Bijna iedere Italiaan kent de caso Aldrovandi. Ze vertoont nogal wat gelijkenissen met de zaak van Jonathan Jacob, de jongeman die in 2010 in een politiecel in Mortsel overleed na 'stevig aangepakt' te zijn door agenten van het Antwerpse interventieteam, beter bekend als 'de bottinekes'. Een zaak die plots weer op de agenda is gekomen. Na de opzienbarende Panorama-uitzending De gestoorde procedure begin vorig jaar kwam er een nieuw onderzoek en het parket-generaal wil nu dat álle agenten voor de rechtbank komen. Dat zijn er heel wat meer dan wat de collega's van het parket eerst wilden, namelijk niemand. Het is afwachten of de Kamer van Inbeschuldigingstelling daarin meegaat.
...

Bijna iedere Italiaan kent de caso Aldrovandi. Ze vertoont nogal wat gelijkenissen met de zaak van Jonathan Jacob, de jongeman die in 2010 in een politiecel in Mortsel overleed na 'stevig aangepakt' te zijn door agenten van het Antwerpse interventieteam, beter bekend als 'de bottinekes'. Een zaak die plots weer op de agenda is gekomen. Na de opzienbarende Panorama-uitzending De gestoorde procedure begin vorig jaar kwam er een nieuw onderzoek en het parket-generaal wil nu dat álle agenten voor de rechtbank komen. Dat zijn er heel wat meer dan wat de collega's van het parket eerst wilden, namelijk niemand. Het is afwachten of de Kamer van Inbeschuldigingstelling daarin meegaat. De Jonathan van Mortsel is een Federico uit Ferrara in Noord-Italië, waar ik een paar jaar geleden op bezoek was. De meeste mensen verplaatsen er zich met de fiets, op de groene stadsvesten lijkt het soms of heel Ferrara aan het joggen is. Een sympathieke, bijna idyllische provinciestad. Ik wist toen nog niet dat vijf jaar eerder een jongen van achttien 's nachts door vier politiemannen dood was geknuppeld. September 2005. Federico Aldrovandi komt terug van een avond stappen met enkele vrienden in Bologna. Hij laat zich een eindje van thuis afzetten, hij wil nog een ommetje maken. Hij botst op twee agenten van patrouille Alfa 3 die voor de rechter zullen verklaren dat Federico hen zonder aanleiding heeft aangevallen, 'als een bezetene, in een staat van grote opwinding'. Ze vragen om versterking en met zijn vieren pakken ze de jongen stevig aan. Om 06.15 uur stelt opgeroepen medisch personeel de dood vast. Het lijk blijft tot 11 uur op straat liggen. Politie en parket verklaren dat Federico gestorven is door een hartstilstand, blijkbaar als gevolg van een overdosis. Een jammerlijk ongeval. 233 agenten ondertekenen een solidariteitsverklaring met hun vier knuppelende collega's. De moeder van Federico hecht geen geloof aan de doodsoorzaak. De autopsie geeft haar gelijk: er wordt 0,4 procent alcohol en een restje van de party drug ketamine in het bloed gevonden, een hoeveelheid die 175 keer lager is dan de dosis die dodelijk kan zijn. Op het lichaam zijn 54 kneuzingen en verwondingen geteld. Eerst heeft niemand iets gezien of gehoord, een beetje zoals op Sicilië na een afrekening onder maffialeden. Uiteindelijk meldt zich toch een getuige. Het blijkt dat de politie de tijd tussen 6 en 11 uur heeft gebruikt om van huis tot huis na te gaan of iemand de afranseling heeft gezien. Volgens de ooggetuige hebben de vier agenten Federico met de borst tegen de grond gedrukt, hem langdurig geschopt met hun scarponi, hun 'bottinekes', hem in de boeien geslagen met de handen op de rug, wat ze niet heeft belet voort te gaan met slaan. De moeder van Federico begint een blog, het is een tijdlang de meest aangeklikte blog in Italië. De pers die aanvankelijk iets te gemakkelijk in het officiële verhaal mee was gestapt, zet nu de tanden in de zaak. Twee wapenstokken zijn op de jongen kapotgeslagen, maar werden door het parket niet eens in beslag genomen. Deskundigenverslagen spreken elkaar tegen: de experts van het Openbaar Ministerie schrijven de dood toe aan ademhalingsstoringen als gevolg van de opgewonden toestand van Federico; die van de familie wijten het zuurstofgebrek aan de zware belasting die verscheidene agenten op zijn lichaam hebben uitgeoefend. Het komt tot een proces dat twee jaar duurt. De rechtbank oordeelt dat Federico gedood is door slagen die hem zijn toegebracht, niet door verdovende middelen of een bad trip zoals de beschuldigden en hun advocaten altijd hadden volgehouden. Na beroep en cassatie worden de vier agenten, zeven jaar na de feiten, veroordeeld tot 3,5 jaar opsluiting voor 'schuldig exces'; door een eerdere gratiemaatregel wordt hun straf verminderd tot een half jaar. Begin dit jaar kwamen de agenten weer in dienst, zij het met kantoortaken, en zopas, op een congres van een politievakbond in Rimini, kregen ze minutenlang applaus. Een sinister moment, met opnieuw een outcry van verontwaardiging in Italië. De moeder van Federico heeft inmiddels een boek geschreven. Het gaat over haar jarenlang volgehouden gevecht ('ik wist niet dat ik dit kon opbrengen', zegt ze), maar ook over een bekrompen provinciestad, met z'n leugens, lafheid, conformisme en hypocrisie. Excessief geweld, 'bottinekes', matrakken, ouders die blijven vechten voor hun zoon: natuurlijk denk je dan aan wat zich in de cel in Mortsel heeft afgespeeld. Ik ben benieuwd of het tot een proces komt en wat de uitslag zal zijn. Volgens de ooggetuige hebben de vier agenten Federico met de borst tegen de grond gedrukt, hem langdurig geschopt met hun scarponi, hun 'bottinekes'.