Het dossier van de Scharlakenrode Magnolia verscheen vorige maand - onder pseudoniem - in Polen, want in Litouwen is het boek verboden. Het probeert het verleden van de Litouwse presidente Dalia Grybauskaite te reconstrueren. En dat verleden zit vol hiaten. Volgens de auteur zijn die maar op één manier te verklaren: de presidente was medewerkster van de KGB.
...

Het dossier van de Scharlakenrode Magnolia verscheen vorige maand - onder pseudoniem - in Polen, want in Litouwen is het boek verboden. Het probeert het verleden van de Litouwse presidente Dalia Grybauskaite te reconstrueren. En dat verleden zit vol hiaten. Volgens de auteur zijn die maar op één manier te verklaren: de presidente was medewerkster van de KGB. Was of is? Want zoals Vladimir Poetin, zelf een voormalige KGB'er, ooit zei: 'Oud-KGB-agenten bestaan niet.' Wie is opgeleid tot Sovjet-spion, blijft zijn leven lang deel uitmaken van het netwerk. Goedschiks door informele contacten, kwaadschiks door middel van chantage. Feit is dat over de Litouwse politiek een duistere Kremlin-schaduw hangt. In 2004 werd president Rolandas Paksas afgezet door het parlement, omdat zijn belangrijkste sponsor een voormalige Sovjetofficier bleek. Vandaag maakt Paksas' partij weer deel uit van de regering. Van voormalig premier Kazimira Prunskiene is dan weer bekend dat ze voor de KGB werkte. Net als Antanas Valionis die van 2000 tot 2006 minister van Buitenlandse Zaken was. In vrijwel alle Litouwse partijen blijken oud-KGB-medewerkers actief. Feit is ook dat de officiële biografie van de presidente zeer summier is. En ook na het lezen van Het dossier van de Scharlakenrode Magnolia blijven veel vragen over haar verleden onbeantwoord. Hoe kon ze lid worden van de communistische partij toen ze pas 23 jaar was? Partijlidmaatschap was niet voor iedereen weggelegd. Wat deed ze destijds in Leningrad? Medewerkers van de fabriek waar ze officieel werkte, kennen haar niet. Hoe komt ze aan haar zwarte karateband? Leerde ze het in de Sovjet-Unie, waar het was voorbehouden aan de geheime diensten? Waarom bleef ze trouw aan Moskou, zelfs na 11 maart 1990, toen Litouwen onafhankelijk werd. De hamvraag is of haar mogelijk KGB-verleden doorwerkt in haar presidentschap. Tegenstanders vermoeden van wel en verwijten de presidente de belangen te verdedigen van bedrijven met banden in Rusland. Binnen Europa schaart Grybauskaite zich momenteel alvast achter de landen die niet al te harde sancties tegen Rusland willen. Opmerkelijk is ook dat tijdens haar presidentschap de betrekkingen met de VS en Polen bekoelden, nochtans twee belangrijke bondgenoten van Vilnius. Grybauskaite speelde herhaaldelijk in op het negatieve sentiment jegens de Poolse minderheid in Litouwen. Tegelijk werden de banden aangehaald met Wit-Rusland, de trouwste bondgenoot van het Kremlin. Om te voorkomen dat Wit-Rusland verder afdrijft richting Moskou, luidt het officieel. Ekke OverbeekWaarom bleef Grybauskaite trouw aan Moskou, zelfs toen Litouwen onafhankelijk werd?