Ontspannen en gebruind, Ivo Mechels oogt helemaal zen. Hij is pas twee dagen terug van het Griekse eiland Kreta, heeft er genoten van de tijdloosheid, van de verrassende natuur, maar af en toe stak bij hem een vreemd gevoel op. 'Gêne. De mensen daar lokken toeristen door hun prijzen, die al laag zijn, extreem te drukken. Als je uiteten gaat, word je overladen met voor-, hoofd en nagerechten en hapjes tussendoor, alles is rijkelijk met wijn en raki overgoten, en dat voor de prijs van 10 tot 15 euro. Ik heb vaak meer betaald, ik was echt beschaamd. Op het eiland zag ik ook veel leegstand, talloze huizen en gronden waren 'for sale'. De hele tijd gaat het er over de crisis. Voor de jongeren is er amper uitzicht op een toekomst. Mensen hebben nochtans perspectief nodig, zeker de jeugd. Ik heb zelf kinderen die nu hun plekje zoeken in het leven en op de arbeidsmarkt. Wat die Griekse jongeren meemaken, echt waar, dat raakte mij.'
...

Ontspannen en gebruind, Ivo Mechels oogt helemaal zen. Hij is pas twee dagen terug van het Griekse eiland Kreta, heeft er genoten van de tijdloosheid, van de verrassende natuur, maar af en toe stak bij hem een vreemd gevoel op. 'Gêne. De mensen daar lokken toeristen door hun prijzen, die al laag zijn, extreem te drukken. Als je uiteten gaat, word je overladen met voor-, hoofd en nagerechten en hapjes tussendoor, alles is rijkelijk met wijn en raki overgoten, en dat voor de prijs van 10 tot 15 euro. Ik heb vaak meer betaald, ik was echt beschaamd. Op het eiland zag ik ook veel leegstand, talloze huizen en gronden waren 'for sale'. De hele tijd gaat het er over de crisis. Voor de jongeren is er amper uitzicht op een toekomst. Mensen hebben nochtans perspectief nodig, zeker de jeugd. Ik heb zelf kinderen die nu hun plekje zoeken in het leven en op de arbeidsmarkt. Wat die Griekse jongeren meemaken, echt waar, dat raakte mij.' Ivo Mechels: Dat de slinger hier wel heel ver is doorgeslagen. Ik dacht ook: komaan mensen, maak toch opnieuw het onderscheid tussen kapitalisme en vrijemarkteconomie. Ik heb absoluut niets tegen winst maken of ondernemingszin, integendeel. Maar ik gruwel van de misbruiken die door kapitalisme in de hand worden gewerkt. Noam Chomsky zei ooit: 'De geschiedenis van het kapitalisme is er een van geweld.' Dat klopt. Als je het geweld ziet waarmee sommige lobbymachines en bedrijven met grote kapitalen zich op de markt gooien: dat nekt alle concurrentie. De staat is nodig om te reguleren, maar als die in bepaalde sectoren - zoals de banken, die mondiaal de scepter zwaaien - nog weinig te zeggen heeft, krijg je misstanden. Mechels: Aberrant is het. De diverse voogdijministers zijn daar de voorbije jaren in de fout gegaan. Niet alleen wat die toplonen betreft, ook in de loonspanning, die wig tussen basis- en toploon. De Standaard publiceerde laatst de brutolonen van directeurs, onderdirecteurs en tussendirecteurs bij de NMBS. Er stonden functies tussen waarvan iedereen zich afvroeg wat het nut was. Maar dik betaald, dat wel. Mechels: Larie. We leven in België, wij hoeven geen Australiër aan te trekken om baas te worden van Bpost of de NMBS. Mechels: Laat 'm dan naar daar gaan. Er zijn in dit land nog managers met talenten en capaciteiten. Laat headhunters op die mensen los, probeer er de politiek zo laat als mogelijk bij te betrekken, en je vindt geheid