Een dik halfuur rijden is het van de vierde stadsring met de olympische accommodatie naar San Li Tun, de diplomatenwijk waar de Belgische ambassade zich bevindt. In de drie jaar dat Bernard Pierre Belgisch ambassadeur is in China, waar om en bij de 3000 Belgen wonen (van wie 500 in Peking) zag hij het land en vooral de hoofdstad flink veranderen.
...

Een dik halfuur rijden is het van de vierde stadsring met de olympische accommodatie naar San Li Tun, de diplomatenwijk waar de Belgische ambassade zich bevindt. In de drie jaar dat Bernard Pierre Belgisch ambassadeur is in China, waar om en bij de 3000 Belgen wonen (van wie 500 in Peking) zag hij het land en vooral de hoofdstad flink veranderen. BERNARD PIERRE: Er komen elke dag nieuwe gebouwen bij. We krijgen een metronet dat beter past bij een stad van 18 miljoen inwoners. Peking wordt moderner, met ook alle negatieve gevolgen van dien: het oude Peking, de Hutongs, verdwijnen. Velen vinden dat China te langzaam beweegt, maar daar ben ik het niet mee eens. China beweegt in zijn eigen ritme, op zijn eigen manier. Dat moet het ook. PIERRE: Ik denk dat China in de laatste 30 jaar meer veranderd is dan in de 5000 jaar daarvoor. In die 5000 jaar had China altijd te kampen met voedselproblemen, het kende talloze crisissen waar mensen stierven van honger. Dat gebeurt niet meer. Nooit hebben Chinezen het qua levenstandaard beter gehad dan nu. Waarschijnlijk hebben ze ook nooit zoveel vrijheden gekend als nu. Het is nog niet zo lang geleden dat het voor hen heel moeilijk was om in eigen land te reizen. Neem vandaag maar eens een binnenlandse vlucht: alle vliegtuigen zitten vol. Chinezen mogen sinds kort ook naar het buitenland, zonder veel problemen. PIERRE: Minstens twee keer per maand trek ik naar het binnenland. De hoofdstad is niet altijd representatief, zeker niet in zo'n groot land. Kijk maar eens naar een kaart van China: helemaal beneden ziet u een piepklein eilandje: het Hainan-eiland. Dat is met zijn 35.000 vierkante kilometer nog altijd 4000 vierkante kilometer groter dan België. PIERRE: Een van mijn uitdagingen is België op de kaart plaatsen. Nu we sinds juli 2006 een rechtstreekse vlucht hebben van Brussel naar Peking gaat het beter. PIERRE: Nee, maar dat snappen zelfs veel Belgen niet. Het is erg moeilijk om aan Chinezen uit te leggen hoe ons land institutioneel in elkaar zit. Ik probeer hen te verklaren hoe de gewesten werken, aan de gemeenschappen kom ik niet eens toe. Als zij Vlaanderen of Wallonië in het Chinees vertalen - ze moeten daar nieuwe woorden voor uitvinden - voegen ze daar onmiddellijk het Chinese woord voor België achter. Vertaald heet het dus: Vlaanderen-in-België, Wallonië-in-België. PIERRE: Gemiddeld heeft China een economisch groeipercentage van 10 procent. In de grote steden is dat ongeveer 16 procent, in vele provinciesteden slechts 6 procent. Daarom oefenen de grote steden een enorme aantrekkingskracht uit op de mensen uit het hinterland. Er zijn 180 à 200 miljoen migranten binnen China: het zijn die boeren van het platteland die je ziet werken op de grote bouwwerven. Zij hebben het grote olympisch stadion, het Vogelnest, gebouwd, en de toren van de Chinese staatstelevisie. Tien jaar geleden kwamen ze ook naar de grote steden, en met zes maanden hard werken konden ze meer verdienen dan in twee of drie jaar in hun dorp. Maar na afloop gingen terug naar hun dorp, waar ze dat geld investeerden. De nieuwe trend is dat ze in de steden blijven. Dat geeft problemen, omdat ze niet geregistreerd staan in Peking of Shanghai. Elke Chinees heeft recht op sociale dienstverlening in de verblijfsplaats die op zijn paspoort staat. Met het recht om in het binnenland te reizen zonder die verplaatsing aan te geven, wordt dat moeilijker. Het is een enorme uitdaging om die exodus te stoppen, en te verhinderen dat er een nieuw subproletariaat groeit in die grote steden. Maar zolang de grote werken arbeiders nodig hebben, blijft de situatie aantrekkelijk voor migranten: na de olympische werken is er in 2010 nog de grote Wereldtentoonstelling in Shanghai. Met 1,3 miljard inwoners heeft China geen buitenlandse arbeiders nodig. Dat aantal groeit nog, al blijft in de grote steden de eenkindpolitiek gelden. Op