'Giuliano Amato is geen man van links', zei de gewezen magistraat nu senator Antonio di Pietro. 'Zoals Silvio Berlusconi is Amato de erfgenaam van Bettino Craxi. Toen Craxi aan het toppunt van zijn macht stond, was Amato een ijzeren craxiaan. Nadat Craxi in ongenade was gevallen, heeft hij zich een tijdlang verstopt. Amato aanwijzen tot premier van Italië betekent het wegvegen van tien jaar operatie Schone Handen.'
...

'Giuliano Amato is geen man van links', zei de gewezen magistraat nu senator Antonio di Pietro. 'Zoals Silvio Berlusconi is Amato de erfgenaam van Bettino Craxi. Toen Craxi aan het toppunt van zijn macht stond, was Amato een ijzeren craxiaan. Nadat Craxi in ongenade was gevallen, heeft hij zich een tijdlang verstopt. Amato aanwijzen tot premier van Italië betekent het wegvegen van tien jaar operatie Schone Handen.' Als men weet dat Di Pietro deel uitmaakt van de Democraten van Links die aanleunen bij de nieuwe centrumlinkse coalitie van Amato, dan laat het zich gemakkelijk raden welke de reactie was van de Italiaanse oppositie toen vorige week woensdag de 58ste naoorlogse regering van Italië werd beëdigd.Het scherpst reageerde mediamagnaat Silvio Berlusconi, leider van de rechtse alliantie. Hij ging voor de gelegenheid te leen bij Lenin en noemde Amato 'een nuttige idioot'. Berlusconi was hevig verstoord. Zijn zege in de regionale verkiezingen van 16 april leidde tot het ontslag van de regering van Massimo D'Alema, maar toch kon hij geen vervroegde parlementsverkiezingen uitlokken. Vervroegde verkiezingen betekenen immers het uitstellen van de volksraadpleging, gepland op 21 mei, over een vrij drastische wijziging van het Italiaanse kiessysteem. Een aantal partijen, waaronder die van Berlusconi, vrezen dat het nieuwe kiesstelsel waarbij de evenredigheid nogal wordt ingeperkt, hun electorale gewicht zal reduceren. De neofascisten van Gianfranco Fini, bondgenoten van Berlusconi, steunen dan weer de hervorming. Om de geplande volksraadpleging te vrijwaren, was het voor de centrumlinkse partijen zaak om zo snel mogelijk een nieuwe ploeg op de been te brengen. Een terugkeer van de machiavellistisch aangelegde D'Alema was uitgesloten. Daarom ging president Carlo Azeglio Ciampi te rade bij de Dottore Sottile (meneer Subtiel) van de Italiaanse politiek, de 61-jarige Giuliano Amato. Iemand die zowel door socialisten als door republikeinen wordt gesteund. NIET VEEL NIEUWSTot voor enkele weken was Giuliano Amato de gedoodverfde opvolger van de Fransman Michel Camdessus aan het hoofd van het Internationaal Muntfonds. Tot er hevig verzet kwam van de Duitse kanselier Gerhard Schröder die zijn kandidaat naar voren schoof. Anderhalve week geleden, toen hij door president Ciampi werd opgevorderd, verbleef Amato voor een privé-bezoek in New York. Op zijn programma stonden lezingen aan de Columbia University en voor de Verenigde Naties en een werkvergadering bij de prestigieuze Morgan Stanley-bank waarvan hij een van de consultants is. Amato nam het voorstel van Ciampi rustig op. Onverstoorbaar werkte hij zijn programma in New York af alvorens naar Rome te vliegen om daar zijn regering samen te stellen. 'Mocht ik mijn programma in New York vroegtijdig hebben afgebroken, dan zou ik de indruk hebben gewekt dat in Italië alweer politieke instabiliteit heerste', legde Amato naderhand uit. 'Niet veel nieuws' titelde La Stampa begin vorige week nadat Amato zijn nieuwe bewindsploeg had voorgesteld. En dat was nog waar ook. Behalve dan dat één minister, de groene Edo Ronchi, al forfait gaf voor de post van Europese Zaken nog voor Amato zijn ploeg kon beëdigen. De groenen aanvaardden het niet dat hen het ministerie van Milieu werd ontzegd. Amato nam dan maar zelf de bevoegdheid voor Europese Zaken voor z'n rekening. Oudgedienden van D'Alema zoals Lamberto Dini op Buitenlandse Zaken en Enzo Bianco op Binnenlandse Zaken blijven op hun post. De nieuwe regering telt, op de premier na, 24 ministers, één minder dan de regering van D'Alema, en 55 staatssecretarissen, 11 minder dan in de vorige ploeg. Giuliano Amato is een praktisch man. Officieel behoort hij tot geen enkele partij. Hij zit niet in het parlement. In het Italiaanse politieke milieu geldt hij vooral als een technocraat van bijzonder hoog niveau. Een man die