De ministers van Financiën worden wel eens de bazen van Europa genoemd, want over alle belangrijke zaken van de Unie hebben ze hun zeg. Zeker wat de muntunie betreft, stonden ze voortdurend op de eerste rij. Met Theo Waigel heeft Philippe Maystadt (PSC) in de Unie de langste staat van dienst.
...

De ministers van Financiën worden wel eens de bazen van Europa genoemd, want over alle belangrijke zaken van de Unie hebben ze hun zeg. Zeker wat de muntunie betreft, stonden ze voortdurend op de eerste rij. Met Theo Waigel heeft Philippe Maystadt (PSC) in de Unie de langste staat van dienst. Terwijl Helmut Kohl de muntunie een zaak van oorlog en vrede noemde, hielden de ministers van Financiën zich met de boekhouding bezig.PHILIPPE MAYSTADT: Niet allemaal. Meer dan eens zei ik dat de EMU een stap naar de Europese integratie was. Voor sommige ministers was de muntunie veel meer dan een technisch dossier. Bij herhaling hebben de Britten trouwens kritiek op onze politieke agenda geformuleerd. Overigens waren de bedenkers van de muntunie geen monetaire genieën. Kohl en François Mitterrand waren op de eerste plaats politici. Zijn de fameuze normen een Duitse uitvinding?MAYSTADT: Het principe stond al in het rapport van Jacques Delors, maar de Duitsers kwamen tijdens de onderhandelingen met harde cijfers naar boven. Het gevolg was dat het zuiden telkens om een verdaging van de EMU aandrong, waardoor we het risico liepen dat de muntunie naar een heel verre toekomst werd verwezen. Daarom eiste Mitterrand op de top van Maastricht een definitieve datum. Mijn Duitse collega Theo Waigel heeft daar nooit willen van weten en uiteindelijk ben ik met Pierre Bérégovoy Mitterrand gaan opzoeken. Hij kreeg het uiteindelijk voor elkaar dat Kohl ermee instemde. Dat is heel opmerkelijk, want ook de Bundesbank ging niet akkoord. Zonder de Duitsers waren de criteria allicht minder strikt uitgevallen.MAYSTADT: Ongetwijfeld. De criteria zijn een goede zaak, maar de beslissing om het begrotingstekort tot drie procent te beperken, stoelde niet op wetenschappelijke gronden. Ik heb vooral rond de schuldnorm slag geleverd. Oorspronkelijk lag er een tekst op tafel waarbij België sowieso uit de muntunie lag. We hebben dan voor een andere versie gelobbyd en mede door de steun van Delors is die aanvaard. Zowel Nederland als Duitsland deden moeilijk, onder meer omdat ik een politieke beoordeling verdedigde. De Duitsers wilden een zuiver technische controle over de naleving van de criteria. Ook op dit punt is Kohl ons gevolgd en desolidariseerde hij zich van Waigel en de voorzitter van de Duitse centrale bank. Tenslotte aanvaardde hij ook het one man, one vote-systeem in de raad van bestuur van de Europese centrale bank. Nog iets waar Waigel en Hans Tietmeyer het niet mee eens waren. Ondanks uw tekstcorrectie inzake de schuldnorm moet België langs de kleine poort de muntunie binnen. Is dat een tegenvaller?MAYSTADT: Tijdens de hele discussie over het stabiliteitspact is er nooit over de schuld gepraat. Dat het thema plots weer opdook, komt door het Italiaans mirakel. Italië heeft iedereen verbaasd door in extremis de drie procent te halen. Dankzij creatief boekhouden?MAYSTADT: Daarover spreek ik me niet uit. Ik heb trouwens de indruk dat de Duitsers daarin evenveel talent hebben als de Italianen. De prestatie van de Italianen had wel tot gevolg dat alle tegenstanders van Italiaanse deelname de schuld weer ontdekten. Zo belandde België in de Italiaanse boot, hoewel onze schuld veel minder risico's inhoudt. Bij ons is het minder dan 25 procent op korte termijn, bij de Italianen is het ruim de helft. Zo moest u zich akkoord verklaren met een primair saldo van zes procent. Dat is enkele miljarden meer dan gepland.MAYSTADT: De tekst waarmee ik instemde, geeft me enige ruimte. Letterlijk staat er dat het "ongeveer" zes procent moet zijn. Dat geeft me een marge. Ik hou er ook niet van om verbintenissen aan te gaan die ik niet kan hardmaken. Anderen hebben daar minder problemen mee. In de Italiaanse delegatie waren er die luidop zeiden: als we in de muntunie zitten, kan niemand ons aan de deur zetten.Hoe lang mag het dispuut over het voorzitterschap van de bank nog aanslepen?MAYSTADT: Het is wenselijk dat de beslissing dit weekeinde valt. Als men daar niet in slaagt, is het een kwalijke zaak voor de geloofwaardigheid van de instelling en kunnen de financiële markten er verkeerde conclusies uit trekken. Wanneer is de euro een succesverhaal? Als hij de dollar beconcurreert?MAYSTADT: De euro zal lukken en bijgevolg wordt hij na verloop van tijd een alternatief voor de dollar. Wanneer de euro een heuse reservemunt wordt, krijgen we een heel andere machtsverhouding en kunnen de Amerikanen zich niet langer voor de koers van de dollar desinteresseren. Dan kan er eindelijk een discussie over de hervorming van het internationaal muntstelsel op gang komen. Wat gebeurt er met de circa 200 miljard frank overtollige reserves van de Nationale Bank?MAYSTADT: Goede vraag. Dat wordt een probleem voor de opvolger van Fons Verplaetse. Paul Goossens