60 miljoen euro boete. De Europese Commissie was na maanden onderzoeken niet mals voor de Britse farmagroep AstraZeneca. Die zou jarenlang de verkoop hebben belet van de formule van Losec, zijn maagzweermedicijn. In 2002 vertegenwoordigde Losec nog een omzet van 4 miljard euro. Maar omdat de octrooien op het geneesmiddel verlopen zijn, moet de formule worden vrijgegeven. Producenten van generische geneesmiddelen, zeg maar de witte producten van de farma-industrie, kunnen dan goedkopere versies van de molecule op de markt brengen.
...

60 miljoen euro boete. De Europese Commissie was na maanden onderzoeken niet mals voor de Britse farmagroep AstraZeneca. Die zou jarenlang de verkoop hebben belet van de formule van Losec, zijn maagzweermedicijn. In 2002 vertegenwoordigde Losec nog een omzet van 4 miljard euro. Maar omdat de octrooien op het geneesmiddel verlopen zijn, moet de formule worden vrijgegeven. Producenten van generische geneesmiddelen, zeg maar de witte producten van de farma-industrie, kunnen dan goedkopere versies van de molecule op de markt brengen. Niet alleen de methodes van AstraZeneca liggen onder vuur. Merck Sharp & Dohme probeert al maanden het voorschrijfgedrag van artsen te beïnvloeden ten voordele van zijn cholesterolverlager Zocor. Andere farmagiganten, waaronder het vroegere Janssen Pharmaceutica, trachten hun monopolies te rekken door voortdurend nieuwe octrooien op andere toedieningsvormen te nemen. Desondanks sterven de langlevende blockbusters - geneesmiddelen met een wereldwijde jaaromzet van meer dan een miljard dollar - langzaam uit. De opmars van geneesmiddelen die 'georiënteerd' zijn naar het DNA van patiënten - pillen à la tête du client - delft het graf van de 'medicatie voor de massa'. Bovendien promoten steeds meer overheden de generieke varianten om hun gezondheidszorg uit het rood te trekken. De grote farmabedrijven steigeren. 'Een geneesmiddel ontwikkelen kost 890 miljoen euro' melden ze in een reclamecampagne met als ondertitel Zo lang er onderzoek is, is er hoop. Het cijfer is omstreden, maar de boodschap houdt een stevig dreigement in: 'Als overheden knagen aan onze inkomsten door generica te promoten, zullen wij niet genoeg geld overhouden om nieuwe geneesmiddelen te blijven ontwikkelen', aldus de farma. Maar er is geen andere mogelijkheid. Het tekort op het Belgische geneesmiddelenbudget voor 2005 dreigt volgens cijfers van het Riziv tegen het einde van het jaar tot 55 miljoen euro op te lopen. Minister van Volksgezondheid Rudy Demotte (PS) wil daarom dit jaar nog extra taksen op geneesmiddelen heffen en volgend jaar de producenten een prijsverlaging opleggen. Pillenslikkers zullen ook sneller moeten overschakelen op generische alternatieven. België heeft daar trouwens een forse inhaalbeweging te maken: amper één op de tien geneesmiddelen is hier generisch, tegenover één op de twee in de VS of de Scandinavische landen. De situatie zal de traditionele farmabedrijven de komende jaren in een ongemakkelijke spagaat dwingen: aan de ene kant zullen ze zich profileren als menslievende bedrijven die veel geld investeren in performantere pillen, maar anderzijds zullen ze betaalbare varianten via juridische spitstechnologie de toegang tot de markt proberen te versperren. Het is voorwaar een schizofrene toestand, en voorlopig bestaan er nog geen pillen voor. Frank DemetsDe farmasector laat zich in een ongemakkelijke spagaat dwingen.