Groeihormoon is een eiwit dat geproduceerd wordt door de hypofyse, een aanhangsel van de hersenen. Het heeft groeistimulerende eigenschappen en bevordert zowel de beendergroei als de groei van andere weefsels. De hoogste concentraties treft men aan bij zuigelingen en tijdens de puberteit. Wordt in de kinderjaren te veel groeihormoon aangemaakt, dan leidt dat tot een overdreven groei, terwijl een tekort een eerder kleine gestalte tot gevolg heeft. Kinderen met te weinig groeihormoon kunnen ermee behandeld worden: de resultaten zijn niet echt spectaculair, maar de lengteafwijking kan toch beperkt worden. Bij kinderen met een klein postuur zonder tekort aan groeihormoon kan een dergelijke behandeling ietwat lengte toevoegen, maar ook in dat geval blijft het resu...

Groeihormoon is een eiwit dat geproduceerd wordt door de hypofyse, een aanhangsel van de hersenen. Het heeft groeistimulerende eigenschappen en bevordert zowel de beendergroei als de groei van andere weefsels. De hoogste concentraties treft men aan bij zuigelingen en tijdens de puberteit. Wordt in de kinderjaren te veel groeihormoon aangemaakt, dan leidt dat tot een overdreven groei, terwijl een tekort een eerder kleine gestalte tot gevolg heeft. Kinderen met te weinig groeihormoon kunnen ermee behandeld worden: de resultaten zijn niet echt spectaculair, maar de lengteafwijking kan toch beperkt worden. Bij kinderen met een klein postuur zonder tekort aan groeihormoon kan een dergelijke behandeling ietwat lengte toevoegen, maar ook in dat geval blijft het resultaat bescheiden. Groeihormoon heeft anabole eigenschappen (weefselopbouw) en mobiliseert vet. Vooral om dat laatste werd het jaren geleden al beproefd bij zwaarlijvige mensen, maar als afslankmiddel bleek het niet efficiënt. Sportlui, vooral bodybuilders, durven het wel eens gebruiken om de spieropbouwende werking. Groeihormoon staat dan ook op de dopinglijst. In 1990 verscheen in het medisch vakblad New England Journal of Medicine een studie waarbij twaalf oudere mannen (tussen 61 en 81 jaar) gedurende zes maanden synthetisch groeihormoon kregen: de mannen verloren vetmassa, terwijl de vetvrije massa toenam, en ze wonnen aan spierkracht. In het bijgevoegde artikel stond te lezen dat die effecten van groeihormoon interessant leken, maar verder onderzocht moesten worden wegens de kleinschaligheid van de studie. Fabrikanten van allerhande synthetische groeihormoonpreparaten of producten die de aanmaak van groeihormoon zouden verhogen, wachtten daar evenwel niet op en zagen meteen brood in de publicatie. Het synthetische groeihormoon ging een tweede leven leiden, het werd aangeprezen als hét verjongingsmiddel om rimpels te weren, vet te verliezen, spiermassa op te bouwen, zelfs om de potentie te verhogen en grijze haren hun originele kleur terug te geven. Er kwamen allerhande preparaten op de markt, toegediend via de mond of met een neusspray. Dat oraal ingenomen groeihormoon volledig wordt afgebroken in maag en darm tot niet-werkzame stukjes, werd handig verzwegen. Vooral via het internet nam de verkoop een ware vlucht. In advertenties van verjongingsklinieken, webapotheken en handelaars in supplementen werd verwezen naar de New England Journal of Medicine met een link waarop de potentiële koper kon doorklikken naar de betreffende studie op de website van het vakblad. De site kreeg er in een mum van tijd 10.000 bezoekers per maand bij! De wetenschappelijke wereld uitte echter kritiek op het vakblad, dat de webverkopers vervolgens verzocht de kleinschalige studie niet langer te misbruiken. Ondertussen werden de resultaten ook sterk genuanceerd door ander onderzoek: de toegenomen spiermassa zou te verklaren zijn door een stijging van de vochtspiegel die het hormoon in de spiercellen teweegbracht, terwijl er amper sprake was van toegenomen spierkracht. Bovendien bleken de producten niet gespeend van nevenwerkingen: gezwollen gewrichten, gewrichtspijn, een verstoring van het suikermetabolisme met een toegenomen risico op diabetes en een verhoogd risico op kanker. De verkopers hadden er geen oren voor. Het medische vakblad bleef echter niet bij de pakken zitten, nam advocaten onder de arm en plaatste een tekst op zijn website. Wie nu doorklikt op de studie, krijgt een stukje te lezen, waarin de redactie uitlegt wat er aan de hand is, naast uitgebreide commentaar van specialisten die uit de doeken doen dat het gebruik van synthetisch groeihormoon meer gevaren dan voordelen oplevert en dat de studie waarmee het allemaal begon, weinig om het lijf heeft. De ' magic bullet' tegen veroudering is nog niet voor vandaag. Marleen Finoulst