Er bestaat geen protocol dat voorschrijft hoe de leden van het hof hun raadslieden aanduiden. Elk individu is vrij in de keuze van zijn advocaten, ook koningen en prinsen. Je ziet wel een gemene deler: de advocaten zijn Franstalig en komen uit het Brusselse. Ook opmerkelijk: ze hebben een vrijzinnige stempel.
...

Er bestaat geen protocol dat voorschrijft hoe de leden van het hof hun raadslieden aanduiden. Elk individu is vrij in de keuze van zijn advocaten, ook koningen en prinsen. Je ziet wel een gemene deler: de advocaten zijn Franstalig en komen uit het Brusselse. Ook opmerkelijk: ze hebben een vrijzinnige stempel. GuyHiernaux advocaat van Albert II: het belang van spermatozoïden Albert II heeft momenteel twee advocaten: Alain Berenboom en Guy Hiernaux. Beiden waren verbonden als hoogleraar aan de Université Libre de Bruxelles (ULB). Berenboom is specialist auteursrecht en trad al eerder op als advocaat van koning Albert II in perszaken. Guy Hiernaux is specialist familie- en afstammingsrecht. Hij kreeg de aandacht des vaderlands toen hij de uitspraak deed: 'Albert weigert het als vader te worden beschouwd.' Nogal wat journalisten meenden dat op die manier het vaderschap van Albert II manifest werd ontkend. 'Fout', zegt Hiernaux nu. 'De pers heeft mijn woorden verkeerd geïnterpreteerd.' Hiernaux houdt kantoor in Elsene, in een schemerig huis dat is volgestouwd met wetboeken en dossiers. Hij heeft er duidelijk zin in. GuyHiernaux: Aan de ULB was ik al erg geïnteresseerd in het vak familierecht van professor Jacques De Gavre. Hij was ooit geconsulteerd door het hof toen een scheiding tussen Albert en Paola werd overwogen. Later heeft de ULB me gevraagd om zijn assistent te worden. Hiernaux: Dat klopt. Familierecht gaat over relaties tussen mensen. Je hebt dus enige inleving en betrokkenheid nodig. Sommige cliënten beschouwen je als hun laatste hoop en klampen zich aan je vast. Het aspect psychologie is belangrijk. Hiernaux: Inderdaad. Ik leg al járen nadruk op het belang van die bemiddeling. Ik was lid van de Federale Bemiddelingscommissie, waarin Nederlandstalige en Franstalige advocaten, notarissen en psychologen samen zaten om die bemiddeling juridisch vorm te geven. Hiernaux: Ik denk dat het eerder ging over een conciliation, een overeenkomst proberen te treffen. Ik mag er niets over zeggen, maar het is wel zo dat er gezocht is naar mogelijkheden. Ik vind het spijtig dat er geen oplossing werd gevonden. Het is misschien ook niet uitgesloten, ooit. Hiernaux: Men kan niemand dwingen om het eens te worden. Hiernaux: In het algemeen vind ik dat mensen moeten proberen tot bemiddelde resultaten te komen. Hiernaux: Ik kan u alleen zeggen dat op het moment dat ik bij het dossier betrokken werd, de zaken niet meer zo eenvoudig lagen. Hiernaux: Toen de affaire losbarstte, werd contact opgenomen met meester Berenboom. Hij was al jaren de advocaat van koning Albert, prins Filip en prinses Astrid. Het is bekend dat hij de voorbije jaren af en toe is tussenbeide gekomen toen er zaken in boeken en in de pers verschenen. Meester Berenboom wou me vanwege mijn specialiteit naast zich hebben. Ik heb toegezegd. Hiernaux: Kijk, men beschuldigt de koning ervan dat hij te sterk beïnvloed is door de katholieke kerk. Voilà, hier kun je manifest vaststellen dat het niet zo is. Uiteraard staat geloven of niet geloven buiten deze kwestie. Het is een dossier pur et sec. Hiernaux: Het is moeilijk omdat alles wordt uitvergroot. Dit is geen gewone cliënt. Tegelijk woedt er momenteel een overdreven mediastrijd. Er zijn tv-reeksen, debatten, boeken. Die fictiereeks op de VRT heb ik nog niet gezien, die tweedelige reportage op Vier met de moeder van Delphine evenmin. Ik heb wel de krantencommentaren erover gelezen. Hiernaux: Nadien ben ik heel kwaad geweest over hoe sommige journalisten dat interpreteerden. Ik zei dat 'zoals de zaken er nu voor staan' en 'volgens de instructies die ons zijn meegegeven' het onze taak was de eis van mevrouw Boël te contesteren. De dag daarop las ik de krantentitel 'Koning Albert zal nooit zijn dochter erkennen'. Dat heb ik dus niet gezegd, hè. Hiernaux: Natuurlijk hecht een kind er groot belang aan dat het door zijn