toplui met kennis, visie en gedrevenheid. Mechels: We merken nu al dat de verontwaardiging bij de consument almaar groter wordt. Die verontwaardiging steun ik volmondig. Ik vind dat er responsabilisering moet komen vanuit de overheid. Ik reken er ook op dat die er komt. Dit zijn wel nog crisistijden, hè. Mechels: Inderdaad, een stille revolutie. Test-Aankoop heeft al een aantal stille revoluties in gang gezet. In 1998 stelden we voor het eerst, na een energiestudie in achttien landen: 'De Belg betaalt te veel.' België was na Duitsland het tweede duurste land. Ik begon mijn eerste grote lobbyactie, en in 2000 besliste de ministerraad om de Belgische tarieven op het gemiddelde van de buurlanden te plaatsen. We leefden bij Test-Aankoop dagenlang in een overwinningsroes. Helaas, de beslissing werd nooit uitgevoerd. Tien jaar later bestond toenmalig premier Yves Leterme (CD&V) het om te zeggen: 'De prijzen zijn te hoog, de liberalisering in de energiemarkt is mislukt.' Mechels: Precies. In 2003 was de markt vrijgemaakt, de politici stonden ernaar te kijken en in 2011 luidde hun conclusie: 'Mislukt.' Terwijl de tarieven hoog bleven omdat er niets tegen werd ondernomen. (zucht) Elk jaar opnieuw stonden wij er, mét de volgende tarievenstudie. Altijd hetzelfde liedje. Mechels: Ach, dat is ons werk. Gelukkig heb ik veel geduld. Het was wel een moeilijk dossier, je kreeg even aandacht in de media, een parlementslid stelde een vraag in het halfrond, en afgelopen. Het volgende jaar kwam er een nieuwe studie en ga zo maar door. Bij Paul Magnette (PS) kregen we nooit gehoor. De PS en Electrabel waren te veel verweven met elkaar. De kentering kwam er toen minister Johan Vande Lanotte (SP.A) de energieprijzen liet bevriezen. Later werden de verbrekingsvergoedingen die Electrabel vroeg aangepakt - ook dat had Test-Aankoop aangeklaagd. Elio Di Rupo (PS) heeft zijn viceminister laten doen. Vande Lanotte kon zich vinden in de eisen die wij al jaren formuleerden. Alhoewel, niet in alle dossiers. Niet in dat van de nucleaire rente, en evenmin loste hij 'de zaak-Guido Camps' van de Creg op, overheidswaakhond inzake gas en elektriciteit. Camps werd niet herbenoemd wegens 'te ambetant'. Het betekende een domper voor de eerlijke concurrentie in de energiemarkt én voor de consument. Vande Lanotte is een politiek beest, zeer intelligent en gedreven, maar blijkbaar kan hij niet alles. Wat die twee dossiers betreft, heeft hij volgens mij een steek laten vallen. Mechels: De reden was deels professioneel, deels privé. Freya Van den Bossche (SP.A) had me al eerder die job aangeboden. Ook toen had ik nee gezegd. Ik had twee jongvolwassen kinderen in huis die net hun moeder, mijn ex-vrouw, hadden verloren na zelfdoding. Ik wou bij hen in de buurt zijn, we gingen samen door een moeilijke tijd van verwerking. (stokt) Intussen zijn ze ouder, afgestudeerd, zelfstandiger. Ikzelf heb ook nieuwe keuzes gemaakt. Voor het eerst laat ik écht een vrouw toe in dit gezin, in de hele context, en het klikt wonderlijk goed (glimlacht). Nu voel ik ook dat ik opensta voor nieuwe dingen. Er zijn barrières weggevallen. Mechels:(onderbreekt) Pardon, er is nog geen wet, enkel een eerste lezing in de ministerraad. Maar het klopt, er zijn kroonjuwelen binnen. Ook het hypothecair krediet is nu veiliger voor de consument, dankzij Test-Aankoop en dankzij