De nagenoeg honderd miljoen rokers van de Unie consumeren jaarlijks zo'n 611 miljard sigaretten, goed voor tweeduizend miljard frank belasting- inkomsten. Een gigantisch lokaas voor fraudeurs.
...

De nagenoeg honderd miljoen rokers van de Unie consumeren jaarlijks zo'n 611 miljard sigaretten, goed voor tweeduizend miljard frank belasting- inkomsten. Een gigantisch lokaas voor fraudeurs.Op fraudeurs oefent de Europese Unie een onweerstaanbare aantrekkingskracht uit en naarmate Europa verruimt, nemen ook de onfrisse praktijken toe. Hoe groter de economische ruimte en hoe vrijer de markt, hoe meer kansen de professionele misdaad krijgt. Subsidiepotten hoeven niet eens in de buurt te staan om linke zakenlui te lokken. Sjoemelen met accijnzen en andere heffingen levert even goed miljoenenwinsten op. In het jargon heet dat transitfraude en een enquêtecommissie van het Europees Parlement was er een jaar lang mee zoet. Jaarlijks worden in de transithandel voor vele miljarden douanerechten, BTW-verplichtingen en accijnzen ontdoken. In deze frauduleuze branche zijn vooral sigaretten in trek. De anti-fraudecel van de Commissie raamt dat tussen 1990 en 1995, zowat dertig miljard frank illegaal in rook opging. Dat is waarschijnlijk een grove onderschatting. De Europese confederatie van sigarettenhandelaars (CEDT) daarentegen schat de gederfde belastinginkomsten op tweehonderd miljard frank per jaar of tien procent van de totale sigarettenomzet. De parlementaire enquêtecommissie waagt zich niet aan een eigen cijfer, wel wijst zij met grote stelligheid de haven van Antwerpen aan als dè draaischijf van deze louche handel. Volgens Jacques Vandemeulebroucke (VU), het enige Belgische parlementslid in de commissie, komen 90 procent van de sigaretten die de Unie worden ingevoerd, via Antwerpen. Half februari hoopt de commissie een definitief verslag klaar te hebben dat in maart aan het voltallige parlement wordt voorgelegd. Na het BSE-rapport wordt dit het tweede enquêteverslag in de geschiedenis van het EP. Pas sinds het Verdrag van Maastricht mag het Europees parlement, volgens artikel 138 C, naar ?vermeende inbreuken op het gemeenschapsrecht of gevallen van wanbeheer? neuzen. In december 1995 begon het onderzoek naar de transitfraude na zestien hoorzitttingen en 65 verhoren zette rapporteur Edward Kellet-Brown, een Brits conservatief, een sneuveltekst op papier. In een eerste deel probeert hij een inzicht in het mechanisme en de omvang van de fraude te geven, in een tweede deel volgen de aanbevelingen. GEEN ZAAK VAN KOORKNAPENDe internationale handel baalt van paperassen, want het betekent duur en hinderlijk tijdverlies. Daarom juicht zij de gemeenschappelijke markt toe, zodat het goederentrafiek binnen de lidstaten nauwelijks nog door tijdrovende formaliteiten aan de grenzen wordt gestoord. Ook voor het vervoer naar derde landen werden vernuftige systemen bedacht die de goederen vlugger op hun eindbestemming moeten brengen. Zo moet er voor Amerikaanse sigaretten die via Antwerpen naar Polen transiteren, binnen de Unie geen douanerechten, accijnzen of BTW worden betaald. De truc van de fraudeurs bestaat er dan in om de niet getaxeerde koopwaar stiekem op de Europese markt te versjacheren. Dat blijkt niet eens zo moeilijk te zijn. En als er toch problemen opduiken, zoeken ze hun heil tot andere technieken : onder meer vervalste douanestempels en andere vormen van onregelmatige clearing. Zowat iedereen die op de hoorzittingen verscheen, bevestigde dat het douanesysteem zich momenteel in crisis bevindt. Een alarmkreet slaakte de Franse ambtenaar Jean Duquesne, één van de grondleggers van het stelsel. ?De fraude heeft ontzaglijke proporties aangenomen en breidt zich nog altijd uit. In versneld tempo ontstaat er een grijze markt die de hele Europese economie aantast. Dit is een gevaarlijke situatie, want ze brengt de verworvenheden van de interne markt in gevaar.? Zowat alle deskundigen waren het er over eens dat het hele transitsysteem in elkaar dreigt te klappen. Onlangs nog overwoog de Duitse beroepsorganisatie zich wegens de gigantische schadeclaims uit het TIR-systeem ( Transport Internationaux Routiers) terug te trekken, waardoor de Oost-Westhandel grotendeels in elkaar zou stuiken. Alleen om die reden al is een kordate fraudebestrijding en een efficiënter systeem noodzakelijk. Heel nadrukkelijk wijst de parlementscommissie op de neiging om dit soort fraude te minimaliseren. Het gaat hier nochtans niet om een onschuldige sport, maar wel degelijk om een misdrijf dat slachtoffers maakt. Deze praktijken stimuleren de grijze economie krachten en vormen volgens Duquesne één van de oorzaken dat de normale economie de jongste jaren zo mat presteerde. Daarnaast is er het risico dat hele gemeenschappen zich op illegale activiteiten toeleggen. De transitfraude, zo bleek uit bijna alle getuigenissen, is geen zaak van koorknapen. Volgens rapporteur Kellet-Brown bestaat er een duidelijk verband tussen de zogenaamd ?onschuldige? sigaretten- en alcoholsmokkel en de illegale wapenhandel. ?Vaak gaat het om dezelfde personen en worden dezelfde routes en methoden gebruikt.? Kellet-Brown meent dat de toestand uit de hand liep wegens politieke onwetendheid, zoniet onverschilligheid. Als men het stelsel wil redden en het gat in de dijk dichten, is politiek optreden gewenst. In eerste instantie van de lidstaten, de hoofdverantwoordelijken voor het douanestelsel. Want nu moddert iedereen maar wat aan, stelt de rapporteur vast. Met alle gevolgen van dien. ?De interne markt functioneert uitstekend voor misdadigers en criminelen, maar werkt nauwelijks wanneer het om toepassing van de wet gaat.? P.G. Een lid van de Duitse douane neemt geconfisqueerde sigaretten mee aan de Duits-Poolse grens.