beide ouders erkend wordt. Maar wat speciaal is in deze zaak: deze dochter hééft een vader: Jacques Boël. Hiernaux: Voilà. De vraag die men zich ook kan stellen is: is het wel interessant om bijna 45 jaar na de geboorte opnieuw alles ter discussie te stellen? Is het opportuun? Had het niet veel eerder moeten gebeuren? Hiernaux: Doet een moeder er goed aan om een kind pas op zeventienjarige leeftijd te zeggen: 'Jouw vader is niet degene die je dacht dat het was?' (pauzeert) Toen de mevrouw die deze zaak inleidde werd geboren, bestond het arrest-Marckx nog niet. Dat arrest heeft de discriminatie tussen natuurlijke of onwettige kinderen tegenover wettige kinderen opgeheven - stel je voor, het woord 'onwettig' bestond toen nog. Een kind dat binnen een koppel werd geboren had toen als vader en moeder automatisch dat echtpaar. Delphine was bijgevolg het kind van Jacques Boël. Hij had de mogelijkheid zijn vaderschap te betwisten binnen de drie maanden na de geboorte, maar hij heeft dat niet gedaan. Einde verhaal. Is de vader de persoon die de spermatozoïde heeft geleverd? Voor mij is de echte vader degene die zich over het kind ontfermt, er voor hem of haar is, het mee opvoedt en door iedereen als vader wordt beschouwd. In deze zaak is altijd verondersteld dat meneer Boël de vader was. Vandaag de dag geeft men graag de voorrang aan de biologische waarheid, aan degene die het genetische materiaal 'verschafte', terwijl de échte vader toch degene is die het kind opvoedde. Hiernaux: Ik stel vast dat dit voor de eiseres van belang is. Hiernaux: Elke persoon, of die nu van koninklijken bloede is of niet, mag een DNA-test weigeren. Hiernaux: Daar heb ikeen heel genuanceerd antwoord op. Het gebeurt uitzonderlijk, het is een dure en ingewikkelde onderneming. Het kan ook niet indien in het testament staat dat het niet mag. In het verleden zijn er zaken geweest waarbij men zelfs tot ontgraving overging op zoek naar DNA. Bij Yves Montand, bijvoorbeeld. Nadien bleek dat hij niet de vader was van de persoon die dat wou bewijzen. Maar nogmaals, DNA op zich geeft alleen de biologische afstamming weer. Is het niet belangrijker om na te gaan wie degene is die zich als vader heeft gedragen? En aan hem het recht van vaderschap toe te wijzen? Eerder dan aan degene die het genetische materiaal leverde, maar niet de vaderband smeedde? Hiernaux: (ontwijkend) Ik heb dossiers gevolgd waarin ze tegenover elkaar stonden: de biologische vader én de niet-biologische vader die het kind had opgevoed en ervoor had gezorgd. De biologische vader kwam ineens zijn kind opeisen. In zulke zaken kan men 'bezit van staat' inroepen. Dat is een argument dat je kunt indienen om tegen te gaan dat de biologische realiteit triomfeert. Bij 'bezit van staat' zegt men: meneer X heeft zich tegenover het kind gedragen als de vader, en precies dat vormt obstakel bij het onderzoeken van het vaderschap. De term komt uit het Romeinse recht. Anderzijds: wanneer er een wettelijke vader is in een dossier, kun je daar niet omheen. Het is misschien vreemd, maar in dit proces ligt de bal in het kamp van de wettelijke vader. En we weten nog altijd niet wat die zal doen. Hiernaux: Jekunt dat niet als bewijs aanvoeren. Men zegt dat er 'ooit een soort relatie' is geweest. Maar als je een foto ziet met een meneer, een mevrouw en een kind, bewijst dat dan dat die meneer de vader van het kind is? In een dossier moet je je altijd op stukken baseren. Of er documenten bestaan en of ze naar boven zullen komen? We zien wel. Dan is het aan de rechtbank om uit te maken wat ermee gebeurt. Hiernaux: Het zou me verwonderen. Trouwens, dat ontkent ze zelf. Ze herhaalt dat ze alleen als kind van Albert II erkend wil worden. Ik kan dat zelfs begrijpen, maar ik vraag me niettemin af: wat ligt mogelijk in het verlengde van zo'n erkenning? Dat de vader zijn dochter daarna tegen het hart drukt en zegt: 'Kom hier, mijn lieve dochter, ik zie je graag'? Hiernaux: Ik ben er niet zo intens mee bezig, maar voor dit land met z'n communautaire spanningen lijkt een koningshuis me de beste oplossing. Albert II heeft zijn werk goed gedaan, was betrokken en toegewijd. Zijn zoon, koning Filip, is meer geliefd dan ooit. Het