Het komt natuurlijk wel vaker voor. De Afghaanse Taliban - de zogenaamde koranstudenten met hun monopolie op godsdienst, zedelijkheid en wapendracht - lijken hun onstuitbaar elan om heel Afghanistan te veroveren, stilaan kwijt te zijn. Ze zoeken andere manieren om hun mannelijkheid te bevestigen. Ook cultureel: na de muziek werd een paar weken geleden ook televisie verboden. Gewiekst: de plattelandsbevolking die toch geen tv of zelfs elektriciteit heeft - en die het met de Taliban best kan vinden, de mannen toch -, zal daar niet om treuren. In Kaboel waar oppositie denkbaar is, raakt die zo haar voedingsbodem kwijt.
...

Het komt natuurlijk wel vaker voor. De Afghaanse Taliban - de zogenaamde koranstudenten met hun monopolie op godsdienst, zedelijkheid en wapendracht - lijken hun onstuitbaar elan om heel Afghanistan te veroveren, stilaan kwijt te zijn. Ze zoeken andere manieren om hun mannelijkheid te bevestigen. Ook cultureel: na de muziek werd een paar weken geleden ook televisie verboden. Gewiekst: de plattelandsbevolking die toch geen tv of zelfs elektriciteit heeft - en die het met de Taliban best kan vinden, de mannen toch -, zal daar niet om treuren. In Kaboel waar oppositie denkbaar is, raakt die zo haar voedingsbodem kwijt. Toch kan het buitensluiten van de wereld niet verhelen dat de Taliban niet meer winnen. Ondanks hun militaire offensief benoorden Kaboel slaagden ze er de afgelopen weken niet in een deuk te maken in de toch intern verdeelde "Noordelijke Alliantie". Diplomatiek lijkt het erop dat de omsingeling begint te bijten. Internationale pogingen om ten minste toch de buurlanden hun wapenleveringen aan de strijdende partijen te doen stoppen, lijken nu zelfs de Pakistaanse regering al onder druk te zetten. Het is waar dat die af te rekenen krijgt met Taliban-subversie in eigen land, om ook daar de islamitische revolutie te ontketenen. Dat nog zonder te spreken van de opium- en heroïne- overflow uit Taliban-Afghanistan. En ook in de Verenigde Naties zit het muurvast, en de sympathie van de VS is kortstondig en partieel gebleken, zodat het grote pijplijnproject nu ook in het dak dreigt te blijven steken. De Taliban voelen zich omsingeld en zijn ontevreden over de wereld. Daarom, ongetwijfeld, zullen ze beslist hebben even te tonen dat ze toch zeker thuis wel degelijk de baas zijn. De herinnering aan EU-commissaris Emma Bonino zal daarbij wel geholpen hebben. De baas mochten ze dan zijn in het land, het werk voor het welzijn van de bevolking werd niet door hen gedaan. Daarvoor vertrouwden ze op de hulp van Allah, en ook wel op de filialen van de VN en tal van ngo's, vaak van Europese oorsprong. UNDP, FAO, UNOCHA, Unicef en andere organisaties waren druk bezig met wederopbouw, ontmijning, bevoorrading, landbouw, medische zorg en opleiding in een land dat niet meer bestond. De hoofdstad Kaboel met om en bij de 800.000 inwoners, werd tot vorige week grotendeels gerund en voor zestig procent in voedsel, water en medische zorgen voorzien door de internationale organisaties. Nochtans waren die organisaties het meestal aan zichzelf en hun geldschieters verplicht te werken volgens regels die indruisten tegen het Taliban-ethos. De gelijke behandeling van mannen en vrouwen, bijvoorbeeld, ook van de moslimvrouwen, Pakistaanse of zelfs Afghaanse, die voor de VN of ngo's werkten. En de eis dat ziekenhuizen gelijk voor vrouwen en mannen toegankelijk moesten zijn, en dat scholen er ook voor meisjes moesten zijn. Gezondheidszorg en onderwijs: twee breekpunten blijkbaar, zowel voor de Taliban als voor de internationale hulp.HET GAAT DUS NIET MEERWas er in de loop van vorig jaar zoiets als een fragiele verstandhouding opgebouwd tussen VN-vertegenwoordigers en meer lucide Taliban-leiders, toch werd er gestaag geknaagd aan de mogelijkheden voor vrouwen om voor de VN en ngo's te werken, en zeker voor Afghaanse vrouwen. Het afgelopen half jaar is die verstandhouding systematisch afgekalfd, en zijn de mogelijkheden door de Taliban één na één afgebroken. Het ultimatum aan de ngo's in Kaboel om te verhuizen naar de lokalen van de zogenaamde "polytechnische school", zal wel als bedoeling gehad hebben ze voortaan allemaal bijeen onder een gemakkelijke controle te hebben. Dat de "school" een bouwval zonder water of elektriciteit is, in een stad zonder water of elektriciteit, zal wellicht niet gespeeld hebben. Voor de meeste ngo's was dit de druppel die de emmer deed overlopen - ook al omdat hun werk erdoor onmogelijk gemaakt werd. Toen bleek dat het de Taliban ernst was, en die hun lokalen kwamen bezetten en verzegelen (en soms ook leeghalen), besloten die zich vorige maandag uit Kaboel, of uit het land terug te trekken. Ook het bureau voor humanitaire aangelegenheden van de Europese Commissie in Kaboel werd maandag door de Taliban gesloten - die bovendien de sleutels meenamen. Dàt was wellicht een late reactie op de activiteit van Emma Bonino (ze zou er nu van beschuldigd worden de hulp te gebruiken om het christendom te verspreiden), maar zeker ook op het feit dat de EU zaterdag haar expatriats teruggeroepen had, en de eerstvolgende storting van ruim 160 miljoen frank voor humanitaire projecten in Kaboel had bevroren. Het gaat dus niet meer. Ngo-mensen en andere waarnemers hebben het over het einde van de buitenlandse ngo's en zelfs van buitenlandse aanwezigheid. VN-organisaties denken dat het zo'n vaart niet zal lopen. De Taliban lijken er ten slotte op te rekenen dat de VN het werk van die ngo's wel zal overnemen, én lijken te denken dat er met de VN te praten valt. Gesprekken moesten inderdaad in het weekeinde plaatsvinden. Anderzijds verwijten de ngo's de VN juist dit: dat zij bereid zijn compromissen te sluiten die bijvoorbeeld ongelijkheid tussen mannen en vrouwen impliceren. Dit om toch verder te kunnen werken en met het oog op verbetering op de langere termijn. De VN geloven dat de Taliban denken hun hulp nodig te hebben. Het kan zijn dat ze zich vergissen. De Taliban rekenen erop dat de VN zich nooit zullen terugtrekken. Maar daar is al sprake van geweest, en nu ook weer. Lakhar Brahimi, de speciale VN-gezant voor Afghanistan, heeft met weggaan gedreigd, als de werkomstandigheden niet verbeteren. Als het zover zou komen, zouden nochtans de vrouwen in Kaboel er de eerste slachtoffers van zijn. Dat zal de Taliban natuurlijk een zorg zijn. Sus van Elzen