'Wat? Een reportage maken tijdens de treinstaking? In het Zuidstation dan nog? Vergeet het maar. Komt niets van. U krijgt geen toestemming om met het personeel te praten.' De NMBS-woordvoerder doet alsof hij al met de overwonnen vijand praat.
...

'Wat? Een reportage maken tijdens de treinstaking? In het Zuidstation dan nog? Vergeet het maar. Komt niets van. U krijgt geen toestemming om met het personeel te praten.' De NMBS-woordvoerder doet alsof hij al met de overwonnen vijand praat. 'Och', zucht Mark Van Laethem van ACV-Transcom. 'Vergelijk de spoorwegen met het leger. Je hebt soldaten, daarboven heb je strepen tot je sterren ziet. Misschien is het ook goed dat zo'n groot bedrijf de communicatie naar de buitenwereld een beetje onder controle houdt. De mentaliteit in de verschillende afdelingen is heel verschillend. Als iedereen zomaar zijn zeg gaat doen... De voorbije jaren zijn er een paar problemen geweest. Daarom geldt nu weer de oude stelregel: niemand praat met de pers zonder toestemming.' Het is zondag 29 juni, Brussel-Zuid, een paar uur voor de staking. Buiten loopt de zomer te hard van stapel. Maar ook binnen, in de stationshal, broeit er wat. 'Het is altijd hetzelfde', bromt een treinbegeleider. 'De bonden staken. Maar wie wordt geconfronteerd met de reiziger? En waarom staken ze nu eigenlijk? Er is nog niets beslist, er ligt alleen maar een voorstel op tafel. Ach, de bonden zijn de voeling met de basis kwijt. Al mijn collega's denken er zo over.''God ja', reageert Van Laethem, 'Er werken 42.000 mensen bij de NMBS. Het is toch normaal dat er mensen zijn die een andere mening hebben. Organiseer dan een betaalstaking, hoor ik iedereen zeggen. Maar wat is daarvan de impact? Bijna niets. Het merendeel van de reizigers rijdt toch met een abonnement. En je zult zien: dan zijn er weer treinbegeleiders die gaan dwarsliggen, die alle klanten op de bon schrijven. We hebben het bij de vorige betaalstaking meegemaakt. Tientallen woeste reacties kregen we. Nee, we moeten nu staken. We moeten nu een duidelijk signaal aan de regering geven.' En wat als het personeel weigert te staken? 'Daar houden we eerlijk gezegd geen rekening mee', zegt Van Laethem. 'Er bestaat ook geen scenario of een draaiboek voor zo'n staking. Straks vallen we binnen in de belangrijkste seinhuizen: het Zuid- en het Noordstation. Dat zijn cruciale knooppunten: als Brussel lam ligt, ligt het hele net grotendeels plat. Die invasie gebeurt heel gemoedelijk. Collega's onder elkaar. Er worden wel wat woorden gewisseld met werkwilligen, natuurlijk, maar er komen geen handtastelijkheden aan te pas. Per slot van rekening moet je morgen nog met die mensen samenwerken. Daarna beslist de verkeersleiding van het seinhuis om het verkeer uit veiligheidsoverwegingen stil te leggen.'Kan een treinchauffeur dan nog verder rijden? 'In principe wel. Maar dan moet hij de rode seinlichten negeren. En dat wordt je nooit vergeven. Al is het ook weer niet zo dat om 22.00 uur alle treinen plots stilvallen. Die rijden gewoon door naar het volgende station. Je kan de mensen moeilijk afzetten in een koeienwei, natuurlijk.'*** Tien uur. 'Heel het radarwerk staat stil als uwe machtige arm dat wil!' Een tiental vakbondsleden marcheren met groene vlag door de centrale gang, richting seinhuis. Plots is het bord met de uurroosters helemaal leeg. De trein uit Oostende haalt Brussel nog net. Eenmaal in de stationshal beginnen een paar mensen driftig te gsm'en. Een cameraploeg van RTL-tv zoekt zenuwachtig naar wanhopige reizigers, maar vangt bot. Tot een vrouw het station komt binnengerend. De trein naar Gent Sint-Pieters van 22.10 uur? Nope. Treinstaking. Oeps, dat was ze vergeten. Er volgt een luide vloek. Of ze begrip heeft voor de stakers? 'Meneer, ik heb al heel mijn leven begrip voor die mannen. Altijd gedoe. Dan weer vertraging, dan vallen de bladeren, dan gooit er zich iemand voor de trein... het is altijd wel wat.' Aan de buitenkant van het station, aan de Frankrijkstraat, staan een viertal mensen te wachten. Treinreizigers onder elkaar. 'Het is toch een fantastisch bedrijf, die NMBS', zegt iemand. 'Vriendelijk personeel, goede werksfeer, iedereen krijgt af en toe een dag congé. Alleen: toch jammer dat er ook nog reizigers moeten zijn.' Algemene hilariteit. 'Ja, je maakt wat mee', zegt iemand anders. 'Bij een van de vorige stakingen liep het wel heel hard uit de hand. Een uur voor de staking bleek de laatste trein naar Antwerpen al uitgevallen te zijn. "Maar", zei een treinbegeleider, "er rijdt nog wel een goederentrein." En of we wilden meerijden? Ja, een trein is natuurlijk beter dan geen trein. Wij dus op die goederentrein. En in het begin, had het ook wel iets. Een echt scoutsfeertje. Tot die trein vertrok. Ooit al eens een goederenwagon vanbinnen gezien? Man, man, man... Probeer je daarin maar eens staande te houden... Het deportatiegehalte was bijzonder hoog. Afgezien!'Het groepje kijkt wat ongelovig naar elkaar. En barst dan in lachen uit. Honderd meter verderop rijdt een vakbondsman het station uit. Mét de wagen. En mét een zure smoel.