Arca creëert ?Vriend van verdienste?.
...

Arca creëert ?Vriend van verdienste?.De taal die Thomas Rosenboom (1956) in zijn verhalen en romans gebruikt, wordt door sommigen als ?precies en bij vlagen ouderwets? bestempeld. De hoofdpersonen, meestal pubers, drukken hun gevoelens uit in ?archaïsche bewoordingen?. Rosenboom aarzelt niet de jongeren halve bladzijden beschouwingen over bomen of dieren in de mond te leggen. Maar juist dit ongewone en romantisch stilerende taalgebruik maakt het de schrijver mogelijk het realisme in zijn verhalen meeslepend te overstijgen. Eenzelfde resultaat is moeilijk te bereiken met een toneelbewerking van Rosenbooms werk, zo blijkt uit de poging die regisseur Yves Jansen ondernam met ?Vriend van verdienste?. De theaterversie wordt in Arca gespeeld door vier jonge acteurs. Die missen kennelijk de levens- en theaterervaring om de onderhuidse spanningen te verbeelden waar het gegeven om vraagt. Ook de broeierige sfeer die Rosenboom in alles wat hij schrijft zo voelbaar evoceert, is hier niet te proeven. Af en toe zorgt de regisseur voor een abrupte wending, een uiterlijke ingreep, eerder een onschuldige prik. ?Vriend van verdienste? steunt op waar gebeurde feiten uit 1961 in Baarn, toen een metselaar het lijk van een jongen ontdekte dat met ongebluste kalk was bewerkt. De jongen bleek een kruimeldief te zijn die al een jaar was vermist en door vrienden vermoord. Deze Theo ( Frederik Imbo) is van kleine komaf, evenals Freddie ( Wennie De Ruyck), die hem pest en aanrandt en in dienst staat van Otto ( Bas Heerkens) en Pieter ( Fabrice Delecluse), de twee zonen van een rijke rechter. Theo wordt door hen naar een hete toren verbannen waar hij zich haast ritueel voorbereidt op zijn dood. De verhoudingen tussen Theo en de anderen zijn in de voorstelling niet duidelijk. Ook Theo zelf krijgt als wereldvreemde, gevoelige en slaafse jongen onvoldoende profiel. De symboliek van zijn getemde kraai Rokko, het zuiveringsritueel waarbij hij de nachtemmer uitdrinkt, zijn gelatenheid en opofferingsgeest krijgen onvoldoende aandacht. Geen optimaal uitgewerkte keuzen dus, waardoor het drama wel ergens in de lucht hangt maar geen vaste grond onder de voeten krijgt. Door de bewerking en regie te veel op theatraal-technische mogelijkheden te stoelen, missen we de diepgang die Yves Jansen ons enkele seizoenen geleden wel gaf met zijn bewerking van Pascal De Duves ?Uitvaren?. Roger Arteel. Tot eind oktober (20.00) in Arca, St.-Widostraat, Gent. Ook op reis. Frederik Imbo en Bas Heerkens in Vriend van verdienste : geen diepgang.