Zeg niet gsm tegen een gsm. Wat de meesten onder ons ooit gekend hebben als een mobiele telefoon, is vandaag een heuse mobiele multimediacentrale die foto's maakt, muziek en videofilmpjes afspeelt, verbinding maakt met het internet... Smartphone, zo luidt de officiële naam van de multimediale alleskunner, al ziet het ernaar uit dat die term snel zal verouderen. Het is immers allesbehalve zeker dat de mobiele telefoon van 2010 nog een telefoon is. Een mobiele multimediacentrale klinkt te saai om de gsm te kunnen vervangen, maar de designers en marketing-genieën bij Nokia, Samsung, Siemens en Sony bedenken vast nog wel een naam die beter bekt. Feit is: wie zijn gsm gebruikt om te bellen, is terminaal passé.
...

Zeg niet gsm tegen een gsm. Wat de meesten onder ons ooit gekend hebben als een mobiele telefoon, is vandaag een heuse mobiele multimediacentrale die foto's maakt, muziek en videofilmpjes afspeelt, verbinding maakt met het internet... Smartphone, zo luidt de officiële naam van de multimediale alleskunner, al ziet het ernaar uit dat die term snel zal verouderen. Het is immers allesbehalve zeker dat de mobiele telefoon van 2010 nog een telefoon is. Een mobiele multimediacentrale klinkt te saai om de gsm te kunnen vervangen, maar de designers en marketing-genieën bij Nokia, Samsung, Siemens en Sony bedenken vast nog wel een naam die beter bekt. Feit is: wie zijn gsm gebruikt om te bellen, is terminaal passé. Onzin natuurlijk. Iedereen wil per se een gsm met ingebouwde camera, maar hoeveel procent gebruikt die camera daadwerkelijk? Tieners vallen collectief voor de mp3-speler in hun toekomstige smartphone, maar hoeveel procent vindt die slimme telefoon geschikt om muziek op af te spelen? Op betrouwbare statistieken is het nog even wachten, maar een bescheiden navraag onder kennissen en vrienden stemt eerder pessimistisch. Tot nader order blijken we onze gsm vooral te gebruiken als, jawel, telefoon. Besluit: laten we nog maar even wachten met conclusies. Zoals het voorbarig is om het succes van de camera-gsm op te blazen, zo is het ook voorbarig om het te bagatelliseren. Een gouden inval van een tv-spelletjesproducent of een creatieve internetondernemer kan volstaan om ons met z'n allen aan het fotomobielen te zetten. Vandaag is de camera-gsm niet meer dan een speeltje, morgen redt hij misschien ons leven. Die bedenking manifesteert zich na de publicatie van een ophefmakende foto van de vermoorde regisseur Theo van Gogh in de Nederlandse krant De Telegraaf. Een foto gemaakt met een camera-gsm, vlak na de feiten, nog voor de politie ter plekke was. Die foto kon Van Gogh niet weer tot leven wekken, maar geeft wel een idee van de impact van moderne technologie. Enkele jaren geleden kregen jonge kinderen een gsm in de handen geduwd omdat het toestel hen zou beschermen tegen pedofielen en ander gespuis; wie weet lopen hun jonge broertjes en zusjes weldra rond met de nieuwe versie van die onvermoede misdaadremmer. De wereldwijde gsm-verkoop stevent dit jaar af op een nieuw record van 500 miljoen stuks. Het tweede topjaar op rij. Niet alleen het resultaat van de dalende prijzen en van de doorbraak van mobiele telefonie in Oost-Europa en China, maar ook van een grootschalige gsm-wissel in de rest van Europa, de Verenigde Staten en Japan. Waarom zouden we een nieuwe gsm kopen als onze oude nog niet versleten is? Nokia en co. hebben er lang over gepiekerd, maar ze hebben het antwoord gevonden: de ingebouwde fotocamera. Zonder twijfel de belangrijkste beweegreden (of het beste alibi) om het oude toestel op de schroothoop te gooien, uitgegroeid tot een potentiële concurrent voor de digitale camera zoals we die kennen. Samsung, de rijzende ster in de gsm-industrie, brengt (voorlopig alleen in thuisland Zuid-Korea) een gsm met een ingebouwde 5-megapixelcamera uit. De SCH-S250 moet het stellen zonder optische zoom en zonder grote lens, maar levert niettemin even scherpe foto's af als een semi-professionele stand-alone-camera. Samsung houdt de concurrentie ver achter zich, al blijft de vreugde daar groot, na het doorbreken van de magische megapixelgrens. Een 1,2- of 1,3-megapixelcamera, een jaar geleden een gsm-wensdroom, is niets bijzonders meer. De Sharp SH505iS pronkt zelfs met 2 megapixels. Kortom, de gsm-producenten begeven zich zelfverzekerd op het terrein van de fotografie. Moet men bij Canon en Nikon een noodplan beginnen uitwerken? Voorlopig