'Zéér schoon, burgemeester. Chapeau!' Terwijl Freddy Willockx (SP.A) van het stadhuis naar zijn auto loopt, wordt hij tot zeven keer toe aangeklampt door enthousiaste wandelaars. Donderdag, marktdag in Sint-Niklaas. En niet zomaar een marktdag: de eerste sinds de grote werken in de stad zijn afgerond. Terwijl ze luidkeels hun commentaar spuien, jongleren dames op leeftijd met geruite boodschappentassen en plastic champagnecoupes. 'Santé burgemeester! Ge hebt dat goed gedaan!' Ze vieren hun nieuwe marktplein - 'het grootste van het land!' - met ondergrondse parking, het uitgebreide Waasland Shoppingcenter en het onherkenbaar glimmende stationsplein. Burgemeester Willockx barst haast van trots. 'In al mijn jaren in de politiek heb ik nog nooit meegemaakt dat ik op elke straathoek word gefeliciteerd', zegt hij. 'Als het Vlaams Belang nu wéér groeit, weet ik het niet meer. Of beter: mochten het zondag verkiezingen zijn, dan zouden de democratische partijen volgens mij zeker winnen.'
...

'Zéér schoon, burgemeester. Chapeau!' Terwijl Freddy Willockx (SP.A) van het stadhuis naar zijn auto loopt, wordt hij tot zeven keer toe aangeklampt door enthousiaste wandelaars. Donderdag, marktdag in Sint-Niklaas. En niet zomaar een marktdag: de eerste sinds de grote werken in de stad zijn afgerond. Terwijl ze luidkeels hun commentaar spuien, jongleren dames op leeftijd met geruite boodschappentassen en plastic champagnecoupes. 'Santé burgemeester! Ge hebt dat goed gedaan!' Ze vieren hun nieuwe marktplein - 'het grootste van het land!' - met ondergrondse parking, het uitgebreide Waasland Shoppingcenter en het onherkenbaar glimmende stationsplein. Burgemeester Willockx barst haast van trots. 'In al mijn jaren in de politiek heb ik nog nooit meegemaakt dat ik op elke straathoek word gefeliciteerd', zegt hij. 'Als het Vlaams Belang nu wéér groeit, weet ik het niet meer. Of beter: mochten het zondag verkiezingen zijn, dan zouden de democratische partijen volgens mij zeker winnen.'De afgelopen jaren was het wel anders. De middenstand schreeuwde dat de grootscheepse werken nefast waren voor de commercie, en de rest van de stad ergerde zich dood aan de dagelijkse files in het centrum. 'Ik heb letterlijk en figuurlijk twee jaar lang met een helm rondgelopen', zucht Willockx. 'En net op het hoogtepunt van de werken, waren het Vlaamse verkiezingen.' Toen maakte het Vlaams Belang haast overal in het Waasland een sprong vooruit. Uit principe praat Willockx liever niet over die partij. Ook niet over het feit dat Vlaams parlementslid Rob 'Klop' Verreycken (VB) en zijn vader, senator Wim Verreycken (VB), een tijd geleden in zijn stad zijn komen wonen. 'In Sint-Niklaas is die partij permanent verdeeld', wil hij kwijt. 'Ze zijn tegen de migranten, maar over maatschappelijke problemen lopen hun meningen heel ver uiteen. Als het erop aankomt, hebben ze meestal zelfs geen mening.'Volgens Willockx is er maar één remedie tegen het Vlaams Belang: een goed en sterk bestuur. Een vernieuwde stad waar de inwoners trots op kunnen zijn, helpt volgens hem de verzuring tegen te gaan. Ook al betekent dat een enorme investering op een moment dat zo ongeveer alle andere steden en gemeenten klagen dat ze geen cent te makken hebben. Het stationsplein kostte meer dan 75 miljoen euro en de markt 12,5 miljoen euro. Heeft Sint-Niklaas massaal krabloten gekocht? FREDDY WILLOCKX: We hebben al die projecten in de eerste plaats kunnen uitvoeren omdat de leningcapaciteit van de stad ons dat toeliet. Het vorige stadsbestuur had weinig geïnvesteerd, de jongste jaren liepen verschillende leningen af en bovendien waren de rentevoeten laag. De heraanleg van de markt heeft de stad zelf betaald, maar van de kosten voor het stationsplein hebben we niet meer dan 10 procent moeten bijdragen. De rest is betaald door de NMBS, private investeringen en subsidies die we hebben kunnen losweken. Eigenlijk hadden we gewoon geen geld om de prestigieuze plannen voor het stationsplein uit te voeren. Maar onze schepen van Openbare Werken Gaspard Van Peteghem (SP.A), een echte selfmademan die jarenlang als steenbakker heeft gewerkt, vond een oplossing. Hij was nog bode geweest op het kabinet van Steve Stevaert (SP.A) en had daar vriendschap gesloten met een topambtenaar. Toen hij pas schepen was, nodigde hij die man uit voor een bezoek aan Sint-Niklaas. Hij stelde al onze projecten voor en legde uit dat we geen geld hadden voor het stationsplein. Bleek die man een subsidiepot van 5 miljoen euro te beheren voor onteigeningen met de bedoeling om groen te realiseren waar