de stille revolutie. Idem voor het consumentenkrediet, daarvoor had Vincent Van Quickenborne (Open VLD) in 2010 al de handen uit de mouwen gestoken. Mechels: Beide. Ik blijf voortdoen én ik neem een nieuwe uitdaging aan. Vanaf september word ik groepsdirecteur, dus ook van onze internationale dochters. Eind jaren tachtig werd Test-Aankoop, dat toen een succesverhaal was, gepolst door consumentenorganisaties uit Spanje, Italië en Portugal. In 2001 kwam er ook een vraag uit Brazilië. Die vier zijn intussen echte dochterorganisaties van Test-Aankoop, en daar zijn we trots op. Ze hebben dezelfde onderzoeken en magazines, die zich uiteraard aanpasten aan hun lokale markt. Mechels: In Spanje en Portugal is het triest gesteld. Maar Test-Aankoop is er meer dan ooit nodig, om toezicht te houden op kredieten, om mensen te leren nog juistere keuzes te maken in deze barre tijden. Juiste keuze is koopkracht. Mechels: We moeten zien hoe we dat ter plekke aanpakken. Spanje en Portugal zijn een uitdaging. Italië houdt vrij goed stand. Brazilië is nog een ander verhaal, ook dat ga ik bekijken. Mechels: Nu heet het nog Euroconsumers, de naam werd bedacht voordat Brazilië toetrad. Mijn functie blijft lobby en pers verzorgen. Officieel ben ik groepsdirecteur van een organisatie die in die vijf landen in totaal 1100 personeelsleden telt. Mechels: Ja. Als ik naar Brazilië ga, zal dat altijd voor een week zijn. In de Europese landen telkens voor een dag of twee. Mechels: Dat is de bedoeling. Ik leid momenteel wel een jurist op, Jan Moers, die op termijn onder meer het lobbywerk zal overnemen. Simpel is dat niet. Ik kan niet zomaar mijn adressenboekje geven en hem de arena in sturen. Je moet er een beetje in groeien. Jan gaat mee naar het parlement, de kabinetten, de meetings. Voorlopig blijf ik nog het gezicht in de pers. Mechels: Ik wou dat niet, dat is zo gegroeid. Toen ik begon, wist ik niet dat die media-aanwezigheid zo'n effect zou hebben. Intussen kleeft de job aan mij. Ik sta ermee op en ga ermee slapen. Mechels:(twijfelt) Test-Aankoop is voor een stuk de invulling geworden van waar ik sinds mijn zestiende voor sta: engagement, rechtvaardigheid. Amnesty International, de Wetswinkel, lesgeven, Test-Aankoop: het sluit mooi bij elkaar aan. Het klopt wel dat ik het soms moeilijk heb met loslaten. Mindfulness helpt me daar nu bij. Ik doe het in mijn eentje en met vrienden. Morgen gaan we met een paar mensen een dag in stilte doorbrengen en oefenen. Ik heb mindfulness sinds kort bij Test-Aankoop geïntroduceerd op de departementen ledendienst en administratie, waar men bijna continu met mensen in contact is - headset op, in een callcenter, dat is zeer stresserend. Mechels: Het is ook niet soft, ik vind het krachtig. Het hielp mij om zaken helderder te zien, én om keuzes te maken. Tijdens de selectie voor mijn nieuwe job werden assessmentgesprekken gevoerd, er was ook een twee uur durend spervuur aan vragen in het Frans en het Engels. Ik werd echt 'gematrakkeerd'. Op zo'n moment is het goed om mindful te blijven, rechtlijnig, dicht bij jezelf, eerlijk. Ik heb er gezegd dat ik mijn lokale functie niet van de ene op de andere dag kon laten schieten, dat ik veel te bekommerd was om de consument in België. Ik wist dat dit tegen mijn kandidatuur kon spelen, en toch zei ik dat ik me in een eerste fase niet voor de volle