Er heerst commotie in het Koninklijk Museum voor Midden-Afrika van Ter-vuren. De nieuwe directeur zou namelijk hebben laten weten dat het misschien tijd werd om de permanente tentoonstelling zo aan te passen dat ze een wat realistischer beeld geeft van de ware impact die de kolonisatoren van Leopold II op de toenmalige kolonie in Congo hebben gehad.
...

Er heerst commotie in het Koninklijk Museum voor Midden-Afrika van Ter-vuren. De nieuwe directeur zou namelijk hebben laten weten dat het misschien tijd werd om de permanente tentoonstelling zo aan te passen dat ze een wat realistischer beeld geeft van de ware impact die de kolonisatoren van Leopold II op de toenmalige kolonie in Congo hebben gehad. Dat er in die tijd niet humaan werd omgesprongen met de zwarte medemens bleek onder meer toen in de winter van 1897 enkele van de in het park van Tervuren tentoongestelde negers stierven, en er voor die mensen niet eens een treffelijke begrafenis afkon, laat staan een repatriëring van de lichamen naar hun geboortedorp. Meer dan honderd jaar later is er opnieuw gedoe rond tentoongestelde negers. De vzw Oasis Nature heeft acht Baka-pygmeeën uit Kameroen uitgenodigd om de zomer lang de bezoekers van het park Champalle in het Waalse Yvoir met hun cultuur te laten kennis-maken. Ze hebben er hutjes gebouwd, voeren er dansen uit en lijken zich behoorlijk te amuseren. Maar het initiatief was niet naar de zin van verenigingen die menen in de plaats van de pygmeeën te moeten beslissen wat goed voor hen is. Het heet dat er afbreuk wordt gedaan aan hun waardigheid en dat ze zich nooit meer aan hun normale levenssituatie zullen kunnen aanpassen. Waarom zouden westerse toeristen wel een safari kunnen verwerken en pygmeeën geen verblijf in een Waalse gemeente? Waarom zou de bij ons zo om zijn leerzaamheid geroemde confrontatie van culturen niet opgaan voor mensen die een als traditioneel verkocht leven leiden? Heeft de Braziliaanse Kayapo-chef Raoni zich tot een westerse levensstijl bekeerd na zijn promotiereis door Europa? De waardigheid van de pygmeeën zou vooral zijn aangetast door het feit dat ze in een dierenpark zijn ondergebracht. Wat was het alternatief? Een vitrine in het Antwerpse Schipperskwartier, zoals de Nigeriaanse vrouwen? Een straat-hoek op de Gentse feesten, zoals de voor een hongerloon naar hier gelokte Ecuadoriaanse muzikanten? Pygmeeën zijn mensen van het regenwoud. In die zin leunt een dierenpark dichter aan bij hun natuurlijke biotoop dan de meeste andere 'tentoonstellingsmogelijkheden' in ons land. De pygmeeën zijn uit vrije wil gekomen en kunnen zich vrij bewegen, wat niet kan worden gezegd van hun biotoopgenoten in zoo's, zoals chimpansees en gorilla's. Ze vragen vooral aandacht voor hun grootste probleem: het feit dat hun regenwoud verdwijnt omdat wij tropisch hout voor onze tuinmeubelen en raamkozijnen willen. Er rest de meesten van hen maar één alternatief voor het woud: een sloppenwijk. Het regenwoud is overal in Afrika uitgelezen terrein voor kortzichtige ontwikkelaars. De eerste commerciële boottransporten sinds jaren die onlangs over de Congo-rivier van de Congolese hoofdstad Kinshasa naar Kisangani voeren, vervoerden materiaal om de ontginning van het regenwoud opnieuw op commerciële schaal te organiseren. Dirk Draulans