De ooit zo populaire eurocheque bestaat niet meer. Hij heeft de strijd tegen debet- en kredietkaarten verloren. De banken treuren daar niet om. Integendeel, ze hebben zijn doodstrijd versneld omdat de verwerking van cheques hen te veel kostte. Particulieren schrijven nauwelijks nog cheques uit, want zij worden daarvoor bestraft met bankkosten en de betaling is niet meer gewaarborgd. Onder handelaars tracht de cheque nog te overleven. Maar als algemeen verspreid betaalmiddel is de cheque dood.
...

De ooit zo populaire eurocheque bestaat niet meer. Hij heeft de strijd tegen debet- en kredietkaarten verloren. De banken treuren daar niet om. Integendeel, ze hebben zijn doodstrijd versneld omdat de verwerking van cheques hen te veel kostte. Particulieren schrijven nauwelijks nog cheques uit, want zij worden daarvoor bestraft met bankkosten en de betaling is niet meer gewaarborgd. Onder handelaars tracht de cheque nog te overleven. Maar als algemeen verspreid betaalmiddel is de cheque dood. De cheque is evenwel niet uit het dagelijks leven verdwenen. Hij floreert in allerlei vormen en kleuren en creatieve politici vinden steeds weer nieuwe soorten cheques uit. Vele honderdduizenden werknemers en ambtenaren lopen met boekjes maaltijdcheques rond. Met die eetbon, die ook voor aankopen in warenhuizen zelfs buiten de voedingsafdeling dienstig is, schuiven werkgevers hun werknemers een extraatje toe zonder dat de fiscus of de sociale zekerheid met de helft ervan gaan lopen. Omdat van loonsverhoging dit jaar nauwelijks sprake kan zijn, mogen de werkgevers van de regering grotere cheques uitschrijven. Het werkgeversaandeel in de cheque mag nu maximaal 4,91 euro bedragen, een stijging met 0,45 euro of met een 200-tal werkdagen per jaar een nettokoopkrachtstijging van 90 euro. De werkgever moet per cheque nog steeds 1,09 euro bijpassen. In het politieke bedrijf is er tegenwoordig een ware wildgroei van cheques. Ministers pogen hun beleid mee te sturen door allerlei soorten cheques te subsidiëren. Het succes van de opleidingscheques in Wallonië stak de ogen uit. Vlaams minister van Economie Jaak Gabriëls (VLD) heeft ze nu gekopieerd. Bedrijven kunnen per jaar 200 opleidingscheques van 30 euro kopen, waarvan de overheid de helft subsidieert. Hun werknemers betalen er extra opleiding mee. In KMO's hebben de opleidingscheques enig succes, bij grote ondernemingen vinden ze het de moeite niet waard. En Gabriëls gaat door. Omdat zijn premiestelsel niet werkte, schrijft hij vanaf maart adviescheques uit voor KMO's. Die kunnen dan - via internet - 820 cheques per jaar bestellen, die hen 15 euro kosten, maar er 30 waard zijn. Daarmee kopen zij voor 24.600 euro per jaar bij erkende adviseurs goede raad over bedrijfsorganisatie, strategie, personeelsbeleid, marketing, informatisering en zo meer. De schildercheques van voormalig minister van Werkgelegenheid Miet Smet (CD&V) wasten via subsidiëring schilder- en behangwerk in gezinswoningen wit. Haar opvolgster Laurette Onkelinx (PS) gunde haar dat succesje niet. De Smet-cheque sneuvelde al een jaar of drie geleden. Onkelinx' eigen dienstencheque komt binnenkort in circulatie. Daarmee kunnen de gezinnen goedkope dienstverlening kopen, kinder- en bejaardenopvang of huis- en tuinarbeid bij vzw's en echte ondernemingen die daartoe langdurig werklozen in dienst ne-men. De cheque moet tegelijkertijd de werkgelegenheid stimuleren en het zwartwerk bestrijden. Het lijkt op het stelsel van de plaatselijke werkgelegenheidsagentschappen. De cheques waarmee PWA-werklozen worden betaald, zijn ook al gesubsidieerd, wegens fiscaal aftrekbaar. Brusselse werkzoekenden krijgen taalcheques voor 20 tot 60 uur individuele lessen. Maar ze kunnen die cheques alleen verzilveren als ze een baan gevonden hebben. Geen overheidsgeld voor vrijetijdsbesteding dus. Het Brusselse Gewest kwam indertijd met de originele taxicheque van 20.000 frank, voor de eerste honderd senioren die hun autonummerplaat inleverden. Daarmee zijn de politici nog lang niet aan het eind van hun Latijn. Stookoliecheques hadden we al. Ze helpen de verwarmingskosten voor de armsten onder ons te dragen. Vlaams minister van Energie Steve Stevaert (SP.A) steunt het idee om de gezinnen een energiecheque van 15 euro te schenken, voor de aankoop van energiebesparende materialen zoals spaarlampen, zuinige doucheknoppen of energiezuinige koelkasten. Dankzij de groene cheque winnen zij nog eens 15 euro op hun energierekening. SP.A-voorzitter Patrick Janssens bepleit in zijn cultuurnota 'De smaak van de taart' de cultuurcheque. Die gaat als gratis entreekaartje voor theaters en bioscopen naar kansarmen. De universiteit en de hogescholen in Gent hebben 5000 boekjes met tien cultuurcheques aan hun studenten verkocht. Goed gesubsidieerd, want de studenten betaalden er 15 euro voor en kunnen voor 50 euro cultuur kopen. Vlaams minister van Welzijn Mieke Vogels (Agalev) broedt, net als de N-VA, op kinderopvangcheques. Vlaamse ouders betalen ermee de crèche of de onthaalmoeder van hun kinderen. Om het computeranalfabetisme tegen te gaan, wordt ook gedacht over cheques waarmee minder gegoeden een persoonlijke computer of een internetaansluiting kunnen kopen. Bart Somers (VLD), de burgemeester van Mechelen, gelooft zelfs in speelcheques. Hij zou 1000 euro uitschrijven voor speelgoed voor de kinderen van gezinnen die zich in de stad komen vestigen. En niemand is vergeten dat voormalig Vlaams minister van Cultuur Bert Anciaux (Spirit) vorig jaar op Vlaanderens nationale feestdag 11 juli 1700 cheques van een paar honderd euro uitdeelde om buurt- en vriendenfeestjes op te zetten. Cheques tegen de verzuring. Guido Despiegelaere