JA
...

JAKarel De Gucht'Als sommige mensen zeggen dat in uitzonderlijke omstandigheden, in sommige dossiers, spijtoptanten het laatste redmiddel zijn, kan ik me dat best inbeelden. Tegelijk besef ik ook dat je voorzichtig moet zijn met zo'n regeling. Precies daarom moet het debat zo open mogelijk gevoerd kunnen worden, op basis van inhoudelijke argumenten.Tegenstanders van die regeling roepen het regeerakkoord in om de maatregel te blokkeren. Hoewel ik zelf niet op de regeringsonderhandelingen aanwezig was, weet ik wel dat daar afgesproken is de besluiten van de verschillende Bende-commissies (op de foto: vermeende leden van de Bende van Nijvel, nvdr) uit te voeren. Als die tot het besluit komen dat een systeem van pentiti in sommige gevallen wenselijk is, moet je daar als regering dus een antwoord op zoeken. Twee zaken moet je wel tegen mekaar afwegen. Eén: de mogelijkheid om in onopgeloste zaken alsnog resultaat te boeken, bijvoorbeeld in zaken van georganiseerde misdaad. En twee: het risico dat spijtoptanten loze beschuldigingen gaan uiten die mensen onterecht kunnen beschadigen. Om dat laatste te vermijden, zijn strenge voorwaarden noodzakelijk.In het ontwerp staat dat het gerecht eventuele verklaringen alleen in acht mag nemen als die een dossier op cruciale elementen kunnen deblokkeren. Bovendien moet het gaan om een zaak die zich in de sector van de georganiseerde misdaad situeert. Daarbij komt nog dat er flesh on the bone moet zijn, voor ergens op ingegaan wordt. Het oordeel daarover moet door het parket of de onderzoeksrechter geveld worden. Zij kunnen die inschatting best wel maken, goed wetend dat de incentive voor de misdadigers tamelijk groot is: strafvermindering, een nieuwe identiteit en misschien zelfs een financiële tegemoetkoming. Wat ik niet begrijp, is dat de top van de Parti Socialiste dit debat halsstarrig en principieel afwijst. Voor hen gaat het hier blijkbaar om een symbooldossier. Zo kun je natuurlijk geen rationele discussie voeren. Volgens mij kan een systeem van spijtoptanten _ mits de nodige waarborgen _ gewoon een nuttig hulpmiddel zijn om duistere organisaties bloot te leggen. Niemand beweert dat het een wondermiddel is. Het blijft een uitzonderlijke oplossing in uitzonderlijke situaties.'NEEFlorence Coppenolle'Wij zijn dit dossier een beetje beu. Bij de regeringsonderhandelingen in 1999 hebben we ons standpunt in deze kwestie voldoende duidelijk bekendgemaakt. Dat ze nu weer met dit voorstel op de proppen komen, verbaast ons echter niet. Voor minister van Justitie Marc Verwilghen (VLD) is dit een symbooldossier geworden, als ware het dé grote oplossing voor alle problemen binnen het Belgische gerecht. Dat was het snelrecht destijds echter ook, en dat is een grote ramp gebleken. Voor de spijtoptanten dreigt hetzelfde debacle: het ziet er goed uit, maar het werkt veeleer contraproductief en is zelfs gevaarlijk.Het idee van de minister is in de eerste plaats absoluut onethisch. Het moedigt verklikken aan en beloont misdadigers met cadeautjes. En waarom? Omdat ze denken dat ergens iemand in een gevangenis misschien iets weet wat met de Bende van Nijvel te maken heeft. Normaal moeten wetten toch steeds een algemeen doel beogen?In onze ogen zijn het niet de misdadigers zelf die de Belgische justitie uit het slop moeten halen. Zij hebben namelijk niets te verliezen en zullen dus geneigd zijn met welk verhaal dan ook te komen aandragen. Dat geeft hen de kans een onderzoek te vertragen, de rechtsgang in de war te sturen, of gewoon met de voeten van het gerecht te spelen. Iedereen weet dat het gerecht nu al overbelast is. Ook in Italië, het voorbeeld waar men toch zo graag naar verwijst, hebben de politici na een tijdje ingezien dat de voordelen van het systeem niet tegen de nadelen opwogen.Daarbij komt nog dat er de jongste tijd al instrumenten genoeg ontwikkeld zijn. De politie is hervormd, het afluisteren van telefoongesprekken werd in een wettelijk kader gegoten, anonieme getuigen zullen binnenkort beter beschermd zijn en er is het initiatief ter bestrijding van de criminele organisaties. Het is nu aan de mensen op het terrein om in actie te schieten. En als er dan toch nieuwe maatregelen moeten komen, zouden die zich beter richten op de economische basis van de misdrijven. Een studie bewijst namelijk dat 76 procent van de criminaliteit vanuit een bedrijfsachtergrond ontstaat. Ons voorstel daaromtrent werd echter door de minister afgeketst. Wij vermoeden dat hier ideologische motieven spelen.'Opgetekend door Gerry Meeuwssen'Misdadigers zullen justitie niet redden.''Geen rationele discussie.'