heeft me wel gestoord toen ik las dat mevrouw Selys Longchamps heeft gezegd dat de koning niet van zijn kinderen hield. Ik zeg u: dat is zo fout. Hiernaux: Men vraagt nooit het DNA van broers en zussen tenzij in geval van een overlijden. Ik zou dus niet weten wat dit voor nut heeft. En voor de rest doet de oud-koning zijn uiterste best opdat de kinderen goed overeen zouden komen. PierreLegros advocaat van prins Laurent: geen gemakkelijk leven Meester Legros, raadsman van Laurent, is een fenomeen. Hij heeft een uitgebreid adressenboekje, zowel nationaal als internationaal. Hij was raadsman van de Congolese politicus en oud-rebellenleider Jean-Pierre Bemba, toen die in Brussel werd gearresteerd na een aanhoudingsbevel door het Internationaal Strafhof. Legros was ook advocaat (en vriend) van de beruchte zakenman George Forrest. 'Ik heb uw werk al gedaan', lacht hij, zes hoog in de buurt van de Louisalaan. Hij schuift een artikel uit Le Soir over de tafel. 'Hier staat alles in, schrijf maar over. We zullen hooguit vijf minuten nodig hebben voor dit interview.' Het worden er vijfenveertig. Hij wijst naar een foto aan de wand, van een gestrenge man in een bordeaux met hermelijn afgezoomd ambtsgewaad. 'Ik stam uit een familie van magistraten. Mijn vader was eerste voorzitter bij het Hof van Cassatie, de hoogste rechter van dit land. Ik koos voor de balie. Als advocaat heb je een grotere vrijheid. Je staat niet in een afhankelijkheidspositie, noch hiërarchisch, noch contractueel. Iedereen heeft recht op verdediging, toch heb ik al cliënten geweigerd en doorgestuurd, vanuit persoonlijke ethiek. Racistisch of antisemitisch denken, bijvoorbeeld, strookt niet met hoe ik als mens in het leven sta.' PierreLegros: Dat heeft de pers ervan gemaakt. Alweer een foute interpretatie. Net als twee weken geleden, toen werd geschreven dat prins Laurent bereid was tot een DNA-test. Legros: Ik heb gezegd dat 'indien prins Laurent er op een dag toe zou worden gebracht om in het kader van de juridische ontwikkelingen in dit dossier mee te werken aan een DNA-test, hij er op dat moment ongetwijfeld over zou nadenken'. Ik heb niets gezegd over een beslissing. Ik denk dat het in België niet verboden is om na te denken. Ach, weet je, prinsen en panda's, blijkbaar is dat goed voor de krantenverkoop. (lacht)Legros: Ik heb dat nooit verstopt, ook niet dat ik lid ben van de loge. Dat is een milieu waarin men vanuit een absolute vrijheid mag discussiëren en filosoferen. Niemand kan druk uitoefenen, niemand zegt er hoe je hoort te handelen of te denken. Legros: In het verleden was dat toch ooit het geval, met Leopold I? Iedereen kan lid worden, als hij wordt gecoöpteerd, dus waarom niet iemand van het hof? Legros: Je mag dat nooit zeggen over iemand anders. Van Leopold I kan dat wel omdat het uit de geschiedenis blijkt, er zijn verscheidene boeken over geschreven. Legros: Daarover ga ik u geen details geven. Elk individu kan kiezen welke advocaat hij of zij neemt. Niet 'het hof' kiest, maar Albert of Laurent kiest. Ik denk dat het goed is dat mensen niet automatisch iemand als advocaat nemen die precies zoals zij denkt. Dat versterkt de onafhankelijkheid. Legros: Privaat recht. Deontologie was wel mijn stokpaardje. Ik werd in 1992 stafhouder in Brussel. De stafhouder is traditioneel een beetje de 'bewaker van de deontologie'. Vandaar dat ik dit vak voor mijn studenten nogal empirisch kon onderbouwen. Legros: Ik heb niet het temperament van de bestraffer. Ik was wel bijzonder streng over financiële zaken, voor advocaten die geld van hun cliënten voor zich hielden, of bij onduidelijkheid over de oorsprong van geld. In het jaar dat ik stafhouder werd, ben ik met een andere grote passie begonnen: ik heb toen Advocaten zonder Grenzen opgericht. Wat begon als een kleine vereniging groeide uit tot een mondiale organisatie, waarvan ik nu erevoorzitter ben. We hebben zestien permanente leden in Brussel en een honderdtal leden over de hele wereld. Ons budget bedraagt 3 à 4 miljoen euro. De advocaten worden overal ingezet, van Zuid-Amerika via Afrika tot in Azië. In sommige van die landen belanden plaatselijke advocaten weleens bij hun cliënt in de cel. Onze advocaten