Precies twee weken na de dodelijke doortocht van de cycloon Nargis bezocht de sterke man van Myanmar het getroffen gebied. Nadat hij de ravage met eigen ogen had gezien, liet generaal Than Shwe zich vermurwen om een expert van de Verenigde Naties te laten helpen bij de distributie van de hulpgoederen aan zijn land. De junta houdt de grenzen van het land al decennia angstvallig op slot. Er wordt ondertussen al voor het leven van anderhalf miljoen mensen gevreesd, vooral kinderen.
...

Precies twee weken na de dodelijke doortocht van de cycloon Nargis bezocht de sterke man van Myanmar het getroffen gebied. Nadat hij de ravage met eigen ogen had gezien, liet generaal Than Shwe zich vermurwen om een expert van de Verenigde Naties te laten helpen bij de distributie van de hulpgoederen aan zijn land. De junta houdt de grenzen van het land al decennia angstvallig op slot. Er wordt ondertussen al voor het leven van anderhalf miljoen mensen gevreesd, vooral kinderen. In 2005 keurden de Verenigde Naties op een World Summit het principe goed dat een land voor zijn burgers moet zorgen. En dat de internationale gemeenschap moet inspringen als een land die plicht niet nakomt. De VN dachten aan wat in Bosnië of in Darfur is gebeurd. Internationale media vergeleken de situatie in Myanmar al met de genocide in Rwanda, waarbij in 1994 bijna een miljoen Tutsi's werden vermoord terwijl de internationale gemeenschap toekeek. Dat zou nooit meer gebeuren. De VN dachten dus niet in de eerste plaats aan de gevolgen van een natuurramp. Maar als een regering door haar weigering om hulp te aanvaarden het leven van anderhalf miljoen mensen op het spel zet, is dat misschien net zo goed een misdaad tegen de menselijkheid. Dat is in ieder geval de mening van de Franse minister van Buitenlandse Zaken Bernard Kouchner, die in het begin van de jaren zeventig aan de wieg stond van de internationale hulporganisatie Artsen Zonder Grenzen. Kouchner riep de Veiligheidsraad op om een resolutie goed te keuren die actie mogelijk zou maken. Er zou dan, in dit geval, hulp via luchttransport ter plaatse kunnen worden gebracht. Amerikaanse, Britse en Franse schepen zouden die operatie vanuit de Golf van Bengalen kunnen uitvoeren. Maar het blijft riskant om dat te proberen, als de generaals in Yangon het er niet mee eens zijn. Dus viel het verzoek van Kouchner op een koude steen. In de Veiligheidsraad wordt met een veto van China gerekend. Peking betrekt veel energie uit Myanmar. Het wil de junta niet te veel op de tenen staan. Ondertussen pakt China de gevolgen van de aardbeving in zijn eigen provincie Sichuan wel helemaal anders aan. Premier Wen Jiabao was vrijwel meteen ter plaatse en president Hu Jintao liet zich zelfs fotograferen met kindjes van slachtoffers. Alle hulp was welkom en journalisten konden alle beelden schieten die ze wilden. Het was in de Volksrepubliek ooit anders. Misschien inspireerden de gebeurtenissen in Tibet en het publicrelationsdrama met de olympische fakkel Peking wel tot meer openheid. Het kan elke controverse op dit moment missen als de pest. Maar ook in Darfur botste internationale actie lang met de Chinese oliebelangen in Sudan. Tibet heeft dan weer geleerd dat Washington op dit moment niet bereid is om China tegen de kar te rijden. In theorie zou de internationale gemeenschap kunnen optreden. In werkelijkheid lopen praktische bezwaren de grote principes altijd voor de voeten. Secretaris-generaal Ban Ki-moon van de VN reist deze week zelf naar Yangon om te proberen de deur verder open te wrikken. Als het niet lukt, mag hij zich schuldig beginnen te voelen. Uiteindelijk is niets zo gemakkelijk als na afloop met de beschuldigende vinger naar de VN te wijzen. door Hubert van Humbeeck