Wie zijn ze, de herauten van de nieuwe politieke cultuur ?
...

Wie zijn ze, de herauten van de nieuwe politieke cultuur ?Van Kamervoorzitter Raymond Langendries (PSC) kan veel worden gezegd, maar niet dat hij ooit één originele gedachte zou hebben gehad. Dat bleek ook met zijn voorstel om een Staten-Generaal bijeen te roepen om zich over een nieuwe politieke cultuur te bezinnen. Want die idee had hij geleend bij de voorzitter van de Franstalige liberalen Louis Michel. De PRL-voorzitter, die hoopt ooit nog eens als een homme d'état te worden beschouwd, liet de Kamervoorzitter galantweg begaan. Afgelopen zaterdag zaten ze dan in het parlement bijeen, in het appartement van voorzitter Langendries : de herauten van de politieke vernieuwing, de architecten van de restauratie. Aanvankelijk wilde Landendries er een puur parlementaire onderneming van maken : hijzelf met, bijvoorbeeld, de fractievoorzitters. Toen hij dat zo vanuit zijn voorzitterszetel bekeek, kwam hij snel op andere gedachten. De beweging voor de nieuwe politiek moet immers gedragen worden door anderen dan door Claude Eerdekens, de fractieleider van de PS, die enkele maanden geleden nog luidop droomde van de aansluiting van Wallonië bij Frankijk. Of door de fractievoorzitter van zijn eigen Franstalige christen-democraten, Jacques Lefèvre, bekend in Dour en omstreken, maar daarbuiten... Of door Paul Tant, zeker geen politieke losbol, maar niet meteen een bevlogen vernieuwer, laat staan een begeesterend causeur. Met het vertrek van de veelgeplaagde Frank Vandenbroucke lag de leiding van de SP-fractie nu in handen van Louis Vanvelthoven. De Limburger werd dan wel van alle blaam gezuiverd, maar tot voor kort dook 's mans naam ook geregeld op in de eindeloze kroniek van affaires. Extreem-rechts kwam niet eens in aanmerking. Dat was dus snel geregeld. Bij Ecolo, Olivier Deleuze : tot daar aan toe. Bij Agalev hadden ze toch wel Jos Geysels naar de Vlaamse Raad laten vertrekken. Ze moeten het daar nu stellen met Jef Tavernier. De kwaadste niet maar een ongelukje, in de vorm van een griepaanval, is gauw gebeurd. En voor je het weet, zit je met Hugo Van Dienderen aan tafel. Deze ondraaglijke gedachte zou, zo wordt verzekerd, de doorslag hebben gegeven. Daarop belde de Kamervoorzitter naar de partijvoorzitters van de meerderheid. LAUW.De eerste reacties op Langendries' initiatief laaiden niet op van enthousiasme. Voor de ene was de hele onderneming een herbevestiging van de heersende particratie. Anderen vonden dan weer dat met oude satrapen à la Louis Michel, Louis Tobback, Charles-Ferdinand Nothomb, Herman De Croo en Philippe Busquin van vernieuwing nauwelijks sprake kon zijn. Allen hadden ze in het verleden hetzij als minister, hetzij als voorzitter hun bijdrage geleverd aan de aftakeling van de Wetstraat, van het parlementair regime. Partijfinanciering, politieke benoemingen, machtsverkavelingen, de voorzitters van de grote partijen hadden er zich allemaal aan bezondigd. Gemakshalve werd ook de kersverse CVP-voorzitter Marc Van Peel tot de bende gerekend, want een CVP-voorzitter is nooit onschuldig. Allemaal waren ze, de voorzitters van de grote partijen, in mindere of meerdere mate besmeurd door de jongste schandalengolf. Voor enkelen, zoals voor Busquin en Tobback, is het leed nog lang niet geleden. Busquin en zijn PS krijgen de komende weken en maanden nog handenvol werk met de afwikkelingen van de affaire rond vice-premier Elio Di Rupo, de Agusta- en Dassault-zaak, en de moord op André Cools. De SP van Tobback kan nog eens meegesleurd worden in het lopende onderzoek naar de Agusta- en Dassault-contracten. Want de jongste dagen vlogen gewezen minister Willy Claes en ex-penningmeester Etienne Mangé elkaar openlijk in de pluimen. Beschuldigen die twee elkaar er toch wel van de waarheid geweld aan te doen, de eigen rol in de Agusta-zaak te willen minimaliseren en het gerecht om de tuin te willen leiden ! Ging deze groep politieke rabauwen op weg naar de galg nog eens een laatste keer proberen elkaars beurzen te snijden ? Bij Agalev en Ecolo bedankten ze alvast voor de eer. Zij hadden, zo oordeelden de groenen, in een dergelijk gezelschap niks verloren. VU-voorzitter Bert Anciaux kwam wel opdagen, maar dan wel aan de hand van een veterane van vele oorlogen, Nelly Maes. Ook bij de Vlaamse liberalen was de stemming veeleer afwijzend, maar bij de VLD wilden ze niet nog eens van anti-politiek gestook worden beschuldigd. Daarom schoof voorzitter De Croo alsnog mee aan tafel. Ook omdat hij bezwaarlijk dit stichtende voorstel van zijn collega, PRL-voorzitter Michel, kon afschieten. De relaties tussen VLD en PRL kunnen trouwens een opsteker gebruiken. En kijk, de heren zaten nog niet neer of ze hadden al een akkoord bereikt : per 1 januari 1997 wordt de fiscale aftrekbaarheid van bedrijfsgiften voor de studiediensten van de partijen geschrapt. Bedoeling is, volgens Langendries, dit soort sponsoring compleet te verbieden. De voorzitters kunnen zich deze ingreep best veroorloven, nu de financiering van partijen door de overheid op volle toeren draait en de meeste studiediensten bij de zwaar gesubsidieerde parlementsfracties onderdak hebben gekregen. Maar het zijn haarklovers die daarover vallen. De goede intenties om een nieuw politiek klimaat te bevorderen, is alvast aanwezig. In die mate zelfs dat Langendries wil proberen de groenen op de volgende bijeenkomst, op 21 december, te krijgen. Zelfs Herman De Croo toonde zich na de eerste bijeenkomst van de zogenaamde ?overleggroep? vrij optimistisch. Want de collega's blijken vast besloten geen enkel twistpunt uit de weg te zullen gaan. De parlementaire onschendbaarheid, het probleem van de ministeriële verantwoordelijkheid, de relatie tussen regering en parlement, de decumul of het dichten van de clivage tussen meerderheid en oppositie, het kwam allemaal aan bod. Nu alleen nog de vrijheid van stemmen teruggeven aan de verkozenen en de boot is van de wal. R.V.C.