kunnen hen ter plaatse bijstaan om de dossiers op te volgen en zelfs te pleiten. Bij de genocide in Rwanda zaten 100.000 mensen in de gevangenis, zonder advocaat, zonder verdediging. We hebben toen een soort luchtbrug georganiseerd: wekelijks werden tientallen advocaten ingevlogen. Een gigantische onderneming. Legros: Zeker ook vanuit die vereniging. De eerste waarvoor ik gepleit heb, was president Laurent Gbagbo van Ivoorkust. Hij zit nog altijd in de gevangenis. Legros: Nee. Bemba is me komen consulteren. Ik heb in het verleden voor politici van alle gezindheden gepleit, zowel in het buitenland als in België. Legros: Toen was dat ook zo. Nu is het veel beter. Laurent heeft een goede verstandhouding met zijn broer, koning Filip. Er is een groot wederzijds respect. Om die reden zullen we ook niets ondernemen wat personen in het huidige dossier in verlegenheid kan brengen. Legros: U zegt het. Ik zal uw these niet ontkennen. Legros:(fronst) Dat is voor rekening van degene die dat beweert. Ik kom gewoon goed overeen met de prins, we hebben boeiende ethische en filosofische discussies, en we werken heel positief en constructief samen. Hij is op zoek naar het juiste evenwicht en hij belt me af en toe. Ik heb veel met hem doorgemaakt, we hebben ook veel gereisd. We waren in Israël, in Congo... Legros: Ja. Erg, hè. Dan ben je bijna vijftig en heb je nog altijd geen bewegingsruimte. Legros: De prins heeft zich nooit met politiek ingelaten. Zijn passie is het milieu. Hij kent zijn dossiers heel goed. Toen hij werd uitgenodigd op een conferentie in Rio heeft hij een mooi referaat gegeven. Hij heeft er niets dan lof gekregen. Legros: Dat doe ik niet meer sinds ik voor de prins optreed. Ik heb dat in alle openheid meegedeeld aan Delphine, met wie ik trouwens nog altijd een goede verstandhouding heb. Ik heb gezegd dat vanuit het principe van de onafhankelijkheid er belangenconflicten konden opduiken. Legros: Dat geloof ik niet. Het is toch te gek wat men allemaal schrijft? Legros: Met groot respect voor de juridische regels. Er zal geen onderscheid worden gemaakt wegens het zogenaamd speciale statuut van de personen over wie het gaat. De rechter hanteert te allen tijde de wet, en die is voor iedereen gelijk. Legros: Ik heb erover horen praten. Is het goed gemaakt? Legros: Dan is het wellicht beter dat hij niet kijkt. Ik weet niet of hij dat doet, trouwens. Legros: Heu, ja... Legros: Ik denk dat een dynastie de beste oplossing is voor België. Niet vanwege de personen maar vanwege het instituut. Legros: Het gaat hier over een vrouw die veel geleden heeft, jarenlang. Nu zegt ze: bon, ik laat los. Legros: Ik denk dat hij het gezien heeft op tv, maar we hebben het er niet over gehad. Legros: Jazeker, lang geleden. Toen ik stafhouder werd, heeft hij mij ontvangen op het paleis. Ik was onder de indruk van het feit dat hij heel goed op de hoogte was van wat er in de wereld van advocatuur en justitie omging. Ik heb met Albert nooit negatieve contacten gehad. Ik heb ook nooit druk ondervonden. Legros: Het was en is zwaar omdat je zo op je woorden moet letten. Je zegt iets, en meteen volgt er een stroom van reacties. De bevolking houdt misschien van zulke feuilletons, maar het gaat wel over iemands echte leven. Legros: Iedereen heeft het recht om na te denken, te wikken, te wegen, een gedachte te opperen, ze bij te stellen. De prins doet dat ook, hij overweegt en laat zich adviseren. Ik denk dat prinses Claire hem mee versterkt bij die zoektocht en bij dat nadenken. Samen voeden ze nu ook kinderen op die niet van dotaties zullen leven maar zullen werken. Dat is totaal anders dan de manier waarop de prins werd grootgebracht. Wat mij blijft storen, zijn de aanvallen op zijn persoon. Vaak onder de gordel. Ça excite un avocat, maar het raakt me ook als mens dat men blijft reageren op een man die geen makkelijk leven heeft gehad. DOOR MARIJKE LIBERT, FOTO'S FILIP VAN ROE'Natuurlijk hecht een kind er groot belang aan dat het door zijn beide ouders erkend wordt. Maar deze dochter hééft een vader: Jacques Boël.' 'Er is een groot respect tussen Filip en Laurent. Daarom zullen we niets ondernemen wat personen in dit dossier in verlegenheid kan brengen.'