door Dirk Draulans
...

door Dirk DraulansDe hersenen zijn een uiterst flexibel orgaan. Als mensen in het begin van hun leven hun gezichtsvermogen verliezen, gaan de zones in de hersenen die voor de verwerking van beelden instaan, andere dingen doen, zoals geluid of aanrakingen verwerken. Ze zouden gek zijn dat niet te doen, want voor de verwerking van visuele prikkels wordt een groot deel van de hersenen ingeschakeld, dat anders werkeloos zou achterblijven. Maar volgens de Journal of Neuroscience betekent blind worden niet dat de hersenen de capaciteit tot het verwerken van zichtprikkels opgeven. Dat bewijst het wedervaren van twee mensen die op middelbare leeftijd na een chirurgische ingreep weer konden zien - een zeldzaamheid in de medische wereld. Een experiment met hersenscans wees uit dat een zone van de hersenen die specifiek voor de registratie van beweging instaat, ook tijdens de blinde fase beweging bleef registreren, maar niet langer van zichtprikkels, wel van geluid. De originele functie blijft dus bewaard, maar de manier waarop ze wordt gebruikt verandert. Een inzicht dat een hart onder de riem is van mensen die proberen om door middel van, bijvoorbeeld, genetische therapie bepaalde vormen van blindheid te genezen. Want het zou niet veel uithalen fouten in de werking van de ogen te herstellen als blijkt dat de hersenen niet langer in staat zijn visue-le prikkels op een efficiënte manier te verwerken. Hoe gentherapie in zijn werk zou kunnen gaan, blijkt uit een artikel in het vakblad Nature Neuroscience. Wetenschappers slaagden erin de staafjes en kegeltjes te herstellen van blinde muizen - staafjes en kegeltjes zijn de lichtgevoelige cellen in het netvlies van het oog. Ze voegden een gen aan het muizenoog toe dat bij groenwiertjes een eiwit produceert dat licht concentreert. Het eiwit herstelt in het muizenoog niet alleen de gevoeligheid voor licht, het stimuleert het visuele deel van de hersenen ook tot nieuwe activiteit. Het is echter nog te vroeg om hier een efficiënte behandeling voor bepaalde vormen van blindheid in te zien, want het gen stopt na verloop van tijd zijn activiteit. De New England Journal of Medicine meldt dat het inspuiten van een virus met een correcte versie van een fout gen mensen met een zeldzame aangeboren blindheid de kans geeft op zijn minst een beetje te zien.