dat niet verplicht is - precies wat we van plan waren. Alleen Gent bleek van die middelen gebruik te maken. Uiteindelijk hebben we 1,6 miljoen euro van de Vlaamse overheid gekregen. Bovendien hebben we de heraanleg van dat plein gekoppeld aan de noodzakelijke rioolwerken in de buurt om overstromingen tegen te gaan. Aquafin heeft die zwaar gesubsidieerd. WILLOCKX: Op het vlak van de gemeentefinanciën zitten wij in het middenpeloton van de centrumsteden. Sint-Niklaas is altijd, over alle bestuursperiodes heen, zorgvuldig met de stadskas omgesprongen. Wij leven niet op grote voet; op het vlak van uitgaven was deze bestuursperiode een uitschieter. Wij beseffen ook wel dat alle steden en gemeenten op een minder rooskleurige situatie afstevenen, en daar houden we rekening mee. Zo geldt er sinds 2001 een personeelsstop en hebben we ook onze vaste werkingskosten bevroren. We hebben trouwens het geluk gehad dat we middelen krijgen uit het Stedenfonds, dat het Sociaal Impulsfonds (SIF) vervangt. Omdat wij geen SIF-middelen kregen, is dat voor ons een extra inkomst van 1,5 miljoen euro. Ik heb er dan ook alle vertrouwen in dat we ons hoofd boven water zullen kunnen houden. Op voorwaarde tenminste dat de Vlaamse regering zich aan haar belofte houdt. WILLOCKX: Tijdens de Vlaamse regeringsonderhandelingen hebben de onderhandelaars een lijstje opgesteld met de prioriteiten voor de besteding van de Lambermont-middelen in 2007 en 2008. De steden en gemeenten zouden 100 miljoen euro krijgen. Dat is wat mij over de streep heeft gehaald om het regeerakkoord te steunen. Vandaag heb ik de indruk dat de Vlaamse regering haar staart begint in te trekken. Er wordt soms gesuggereerd dat die 100 miljoen euro inbegrepen is in de geplande stijging van het Vlaams Gemeentefonds met 3,5 procent. Dát is natuurlijk de afspraak niet. Dan volstaat een stijging met 3,5 procent niet, zeker niet als we een groei van 2 tot 2,5 procent verwachten. WILLOCKX: Dankzij de Europese spaarrichtlijnen - waar ik in een vorig leven nog aan heb meegewerkt - zwemt de federale regering momenteel in de ontvangsten. Dus verwacht ik ook van haar een correcte houding. Door de liberalisering van de elektriciteitsmarkt kan zij bijna 50 miljoen euro meer vennootschapsbelasting innen. Het lijkt me vanzelfsprekend dat ze een deel daarvan overmaakt aan de gemeenten, want wij hebben minder inkomsten door die liberalisering. WILLOCKX: Die is nu eindelijk onderweg. De eerste berekeningen lijken voor Sint-Niklaas best mee te vallen. Alleen hebben de gemeenten nooit geeist dat ze hun deel via een heffing zouden krijgen. Als het via terugbetaling van de vennootschapsbelasting zou kunnen, tant mieux. WILLOCKX: In Sint-Niklaas hebben we dat aan het begin van de bestuursperiode gecompenseerd. We hadden berekend dat de belastbare basis van de personenbelasting voor de gemeenten tijdens deze bestuursperiode met 10 procent zou verminderen. Daarom hebben we de mensen in de eerste helft van de bestuursperiode meer aangerekend en in de tweede helft iets minder. Maar op termijn zullen alle gemeenten daar natuurlijk problemen mee krijgen, tenzij we samen aan tafel kunnen zitten om een billijke oplossing te zoeken. Ik vraag echt geen zottigheden. WILLOCKX: In alle eerlijkheid: de politiehervorming heeft Sint-Niklaas niets gekost. Onder leiding van de Leuvense burgemeester Louis Tobback (SP.A) hebben we op tafel geklopt, en daardoor heeft de federale regering een aantal aanpassingen doorgevoerd. Bij ons is de politiehervorming een succes, en we blijven waarschijnlijk binnen ons budget. Eigenlijk is dat nattevingerwerk, want we hebben onze rekening van 2003 nog altijd niet mogen afsluiten. Ze hadden de loonkosten nog niet correct berekend! Een schande vind ik dat! Laat ik mijn standpunt nuanceren: inhoudelijk is de politiehervorming een goede zaak, maar administratief is het een grote knoeiboel. Het kan toch niet dat je stukken van lonen van drie jaar geleden gaat terugvorderen? WILLOCKX: (trots) Ze hebben ons daarmee uitgelachen, maar er zit nu wel mooi 7,5 miljoen euro in ons plaatselijke Zilverfonds. Dat geld komt van het zogenaamde cross boarder lease-contract waarbij we onze riolen voor 99 jaar in concessie hebben gegeven aan een Amerikaanse bank. Wij blijven feitelijk eigenaar van die riolen, en onze enige verplichting is dat we ze goed onderhouden. Met de opbrengst zullen we investeren in rusthuizen, thuiszorg, enzovoort. Wie zal er dan lachen? Ann Peuteman'Als de Vlaamse regering haar belofte houdt, stevent onze stadskas op geen al te grote problemen af.'