Goud doet rare dingen - en niet alleen met mensen. Een team rond fysicus Peter Lievens (KU Leuven) meldt in Science Advances dat vrijstaande clusters van twintig goudatomen automatisch een piramidevorm aannemen. De meeste andere elementen rangschik...

Goud doet rare dingen - en niet alleen met mensen. Een team rond fysicus Peter Lievens (KU Leuven) meldt in Science Advances dat vrijstaande clusters van twintig goudatomen automatisch een piramidevorm aannemen. De meeste andere elementen rangschikken zich als sferische schillen rond een centraal atoom, maar de goudpiramide heeft een driehoekig grondvlak van tien netjes gestapelde atomen. Daarbovenop komen nog eens twee driehoekige laagjes met respectievelijk zes en drie atomen. En als kers op de taart komt er nog één atoom boven op de rest. De wetenschappers konden de structuur in beeld brengen met een geavanceerde microscoop. Goudclusters hebben speciale kenmerken, zoals hun capaciteit om bepaalde chemische reacties te stimuleren, waardoor ze intensief bestudeerd worden. Ze zouden ook nuttig zijn om milieuvriendelijke brandstofcellen te produceren. Canadese wetenschappers beschrijven in Analytical Methods hoe ze een artificiële tong van piepkleine gouddeeltjes maakten om zoete esdoornsiroop te kunnen proeven, een belangrijk exportproduct van hun land. In smaak en uitzicht heeft die siroop een even grote variatie als wijn. De goudtong moet in enkele seconden een betrouwbare kwaliteitsanalyse van het goedje kunnen leveren.