een uitweg vindt voor de meest delicate en ingewikkeldste situaties. Zijn bijnamen 'Dottore Sottile', 'Richelieu' en 'Professore' passen perfect bij hem. Hij is tenslotte een van de weinige leden van de oude garde rond Bettino Craxi die de hele operatie Mani Pulite zonder kleerscheuren is doorgekomen - tot grote ergernis van oud-magistraten als Antonio di Pietro. OPVOLGER VAN CRAXIGiuliano Amato werd op 13 mei 1938 geboren in Turijn. Zijn familie was afkomstig uit Sicilië, iets waaraan sommige Italiaanse kranten graag herinneren. Hoewel hij doorgaat voor een uitstekend economist en financieel expert studeerde Amato rechten. Grondwettelijk recht is zijn specialiteit. In 1958 al, tijdens zijn studietijd, werd hij lid van de socialistische partij PSI. Maar zijn eerste stappen in de actieve politiek zette hij aan de zijde van zijn leermeester en politieke mentor Bettino Craxi, een van de peetvaders van de naoorlogse Italiaanse politiek. Toen Craxi in 1983 eerste minister werd, nam hij Amato mee als secretaris van de ministerraad. Craxi noemde hem graag 'mijn staatssecretaris voor Ernstige Zaken'. Amato klom snel op naar het ministerie van de Schatkist, zeg maar begroting, een post die hij ook bezette in de regering van Massimo D'Alema tot hij door president Ciampi werd aangezocht om een nieuwe coalitie op de been te brengen. Eind van de jaren tachtig controleerde Amato samen met Craxi niet alleen de PSI, maar ook, zo beweren tegenstanders, het ' Tangentopoli' - het gigantische 'Sjoemelgem' dat door zijn leermeester was georganiseerd en dat uiteindelijk tot diens val leidde. Door het gerechtelijk onderzoek van Di Pietro werd Craxi's positie onhoudbaar. In juni '92 werd Amato aangezocht als diens opvolger. Tien maanden later, in 1993, kwam ook Amato's regering ten val. Toch had de leerling van Craxi een diep spoor getrokken. Niet alleen had hij de grote krachtmeting met de maffia ingezet, hij dwong de Italianen tot grote besparingen en tot woede van de vakbonden, tot het loslaten van hun scala mobile, de automatische loonindexering. Hij snoeide fors in de sociale voorzieningen, vooral in de pensioenen - een ingreep die vele Italianen hem nog altijd niet hebben vergeven. Begin dit jaar nog herinnerde Amato daaraan: 'Als het over geld gaat, worden de Italianen volslagen schizofreen. Ze houden van geld, ze gokken er dolgraag mee op de beurs. Maar als het aankomt op de sociale zekerheid, dan worden ze plots deels katholiek, deels leninistisch. Ze vinden dan dat de staat in alles en nog wat moet voorzien.'POLITIEKE FLEXIBILITEITOm eindelijk orde op zaken te krijgen en een einde te maken aan de politieke chaos als gevolg van de actie Schone Handen, trachtte Amato in 1993 een wet te laten goedkeuren waardoor hij de grote politieke formaties amnestie verleende voor hun occulte financieringspraktijken. Dat bleek een stap te ver. Amato moest inbinden en zelfs het ontslag van zijn regering aanbieden. Daarna hield hij zich jarenlang op de achtergrond. En dat heeft de naar Tunesië gevluchte (en begin dit jaar gestorven) Craxi hem altijd kwalijk genomen. Tot in 1997 leidde Amato de anti-trustcommissie. In mei 1999 dan werd Amato door eerste minister D'Alema aangezocht om minister van Begroting Ciampi te komen vervangen nadat die Oscar Luigi Scalfaro had opgevolgd als Italiaans president. Nu staat Amato er als premier opnieuw alleen voor. Zijn meerderheid is vrij krap en de politieke flexibiliteit van het gemiddelde Italiaanse parlementslid is ongemeen groot. En iedereen weet dat Berlusconi en de rechtse partijen klaarstaan om twijfelaars uit het centrumlinkse kamp over te halen. En daarbij worden de grote middelen niet geschuwd. Berlusconi heeft Amato al gewaarschuwd dat velen uit het meerderheidskamp, nu aangeslagen door de nederlaag bij de regionale verkiezingen, klaarstaan om op zijn zegekar te springen. Dottore Sottile liet zich evenwel niet van de wijs brengen. Hij had, zoals anderen, gemerkt dat in de peiling voor eventuele vervroegde parlementsverkiezingen, gepubliceerd in de Corriere della Sera, centrumlinks gevoelig beter scoorde dan rechts, en in elk geval veel beter dan tijdens de voorbije regionale stembusgang. Daarom besloot hij toch de gok te wagen. Nu alleen nog het parlement meekrijgen. Rik van Cauwelaert