?Het imago van televisie moet veranderen.? Gesprek met Nicholas Negroponte van het beroemde computerlaboratorium MediaLab.
...

?Het imago van televisie moet veranderen.? Gesprek met Nicholas Negroponte van het beroemde computerlaboratorium MediaLab. HIJ WAS DE ADVISEUR van wijlen de Franse president François Mitterrand, maar de Internet-gemeenschap kent Nicholas Negropontevooral als de goeroe die maandelijks een column schrijft in het blad ?Wired?. Voorts is Nicholas Negroponte de oprichter-directeur van het MediaLab, het ?computerlaboratorium? dat deel uitmaakt van het Massachusetts Institute of Technology (MIT). Negroponte : ?Het MIT is geen universiteit zoals Europeanen die kennen. Het is een bedrijf met een raad van bestuur en met een omzet van 1,4 miljard dollar.? Liefst 87 procent van al de middelen, waarover het MIT beschikt, gaat naar onderzoek. De instelling groeide tijdens de Tweede Wereldoorlog uit tot een wereldcentrum voor technologisch onderzoek. Toen draaide alles rond radars, atoomsplitsing en de allereerste computers. Diploma's verstrekt het MIT niet en er lopen eigenlijk ook geen studenten rond. Het MediaLab vormt daarop de enige uitzondering. Het is zowel een academische instelling als een onderzoekslaboratorium. Pikant detail : de 350 studenten worden betaald voor hun werk. Dankzij dit systeem houdt het MediaLab een vijfde van het ?personeel? altijd even jong. ?Hun ouders houden van ons, want we betalen hun kinderen 28.000 dollar circa 900.000 frank per jaar,? zegt Negroponte. Op andere universiteiten moeten ze zelf ruim 200.000 frank leergeld neertellen. Aan het MediaLab is het gros van de huidige informatietechnologie schatplichtig. Marvin Minsky bedacht er de kunstmatige intelligentie. Jean Piaget's leerling Seymour Papert verrichtte er baanbrekend werk rond kinderen en computers. Steven Strassman en Bob Sabiston realiseerden er tal van innovaties op het vlak van computeranimatie, zodat ?Jurassic Park? noch ?Toy Story? mogelijk geweest zouden zijn zonder het MediaLab. PRIMEUR.Hoewel tachtig procent van de fondsen van het MediaLab nog altijd afkomstig zijn van de Amerikaanse overheid, sponsort een groot deel van de internationale bedrijfswereld het centrum. Sony, Philips, Apple Computer, Silicon Graphics, Deutsche Telekom..., ze storten allemaal geld in de kas. De commerciële partner betaalt het loon van een aantal onderzoekers van het MediaLab en kan in ruil onbeperkt, en dus ook zonder royalties, putten uit de resultaten van het onderzoek. Negroponte : ?Geheimen hebben we niet, maar voor niet-sponsors van het MediaLab stellen we op onze producten een embargo van twee jaar in. Je hoort bij de club of je hoort er niet bij.? Sinds kort hoort ook een Belgisch bedrijf bij de club. Riverland, onder meer de uitgever van het maandblad over nieuwe media Wave, ging onlangs in zee met het MediaLab en participeert voortaan in het project Television of Tomorrow. Hoewel Negroponte zo'n honderd verschillende projecten tegelijk runt, noemt hij de samenwerking met Riverland een primeur. ?Voor het eerst werken we, bij wijze van experiment, met een KMO samen. Tot en met 1997 komt er geen ander klein bedrijf in. We willen eerst met Riverland uitvissen hoe het uitbesteden van basisonderzoek uitpakt. Uitvinders hebben op dat vlak slechte ervaringen met projecten zoals die van de Europese Unie. Als wij enkele onderzoekers afvaardigen bij een partner, schrijven we niet om de zoveel weken rapporten.? Negroponte heeft blijkbaar geen hoge dunk van vergadertijgers en papiermagneten. Het experiment met Riverland moet Negroponte leren of een klein bedrijf beter gebruik maakt van de voorradige kennis. ?Ik hoop dat een kleine, dynamische firma zoals Riverland er de smakelijke brokken van kan uitpikken om ze te gebruiken voor zijn klanten. In Boston noemen we het cherry-picking.? Voor Riverland vergt de toetreding een relatief zware investering van 19 miljoen frank, gespreid over vijf jaar. In ruil mogen uitgever Walter De Brouwer en zijn ploeg aan tafel zitten met grote jongens zoals Viacom (van MTV), Philips, Sony, Intel en Nortel. ?In België willen grote bedrijven zoals de VUM ( De Standaard, de VT4-opties...) en Déficom ( Canal+ België en Dimanche Matin) er