het platteland en bij de minderheden mag men twee kinderen hebben. PIERRE: Er zijn 3,5 miljoen auto's hier, elke maand komen er 10.000 nieuwe bij. Toen de vervuilende industrieën werden ingeplant, was de stad nog kleiner, met de uitbreiding van Peking staan de fabrieken in de stad. Daarom vraagt, of beter eist de overheid nu dat die fabrieken verhuizen. Veel bedrijven bevinden zich nu 50 kilometer verderop, maar er zijn nog altijd elektriciteitscentrales dicht bij de stad. Qua energievoorziening werkt China nog voor 80 procent met steenkool. Ze willen twintig nieuwe kerncentrales bouwen, maar zelfs dan stijgt het percentage van energie dat door kernenergie wordt geproduceerd maar van 2,5 naar 3,5 procent van het totale pakket. De enige oplossing is clean coal: de techniek om de emissie van kolen af te remmen bestáát, maar hij is enorm duur. Als het ons menens is om de luchtvervuiling aan te pakken, moeten we overwegen of we die technologie niet aan China moeten geven, om te vermijden dat het de komende jaren nog meer vervuilt. Want we moeten onszelf niets wijsmaken: China is in volle groei en zal de komende jaren nog meer energie nodig hebben. PIERRE: De Chinezen willen en zullen de eerste economische mogendheid worden. Dat kan over tien jaar of over dertig jaar, maar het zál gebeuren. Alleen al vanwege de wet van de grote getallen, met die 1,3 miljard inwoners. Zij zullen in de toekomst nog meer produceren dan nu. De kwaliteit is er, de prijs ook. Zij zijn nu al de eerste producent van tv's, gsm's, computers. En het gaat allang niet meer om goedkoop speelgoed dat uiteenvalt als je er twee keer mee speelt. PIERRE: De Spelen zijn, net als de toetreding tot de Verenigde Naties en de Wereldhandelsorganisatie, een symbool van de terugkeer van China op het voorplan, net zoals de Wereldtentoonstelling in Shanghai er straks één zal zijn. Volgens mij zijn de Spelen voor China meer een operatie van interne consumptie dan een operatie naar het buitenland toe. De overheid beoogt twee dingen: stabiliteit en erkenning door de eigen bevolking. Ik zie in de westerse pers veel onnozelheden verschijnen over het bewind hier. Dit bewind is erkend en gesteund door de overgrote meerderheid van de bevolking. In de laatste dertig jaar heeft het regime de bevolking welvarend gemaakt. Niet op een evenwichtige manier, want in het binnenland minder dan in de grote steden, maar nooit hebben zoveel Chinezen zo'n goed leven gehad als in 2008. Voor mij is het glas halfvol, voor velen in het Westen blijft het halfleeg. Veel mensen komen niet naar hier om te ontdekken hoe China is, maar om bewijzen te vinden van wat zij denken dat China is. PIERRE: Het is niet omdat ons democratisch systeem bij ons werkt dat het overal aanslaat. De meeste pogingen om ons systeem te verplaatsen naar andere werelddelen, waren een ramp. China zal evolueren volgens Chinese, niet volgens westerse parameters. Wij vertrekken van het individu om naar een groep te gaan, vanuit het humanisme. Zij vertrekken van de groep in de richting van de persoon. Hoe kun je een systeem opbouwen, vertrekkend van een individu, als je met meer dan één miljard individuen bent? Dat leidt alleen tot chaos. PIERRE: Ik denk dat na de Spelen de vensters die geopend zijn ook open zullen blijven. Ik ken trouwens nauwelijks voorbeelden van vensters die werden geopend en vervolgens weer gesloten. Ze mogen intussen reizen, ze mogen rijk worden, een doorsnee-Chinees kan een bedrijf oprichten, met buitenlanders samenwerken... Vergis u niet: in de partij is een permanent debat aan de gang. De communistische partij is geen monoliet, er wordt hevig gediscussieerd tussen de orthodoxen en de reformisten. PIERRE: Er is niets wat in China onmogelijk is, maar niets is hier gemakkelijk. Dat komt door de bureaucratie. Ongeacht wat je hier wilt doen, je moet functioneren volgens Chinese normen. Het vergt tijd om je aan te passen. De eerste zes maanden hechtte ik niet genoeg belang aan een begrip als 'gezichtsverlies'. Je moet geduldig zijn in China. De Chinezen waarderen respect, ze stellen het op prijs als je hen serieus neemt. Iemand die hier één keer komt en denkt dat hij het allemaal weet, sluit meteen alle deuren voor zichzelf. DOOR GEERT FOUTRÉ IN CHINA