zitten ze veilig, want de levensnoodzakelijke zoom en flits voor de gsm zijn in het beste geval prullen en in het slechtste geval afwezig. Als gsm-bouwers plaats willen maken voor een hoogkwalitatieve zoom en flits, moeten ze zich zware op- offeringen getroosten. Overwegingen in verband met gebruiksgemak en compactheid zullen de multimediatelefoon en de digitale camera wel uit elkaar houden, al is het boeiend om te zien hoe dicht ze naar elkaar toe groeien. Minstens even boeiend om volgen: de aanval van de gsm op de pda (personal digital assistant). Een aanval die Nokia had ingezet met zijn Communicator - een gsm met agenda, adressenboek en andere digitale aardigheden - maar geen steun kreeg van andere gsm-producenten en daardoor zonder gevaar bleef. Nu Sony Ericsson, Motorola en Siemens zich in de strijd mengen, krijgt de pda het echter moeilijk. De Sony Ericsson P910i onthult zijn ambities aan de hand van een toetsenbord dat te voorschijn komt wanneer je het onderstuk van de telefoon openklapt. Met een geheugencapaciteit van 64 megabyte (uitbreidbaar tot 1 gigabyte) doet hij niet onder voor de gemiddelde pda, zijn ingebouwde bestandsmanager voorkomt dat het geheugen overbelast geraakt door je multimediale activiteiten. Prima toestel, al moet je bijzonder fijne vingers hebben om vlot op het smalle toetsenbord te kunnen tokkelen. De Nokia Communicator heeft een breder (en uitgebreider) toetsenbord, maar is een maatje te groot als telefoon. De Nokia 6810 probeert het beste van beide werelden te verenigen: het draagcomfort van een gsm en het gebruiksgemak van een volwaardig toetsenbord. Klap je het toestel open, dan verschijnt een toetsenbord dat doormidden is gesneden door het scherm. De toetsen zijn groter, maar de ongemakken niet kleiner. Al maakt de prijs van 219 euro (voorganger 6800 kostte bij zijn lancering 549 euro) veel goed. De Siemens SK65 wint de prijs voor de originaliteit: het toestel klapt open tot een kruis, met links en rechts telkens een half toetsenbord, onderaan de cijfertoetsen en in het midden het scherm. Design in harmonie met kracht. Motorola vult het smartphone-concept in vanuit een andere benadering: geen toetsenbord in de MPX200, wel het Windows Mobile-besturingssys-teem. Hoogstaande software, al moet je wel een minuut wachten vooraleer het toestel is opgestart. Infrarood, Bluetooth, Blackberry, sms, mms, mp3, gprs, Java, Outlook, Messenger, Explorer: de smartphone heeft zoveel informatie- en communicatietechnologie aan boord, dat je haast zou vergeten dat hij ook nog gewoon kan telefoneren. Vaak trouwens het enige dat gewoon kan, want al die extra functionaliteiten gaan vaak ten koste van het gebruiksgemak. Het hoeft dus niet te verwonderen dat ook de mindermediamobieltjes en designtoppers als de Star Trek-achtige Nokia 7600, de sober zwarte Siemens S65 en de opvallend onopvallende Motorola V600 in de smaak vallen. Het Franse Sagem richt zich met zijn smaakvol rond gevormde myC-3B expliciet tot de vrouw, getuige de ovulatiekalender in het gebruiksmenu. De Siemens M65 en Nokia 5140, voorzien van een verstevigde behuizing die schokken opvangt en water en stof tegenhoudt, zijn dan weer uitdrukkelijk bestemd voor de outdoor-liefhebber. De atletisch gezinde Nokia wordt vergezeld van een virtuele fitnesscoach, die je trainingsschema in de gaten houdt; de gespierde Siemens houdt je snelheid op de fiets bij en toont je zelfs een wegenkaart. Met de juiste smartphone en software van bijvoorbeeld Route 66 kun je zelfs een volwaardig gps-navigatiesysteem uitbouwen. Wil je polyfone beltonen? Die krijg je vandaag zelfs in goedkope modellen. Wil je mms, de multimediaversie (met foto's en geluid) van sms? Idem dito. Intussen liggen ook al meer gsm's mét dan zónder camera in de winkel. En niet onbelangrijk: je kunt gsm-foto's makkelijker bewaren. Geen geheugenkaart op zak? De Nokia 7610 is uitgerust met software van Kodak die je toelaat om foto's vlot op het internet te gooien, waar je ze kan tonen aan vrienden die nog géén nieuwe gsm hebben. Een andere publiekslieveling: de Nokia Lifeblog, een digitaal mobiel dagboek bestaand uit tekstboodschappen, foto's en videofragmentjes, dat je overdag in je gsm vult en 's avonds naar je pc overplaatst. Koppel je de Philips 855 via de apart verkrijgbare TV Link aan je tv-toestel, dan kun je je fotokunsten zelfs op het grote scherm tonen. En dat is nog maar het begin... B.V.