Werkgevers schermen graag en veel met het begrip loonlasten. Dat is wat een werknemer echt kost: het brutoloon met daarbovenop de werkgeversbijdragen. Werkgeversorganisaties beweren dan dat België ongeveer de duurste werknemers ter wereld heeft. Waarbij ze in een wijde boog om een ander begrip heen schaatsen: productiviteit. Op dit vlak behoort ons land ook tot de absolute wereldtop.
...

Werkgevers schermen graag en veel met het begrip loonlasten. Dat is wat een werknemer echt kost: het brutoloon met daarbovenop de werkgeversbijdragen. Werkgeversorganisaties beweren dan dat België ongeveer de duurste werknemers ter wereld heeft. Waarbij ze in een wijde boog om een ander begrip heen schaatsen: productiviteit. Op dit vlak behoort ons land ook tot de absolute wereldtop.De zogenaamde loonkostenhandicap ten overstaan van onze buurlanden - wat kost een Belgische werknemer méér dan bijvoorbeeld een Nederlandse - liep midden jaren negentig op tot "onaanvaardbare proporties" aldus het VBO. Dat kostte volgens de werkgevers duizenden banen per week. De rooms-rode coalitie had de bui zien hangen en voerde al in 1993 de gezondheidsindex en een loonstop in. Dat hielp enigszins. Omdat buurlanden op dat ogenblik al effectieve loonkostenverlagingen - lees: het verminderen van werkgeversbijdragen - doorvoerden, bleek de stop onvoldoende om de 'kloof' met de concurrentie te dichten. Zo zou volgens het VBO op dit ogenblik België nog altijd een loonkostenhandicap van bijna zeven procent hebben ten overstaan van Nederland, Frankrijk en Duitsland. De laatste regering-Dehaene gaf daarom een eerste aanzet tot een verdere loonkostenverlaging. Ze plakte daar een cijfer op: 108 miljard frank gespreid over 6 jaar of 18 miljard per jaar. Het lokte hoongelach uit bij de VLD, toen in de oppositie. Volgens de liberalen zouden wij op die manier nog een eeuw moeten wachten vooraleer de eerste effecten op de werkgelegenheid zich zouden laten voelen. Dan kwam de coalitiewissel en de paarse regering schakelde naar een hogere versnelling. Naast de geplande 18 miljard kwam er voor 2000 nog eens 24 miljard frank bij. Wat 2001 brengt, is nog onduidelijk. Volgens Gilbert De Swert, hoofd van de ACV-studiedienst, dienen er zich op korte termijn twee problemen aan. "De liberalen laten weten dat de lastenverlaging neerkomt op 32.000 frank per jaar per werknemer. Volgens onze berekeningen kan dat niet en zit je in de buurt van 28.000 frank. Hoe ga je die 4000 frank goedpraten? De regeringspartners zullen wellicht zeggen: Ja, maar je moet daar andere lastenverlagende maatregelen bijrekenen. Zoals? Bijvoorbeeld het geld dat Laurette Onkelinx als minister van Werkgelegenheid kreeg voor haar jongeren, de zogenaamde sociale Maribel voor de non-profitsector of de ruim 3 miljard verlaging voor de lage lonen. Maar het blijft dus misleidend." Het tweede probleem is van een andere orde. Volgens Europa voerde ons land al een reeks niet geoorloofde lastenverlagingen in (Maribel-bis en -ter). Die centen moeten vanaf april door bedrijven en sectoren worden terugbetaald. "De factuur kan in sommige sectoren, bijvoorbeeld de automobielbranche, hoog oplopen", meent De Swert. "Wat doe je dan als regering? Ga je de betrokkenen tijdelijk iets meer geven om die recuperatie te compenseren? In elk geval loop je het risico dat zo'n sector gaat roepen: Hoezo, lastenverlaging? Wij betalen nu méér. Dit is een lastenverhoging. Elke regering kan zoiets missen als kiespijn." In het najaar gaan de sociale partners de toegekende verlagingen ook evalueren. De regering heeft sancties gepland indien de maatregelen niet tot meer en betere vorming of tot meer jobs zouden leiden. De kans bestaat dat de vakbonden zich op dat ogenblik harder zullen opstellen want "tegenover de ruim 100 miljard aan lastenverlaging staat geen enkel engagement vanwege de werkgevers", zegt Gilbert De Swert. Eerder al noemde zijn ACV de lastenvermindering "water en veel water naar de zee dragen". En: de bijkomende verlaging was "niet onmiddellijk nodig gezien de goede bedrijfsresultaten en de verwachte groei". De vrienden van het ABVV zitten ongeveer op dezelfde lijn. In ruil voor verdere verlagingen wil deze bond ook hardere verbintenissen vanwege de werkgevers. Een cadeau van 108 miljard frank, dat moet je verdienen.J.G.