De Europalia-tentoonstelling over de laatgotische kunst in Bohemen, Moravië en Silezië, kan niet zonder enige kennis van de geschiedenis van die gebieden. De tekstborden in de expositie zijn daarom erg welkom. Wat nu Tsjechië genoemd wordt, stond omstreeks 1400 bekend als de Corona regni Bohemiae of de Tsjechische kroongebieden. Het koninkrijk Bohemen vormde daarvan het kerngebied. Enkele markante figuren hebben...

De Europalia-tentoonstelling over de laatgotische kunst in Bohemen, Moravië en Silezië, kan niet zonder enige kennis van de geschiedenis van die gebieden. De tekstborden in de expositie zijn daarom erg welkom. Wat nu Tsjechië genoemd wordt, stond omstreeks 1400 bekend als de Corona regni Bohemiae of de Tsjechische kroongebieden. Het koninkrijk Bohemen vormde daarvan het kerngebied. Enkele markante figuren hebben de tweede helft van de veertiende eeuw in Bohemen getekend. Koning Karel IV bijvoorbeeld, die in 1355 tot keizer van het Heilig Roomse Rijk gekozen werd. Hij liet werken uitvoeren aan de Praagse burcht, startte met de bouw van de Sint-Vitusdom, liet de Nieuwe Stad bouwen en verbond die met de Oude Stad via de Karelsbrug. De versiering van het interieur van de dom lokte heel wat schilders en beeldhouwers naar de stad, onder meer uit het gevolg van de Rijnlandse architect Peter Parler, die aan de basis lag van de "Schöne Stil" of Internationale Stijl. Een andere merkwaardige figuur was Jan Hus (ca. 1370-1415). Deze docent aan de universiteit, priester en predikant in de Betlehemkerk, verfoeide de verwereldlijking van de kerk en dat bracht hem ermee in conflict. Hij stierf ten slotte op de brandstapel. Zijn volgelingen namen dat niet, en tussen 1520 en 1535 zetten de hussietenoorlogen Bohemen op stelten. Het is ongeveer in die context dat de bloei van de gotische kunst in de randgebieden van Bohemen een hoogtepunt bereikte. In de "Schöne Stil" waren de madonna's geen zorgzame moeders meer, maar mooie jonge vrouwen. Andere vrouwelijke heiligen kregen fraaie, wapperende kleren, opgemaakte kapsels en hoofddeksels. Alleen aan hun attributen waren ze nog herkenbaar. Uit de iconografie van beelden en schilderijen is dikwijls ook de strijd tussen de hussieten en de katholieken af te lezen. Merkwaardig is wel dat de schilderijen vaak een goudgestempelde achtergrond hebben. In de tentoonstelling zijn er talrijke voorbeelden van te zien. Voorts komen ook de toegepaste kunsten ruim aan bod, met zilverwerk, glasramen, meubels, boeken en prenten en kacheltegels in terracotta.Laatgotische kunst uit Bohemen, Moravië en Silezië - 1400-1550. In de historisch site van het Paleis van Karel V en de Isabellastraat, Koningsplein 10. Tot 17 januari.Paul Dossche