Vos (Universiteit Gent) die de kans heel klein acht dat Flightcare in een eventuele rechtzaak aan het langste eind zal trekken. 'Wie de geijkte procedure voor een ontslag niet volgt en bovendien morrelt aan de chronologie van de feiten, begeeft zich op zeer glad ijs', zegt De Vos. Toch betekent dat geenszins dat de christelijke vakbond ACV op beide oren kan slapen. 'Ze hebben het advocatenbureau Claeys &Engels in de arm genomen', huivert Lode Verschingel van de christelijke bediendebond LBC. 'Die hebben de voorbije jaren, onder meer bij het koerierbedrijf DHL, niets anders gedaan dan het sociaal recht uitgehold. Ik ben er zeker van dat Flightcare bij zijn leugen zal blijven, vervolgens de rechtszaak over het ontslag zal verliezen en dan met de glimlach de beschermingsvergoeding zal betalen.''Om het werk van de sociale bemiddelaar die inmiddels is aangesteld niet te bemoeilijken' staat de personeelsdirecteur bij Flightcare, Rudy Vande Velde, de pers liever niet te woord, maar hij heeft wel vertrouwen in de juridische situatie zoals ze nu is. Veel méér zorgen baren hem de 'absoluut onzinnige' beschuldigingen van de vakbonden over onder meer slecht verpakt radioactief afval en een tekort aan brandblusapparaten in de cargo. 'Er waren zoals in elk bedrijf inderdaad een paar tekortkomingen, maar die zijn ondertussen opgelost. Ik begrijp niet waarom men zo veel heisa maakt.'Misschien omdat er bij Flightcare na twee jaar nog steeds geen arbeidsreglement is, ondanks een ultimatum van de Sociale Inspectie om op zijn minst tegen februari van dit jaar de begin- en einduren van de werknemers vast te leggen. Vande Velde verklaarde daarover een tijdje geleden na herhaald aandringen van de werknemers dat hij niet inziet waarom zo'n arbeidsregle-ment nodig is, 'aangezien België het enige land is waar zoiets verplicht is'. Koren op de molen van de bonden, en zeker van mensen zoals Maria Vindevoghel, die al twintig jaar vakbondsmilitant is op de luchthaven en nu met lede ogen aanschouwt hoe de gouden jaren van Sabena plaatsgemaakt hebben voor een bikkelharde concurrentiestrijd. 'Mijn ontslag is slechts puntje nummer tien van ons eisenpakket', zegt ze. 'Eerst moet er zo snel mogelijk een degelijk arbeidsreglement komen, meer vaste voltijdse jobs, én een nieuwe syndicale hoofdafgevaardigde.'Een tijdje geleden verliet Francis Kelfkens, de vorige hoofdafgevaardigde van het ACV, Flightcare. 'De werkgevers praatten niet meer met hem en ze werkten hem op alle mogelijke manieren tegen', aldus Verschingel. 'Daardoor zat hij psychologisch volledig aan de grond. Uiteindelijk moest hij kiezen tussen het vakbondswerk voortzetten en zijn eigen gezondheid. Flightcare is meteen ingegaan op de deal om hem nog negen maanden na zijn vertrek door te betalen.'Wegens haar reputatie van oproerkraaier was Vindevoghel niet de eerste kandidaat van het ACV om Kelfkens op te volgen. Maar omdat niemand anders wilde, kwam het 'meisje met de megafoon' toch weer in beeld. 'De werkgever heeft een heilige schrik voor nog een klokkenluider op die functie', zegt Verschingel. 'Maar dat hij de belangrijkste kandidaat zomaar zou liquideren, dat tart alle verbeelding.'Verschingel hanteert met zinsneden als 'onze nooit aflatende strijd', 'liquidatie van afgevaardigden' en 'guerrillatechnieken om het opgelegde stakingsverbod te omzeilen en de passagiers niet te veel te hinderen', een combattief jargon. Vandaar ook dat insiders de 'bende' van Verschingel, Vindevoghel, Rik Vermeersch (BBTK) en Bert Verhoogen (ABVV) een PVDA-profiel aanmeten. Niet alleen die link met een communistische partij is sommige vakbondsleden en -collega's een doorn in het oog, de vier wordt ook een verregaande hypocrisie verweten. 'Ik kan mij niet inbeelden dat ik leedvermaak zou hebben met een militante die ontslagen wordt', zegt een anonieme bron binnen het ABVV. 'Maar toen ik het nieuws hoorde van haar ontslag heb ik toch een grote pint gedronken. De voorwaarde dat Vindevoghel werk zou krijgen bij Flightcare, was twee jaar geleden de pasmunt waarmee men de LBC, de socialistische BBTK en het ACV heeft overtuigd om de cao te ondertekenen, terwijl iedereen wist dat de werkvoorwaarden die daarin stonden niet door de beugel konden. Nog geen twee maanden later schreeuwde uitgerekend Vindevoghel van de daken dat het zo niet langer kon. Geloof me, als er niet veel eigen werknemers van Flightcare deelgenomen hebben aan de protestacties tegen haar ontslag, dan is dat niet alleen te wijten aan de onzekerheid over hun tijdelijke contracten of de druk van de werkgever. Vindevoghel is niet zo geliefd als ze laat uitschijnen. Al die verhalen over de gebrekkige veiligheid en de slechte arbeidsomstandigheden zijn er pas achteraf bij gesleurd om meer actiebereidheid los te weken.'Dat Vindevoghel ook in haar eigen ACV op niet te veel sympathie hoeft te rekenen, lijkt dan weer moeilijker te staven. Zo is ze behalve afgevaardigde op de luchthaven onder meer ook lid van het dagelijks bestuur van haar ACV-verbond. 'Mocht het echt zo zijn dat er met haar niet te werken valt, dan zou ze nooit aanvaard worden in de cenakels van de vakbond', zegt Verschingel. De massa's steunbetuigingen, ook vanuit ACV-nationaal, beamen dat. Niet dat het Vindevoghel iets oplevert. Na de eerste overlegronden tussen de werkgever en de werknemer ziet het ernaar uit dat de hernieuwde eisen van de vakbonden over veiligheid en beter geplande werkuren wél grotendeels zullen worden ingewilligd, maar dat er voor haar geen reïntegratie inzit. De tranen staan haar in de ogen als ze zich nogmaals opwindt over de manier waarop ze ontslagen werd, maar Vindevoghel blijft erbij dat ze veel meer begaan is met het lot van al die andere ex- Sabeniens. 'Sommigen zijn depressief geworden, anderen hebben hun relatie opgeblazen, maar ook diegenen die opnieuw werk gevonden hebben, zijn niet meer gelukkig op de luchthaven. Met de regelmaat van de klok nemen medewerkers ontslag. Vroeger was dat ondenkbaar. Wij maken nu vliegtuigen schoon in de helft van de tijd van bij Sabena. Het toestel komt aan met vertraging, maar het moet toch weer op tijd vertrekken. Voor wie meer dan vijftig jaar is, gaat het allemaal te snel. Wie drie keer ziek is, krijgt een sanctie en er zijn al mensen buiten gegooid omdat ze te vaak te kampen hadden met rugklachten.' Waar haalt Vindevoghel de energie vandaan om te blijven vechten voor een dergelijke strontjob? 'Omdat ik er wil zijn voor mijn collega's. En omdat ik weet dat het anders kan, zelfs binnen een hyperconcurrentiële omgeving als de luchthaven.' Hannes Cattebeke