honderd procent op het buitenland zou kunnen gooien, er moest een gedegen overdracht gebeuren. Conclusie: men heeft toch voor me gekozen, ik mag werken volgens de eenderderegel: één derde de groep managen, één derde alle diensten in de landen aansturen, en één derde lokale verankering. Mechels: Uiteraard heb ik dat met mijn omgeving besproken. Zij weten ook dat mijn werk mijn engagement is én omgekeerd. Maar wees gerust, zij en ik houden het goed in de gaten. Mechels:(pauzeert) Er was laatst weer een ernstig aanbod. Ik wil daar niet veel over zeggen, tenzij dat het om discrete gesprekken ging met een bepaalde partij. U moet niet aandringen, ik zeg niet welke. Er werd me een hoge verkiesbare plaats op de Kamerlijst aangeboden. (leunt achterover) Ach, het leven is raar. Twee, drie maanden voor de zomervakantie had ik ineens vier interessante aanbiedingen. Ik kreeg het voorstel directeur te worden in een mediabedrijf, en ook om diensthoofd te worden bij een hogeschool. Dat zijn grote dilemma's op mijn leeftijd. De directeur die ik nu bij Test-Aankoop vervang, Serge Maucq, heeft net ook een grote switch gemaakt: hij werd in juni tot priester gewijd. Mensen maken dus soms aparte keuzes. Mechels: Het interesseerde me allemaal omdat die vier aanbiedingen stonden voor thema's die me professioneel samenstelden: media, politiek, lesgeven, leiding geven. Heel vreemd hoe ik daarop werd uitgedaagd. Ik ben met iedereen gaan praten, ik wou alles eerlijk afwegen. Tussendoor dacht ik: wat overkomt mij nu? Daar zat ik ook weer, met mijn thema 'loslaten'. Het kon tellen als confrontatie. Dat politieke voorstel afslaan, was moeilijk. Ik had de indruk dat er op mij werd gerekend. Mechels: Ik heb toen aan Bart, die ik al jaren ken, gezegd: 'Wat heeft de N-VA ooit gedaan voor de consumentenzaak?' Zijn antwoord was: 'Ik weet het, Ivo, maar dat kwam omdat wij niemand zoals jij hadden.' Mechels: Mijn vader was militant bij de Volksunie, ik heb nog in het IJzerbedevaartcomité gezeten ten tijde van Lionel Vandenberghe. Vooral het pacifisme sprak me aan. Toen Lionel wegging, verdween ik ook. Mechels: Ik heb maar één keer een partijkaart gehad, in de jaren tachtig, van de CVP. Ik ben er begonnen op de studiedienst, bij Herman Van Rompuy, daarna als medewerker in de Senaat, en later werkte ik op het kabinet van Leo Delcroix en Karel Pinxten. Mechels: Probeer maar. (lacht) Ik kom uit de groene beweging van Luc Versteylen toen die nog de Groene Fietsers heette, voor het Agalev werd. Mechels:(lacht) Zoals gezegd... Mechels: Heel zeker, een politiek van mandatarissen die zich dienstbaar opstellen, die de burgers ernstig nemen en die iets voor hen realiseren waar zij beter van worden, niet de politici zelf. Mechels: Wegens die bierbonus, absoluut. Toen ik nog voor zijn partij werkte, was ik een militant voor het ACW. Ik was helemaal doordrongen van die maatschappijvisie, waarvan Dehaene mee het boegbeeld was. Maar wat er recent is gebeurd (schudt het hoofd) Hij heeft voor het grote geld gekozen: Lotus, Umicore, AB InBev en wat nog meer. Dat is not done, Voor mij heeft hij de waarden van het ACW verraden. Hij is meegegaan in het kapitalistische verhaal. Mechels:(zucht) Tja, wat moet ik daar nu op zeggen? Ik volg het eerlijk gezegd niet meer. Ik vind het alleen jammer omdat ik een ander ACW heb gekend. Mechels: Politici die een