De auteur doceert ethiek aan de TFT-Universiteit van Tilburg en genderstudies aan de KU Leuven.
...

De auteur doceert ethiek aan de TFT-Universiteit van Tilburg en genderstudies aan de KU Leuven.Het congres 'Comparative European Studies' is achter de rug. Tot de trein komt, dwaal ik door de tuinen van het Louvre, de debatten overdenkend. Armoedebestrijding, arbeidsmarktorganisatie, uitbouw van de verzorgingsstaat, waarden en religie... op elk van deze punten verschillen Europese landen behoorlijk. Sommige deelnemers hebben er moeite mee wanneer de landenvergelijkende puzzelstukken niet helemaal in elkaar passen. Hardnekkig zoeken ze naar eenduidige verklaringspatronen binnen de grenzen van hun onderzoeksgebied. Een interdisciplinaire aanpak biedt soms nochtans een uitweg. Een bijna-botsing met een joggende vader, inclusief buggy, brengt me terug in het nu. Het sneeuwt inmiddels mooie, dikke vlokken. Ik ril en heb het plaatsvervangend koud voor al het mooie, vrouwelijke brons dat naakt de sneeuw trotseert. Mannelijke tegenpolen zijn nergens te bespeuren. Voor hen zijn de Louvre-tuinen kennelijk te koud... Eén dag later. De uitdaging tot grensoverschrijdend denken wordt nog groter tijdens een Tilburgse lezingenreeks interculturele ethiek. Rosetta E. Ross, Spelman College, Atlanta (VS), brengt een intrigerend luik African American geschiedenis en ethiek tot leven. In het verleden waren zwarte vrouwen 'women', blanke vrouwen 'ladies'. Uit de ladies groeiden de eerste feministen. Vele African American vrouwen noemen zich in hun zoektocht naar een eigen identiteit tot op vandaag 'womanists'. Haar verhaal leidt via internetbeelden langs diverse migratiestromen van African Americans noordwaarts. We belanden in het Harlem van 1920, aantrekkingspool voor schrijvers, muzikanten, beeldend kunstenaars... Harlem als mekka waar African Americans in die tijd een vrijheid kunnen beleven die elders volstrekt ondenkbaar is. Een aantal blanken ondersteunt deze beweging financieel, gedreven door exotische bewondering. Maar hen ook als gelijkwaardig beschouwen, nee, dat gaat de witte weldoeners iets té ver. Even later schrijven we 1 december 1955. Rosa Parks weigert haar plaats af te staan aan een blanke busreiziger. Burgerlijke ongehoorzaamheid. Ze wordt gearresteerd. De zwarte bevolking beantwoordt de arrestatie met een 381 dagen durende busboycot. Ze wandelen en stappen, en weigeren per bus te reizen. Walk alone, rechtop, trots, zelfbewust. De boycot van Montgomery wordt exemplarisch, Rosa Parks een symbool in de burgerrechtenbeweging. Ze overleed op 24 oktober, 92 jaar oud en net geen 50 jaar na haar legendarische weigering. In haar leven waren Bijbel en geloofsovertuiging erg belangrijk. We weten hier verrassend weinig over hun specifieke betekenis in een African American context. Gospelsongs blijken soms veel meer dan mooie spirituele gezangen. Bepaalde woorden of regels bevatten verborgen boodschappen, zelfs codes over vluchtroutes. Liederen zingen als een stap naar de vrijheid. Sommige auteurs, zoals D. Williams, opteren voor de notie survival, omdat overleven volgens hen beter aansluit bij de African American geschiedenis en levensrealiteit. Verhalen vertellen als 'survivalstrategie'. Beeldhouwwerken, poëzie en literatuur geven er al meer dan honderd jaar gestalte aan de bijbelse figuur Hagar uit het Genesisverhaal: de vrouwelijke slaaf van Afrikaanse origine die gedwongen werd tot draagmoederschap en die een kind baarde, verwekt door haar meester Abraham, omdat zijn vrouw Sara onvruchtbaar was. Later wordt Hagar als alleenstaande moeder met zoon Ismaël de woestijn in gestuurd. Overleven. Maar God blijft dicht bij hen. Het is, zacht uitgedrukt, een ietwat ander verhaal over zwangerschap en verwachting dan we meestal horen in deze adventsweken, op weg naar Kerstmis. n Info : VEERLE DRAULANS