Er zijn er die het niet hebben begrepen. Tijdens het televisiedebat tussen de kandidaat-vicepresidenten voor de Amerikaanse verkiezingen sprak de Republikeinse Sarah Palin de Democraat Joe Biden bestraffend toe. 'U zei ooit dat het betalen van belastingen een daad is van patriottisme. De Amerikanen onder wie ik ben opgegroeid, vinden dat niet.' Onder meer commentator Thomas Friedman wond zich daar in The New York Times mateloos over op. 'Palin vindt het goed dat de overheid 700 miljard dollar uittrekt voor de redding van de banken en twee dure oorlogen tegelijk uitvecht. Maar wie betaalt er voor het kogelvrije vest dat he...

Er zijn er die het niet hebben begrepen. Tijdens het televisiedebat tussen de kandidaat-vicepresidenten voor de Amerikaanse verkiezingen sprak de Republikeinse Sarah Palin de Democraat Joe Biden bestraffend toe. 'U zei ooit dat het betalen van belastingen een daad is van patriottisme. De Amerikanen onder wie ik ben opgegroeid, vinden dat niet.' Onder meer commentator Thomas Friedman wond zich daar in The New York Times mateloos over op. 'Palin vindt het goed dat de overheid 700 miljard dollar uittrekt voor de redding van de banken en twee dure oorlogen tegelijk uitvecht. Maar wie betaalt er voor het kogelvrije vest dat het leven van haar zoon beschermt in Irak?' Wat Sarah Palin zegt, verklaart wel een beetje waarom Washington het zo moeilijk heeft om de crisis efficiënt te lijf te gaan. De stap om banken in nood, bijvoorbeeld, effectief over te nemen, blijkt ideologisch te groot. De Nederlandse minister van Financiën Wouter Bos toonde zich na afloop van de najaarsvergadering van het Internationaal Muntfonds (IMF) vorige week verbolgen om de lankmoedige en afwezige houding van Amerikanen van gewicht, zoals zijn collega Henry Paulson en voorzitter Ben Bernanke van de Federal Reserve, de Amerikaanse nationale bank. 'Ze doen nog altijd alsof het om een bedrijfsongelukje gaat en niet om een belangrijk economisch probleem.' Toch was snel duidelijk dat het antwoord op een globale crisis alleen van een globale aanpak kan komen. Met de woorden van directeur Dominique Strauss-Kahn van het IMF: samenwerking, samenwerking, samenwerking. En hij bedoelde daarmee dat de verschillende regeringen zelf de handen ineen moeten slaan. Er is ondertussen ook druk vergaderd, maar bijzonder doortastend traden de geplaagde ministers niet op. Zelfs de uitzonderlijke bijeenkomst van de staatshoofden en regeringsleiders van de landen van de eurozone bracht geen gezamenlijke, grensoverschrijdende aanpak waar werd om gevraagd. Het werd zo opnieuw duidelijk dat de muntunie toch maar echt efficiënt zal kunnen werken als de landen die de euro hanteren ook economisch en politiek nauwer bij elkaar aansluiten. De Europese Centrale Bank deed wat ze moest doen. De andere Europese instellingen toonden zich de voorbije dagen zwak en met zichzelf begaan. Commissievoorzitter Jose Manuel Barroso lijkt vooral begaan met zijn mandaat, dat volgend jaar moet worden verlengd. Omdat weer duidelijk werd dat als het erop aankomt de grote landen toch hun eigen weg gaan, schreeuwt deze crisis om de snelle invoering van zoiets als het Verdrag van Lissabon. In een essay in dit blad (vanaf blz. 32) betoogt Francis Fukuyama dat bepaalde omstandigheden om bepaalde maatregelen vragen. Lagere belastingen en minder regels hielpen de economie vooruit in de tijd van Ronald Reagan. Door aan die maatregelen vast te houden als aan een dogma, lieten de Amerikaanse conservatieven de financiële structuur van hun land ontsporen. Believers van die neoliberale aanpak deden ook in Europa hun ding. Barroso is een van hen. Ook hier blijkt nu dat de globalisering eenzijdig werkt: alleen de lusten moeten worden verdeeld. Als de lasten op tafel komen, is het ieder voor zich. Daaraan wenst ook de Europese Unie niets te veranderen. door Hubert van Humbeeck