ons niet bij hebben,? klaagt De Brouwer. Bij het MediaLab mag Riverland wel meedenken over de televisie van de toekomst. STREEPJESCODE.Het eerste consortium in verband met de televisie van morgen ontstond in 1988. Toen had de tv volgens hoogleraar mediatechnologie Negroponte twee onaangename kanten : de tv was nationalistisch ( PAL, Secam of NTSC) en iedereen focuste op high definition televisie (HDTV). Negroponte stelt in het kader van de tv van de toekomst een paar principes voorop. ?Ten eerste moet de tv digitaal zijn, in 1988 vond men dat nog gekte.? Dankzij de informatiesnelweg denkt men daar nu anders over. ?Het imago van de tv dient ook te veranderen. TV is meer dan een stel kijkdozen. TV verandert door de heterogene belangen van bedrijven zoals Kodak en en de telecommunicatiereus Nortel. Daardoor is tv op zich niet langer het onderwerp van ons onderzoek. De tv van morgen evolueert steeds meer richting Internet-vermaak.? Toch bekijkt Negroponte het Internet niet zo breed als vele andere Internet-goeroes. Hij voorspelt dat het over vijf jaar al veel minder dominant zal zijn en vindt het zelfs productiever om kabeldistributie, betaal-tv, Internet en gewone passieve televisie niet op één hoop te vegen. ?De meeste van die proeven zullen falen. Bedrijven die nu hun geld stoppen in een chip om video te decoderen, begaan een grote vergissing.? Dan ziet Negroponte meer heil in programmatuur. ?Een bedrijf kan, bijvoorbeeld, een streepjescode cadeau doen bij een product en met die streepjescode kan de klant vervolgens thuis een betalend tv-programma gratis opvragen. Je gaat toch niet telkens een chip weggeven ?? Eigenlijk zouden Philips, Deutsche Telekom en anderen pas vanaf januari 1997 verder gaan met het project rond de televisie van morgen, maar Riverland versnelde het proces. Negroponte deelde het project op in verschillende domeinen. Het eerste en belangrijkste deel is uiteraard het vermaak, entertainment. Volgens niemand minder dan Internet-pionier Carl Malamud heeft de Internet-hype vrijwel uitsluitend te maken met entertainment. Het tweede onderzoeksdomein gaat over de digitale gemeenschap, meer bepaald met dagelijkse digitale omgangsvormen. Voorts houdt een groep onder leiding van Mitch Resnick zich bezig met de initiatie in de informatiemaatschappij en de vorming terzake. Hoe leren kinderen werken met digitale producten ? Niemand wil immers een informatiemaatschappij met aan de ene kant digitale revolverhelden en aan de andere kant digibeten zonder enig benul van informatietechnologie. Negroponte is een sterk voorstander van een universele dienst, zoals de Europese Commissie die oplegt aan de telefoonmaatschappijen. ?Scholen en vooral kinderen moeten toegang krijgen.? Een andere tak van het onderzoek noemt Negroponte ?het geschenk van België aan het MediaLab.? Agents. Dat zijn programmaatjes die als handelend voorwerp een deel van de dagelijkse arbeid overnemen. Programmaatjes die de informatiestroom filteren. Negroponte : ?Binnen de informatiemaatschappij zijn er groepjes met elk hun eigen waarheden. De agents doen daarom het sociale filteren.? Volgens Walter De Brouwer bieden die agents nòg een groot voordeel : ?Niemand kan zeventien keer consistent liegen. Een agent merkt dit onherroepelijk.? De vraag is natuurlijk of mensen door die voorkauwende agents het kritisch denken niet zullen verleren. De meeste Internet-gebruikers slikken nu al alles wat op het Internet staat, verblind door de techniek als ze zijn. De meeste Internet-gebruikers vinden nooit iets interessants, omdat ze niet weten waar en hoe te zoeken. Moet een mens het nadenken overlaten aan een stukje software ? ?Dat is een negatieve benadering,? antwoordt Negroponte. ?Als iets voor je gedaan wordt, is dat meegenomen. Als iets niet voor je gedaan wordt, wil dat zeggen dat je het zelf doet.? Eigenlijk bedoelt Negroponte dat de hedendaagse interactieve spelletjes overstemd zullen worden door veel passievere manieren van vermaak. Mikken, klikken en slikken. De mens wordt daarbij een spons die voor het scherm van zijn tv of Internet-toestel weggezakt allerhande informatie opslorpt, zonder ooit iets terug te doen. Lode Goukens Nicholas Negroponte : Een televisie is meer dan een kijkdoos.