duidelijke visie hebben, vanuit een ideologie vertrekken, die hard werken en vooral expertise en kennis bezitten, want 'geen reizigers zonder bagage'. Als je dat klavertje vier hebt, kun je als politicus een steen verleggen in de rivier. Mechels: Dat vind ik wel, ja. Alleen heeft De Wever nu iets meer wind in de zeilen dan Peeters, door de tijdgeest die hij mee gecreëerd heeft. Maar een zeilboot kan ook overstag gaan, bij plotse sterke tegenwind. Ligt de zeiler mee overboord, dan dient zich in het geval van de N-VA een probleem aan, want wie zit er dan nog op die boot en waarom? Bij de traditionele partijen ligt een ideologie aan de basis, dat is belangrijk. De christendemocratie wortelt in haar geschiedenis, het liberalisme en de sociaaldemocratie hebben hun roots. Waar ligt de ideologie van de N-VA besloten? Toch niet in het memorandum van Voka, mag ik hopen. Mechels: En er stond ook iets over 'Test-Aankoopsocialisme'. (schudt het hoofd) Ik heb daar niets op te zeggen. Ik kom niet uit de SP.A, ik spreek niet voor die partij. Mechels: Test-Aankoop heeft die consument in het media- en politieke landschap geplaatst, en is erin geslaagd het beleid te beïnvloeden. Sinds 2003 zit er nu ook een minister van Consumentenbeleid in de federale regering. Eerst waren dat Magda Aelvoet en Jef Tavernier. Toen Freya de portefeuille kreeg, werd het menens, en met Vande Lanotte werden de puntjes op de i gezet. De SP.A voelt nogal de polsslag van de consument, dat klopt. Ook andere politieke partijen hebben de consument 'ontdekt': Groen, Open VLD met Vincent Van Quickenborne, en bij de N-VA leverde Peter Dedecker al knap werk. Alleen CD&V heeft die handschoen nooit echt opgepakt. Bij de SP.A zitten bovenaan mensen die de eerste viool spelen op het vlak van energie. Freya Van den Bossche is Vlaams minister van Energie, Vande Lanotte doet federaal Consumentenzaken. Maar je hebt ook figuren als (de Gentse burgemeester) Daniël Termont, de grote man in de intercommunales. Onderschat hem niet. Mechels: Soms wel, maar steeds binnen het toelaatbare. Er werd gedreigd met processen, procedures, ik kreeg veel brieven. Ik ben moeilijk te intimideren. Ik sta recht in mijn schoenen. Mechels: Hm, het is wellicht geen manco maar wat wezenlijk in mij zit, is die drang naar rechtvaardigheid. Het maakt me niet kwetsbaar, het motiveert mij. Echte zwakke plekken? O, in mijn assessmentverslag stond: 'Een zekere administratieve slordigheid is hem niet vreemd.' (lacht luid) Maar ik heb ook gelezen dat ik zowel flexibel ben als moeilijk van mijn standpunt te brengen. Hoe minzaam ik soms lijk, ik kan hard zijn en ik leg de lat hoog, ook voor mijn medewerkers. Ik haat getreuzel, het moet vooruitgaan. Mechels: In alle eerlijkheid: niet. Ik ben geen materialist. Toen ik me na mijn aanstelling bij de hrm-directeur van Test-Aankoop meldde, zei die: 'En Ivo, wat heb je afgesproken met de ceo over je salaris?' Ik antwoordde: 'Euh, vergeten vragen.' Kortom: ik weet niet wat ik vanaf september zal verdienen. Ook typisch. DOOR MARIJKE LIBERT, FOTO'S LIES WILLAERT'Laat iemand als Johnny Thijs maar naar het buitenland gaan. Er zijn in dit land nog managers met talenten en capaciteiten.' 'Laatst werd me een hoge verkiesbare plaats op de Kamerlijst aangeboden. Dat politieke voorstel afslaan, was moeilijk. Ik had de indruk dat op mij was gerekend.'