Een erectie lijkt een eenvoudig gegeven - althans voor de zogenaamde gezonde man. Maar bijna niets in de natuur is simpel georganiseerd. Net als vele andere essentiële biochemische en fysiologische processen steunt de erectie op een batterij interne controlemechanismen om een goede werking te verzekeren. Een biologische beschrijving van een erectie leest dan ook als een snelcursus basisbiochemie, zoals blijkt uit de volgende samenvatting, gebaseerd op een tekst van endocrinoloog-androloog Dirk Vanderschueren van de KU Leuven.
...

Een erectie lijkt een eenvoudig gegeven - althans voor de zogenaamde gezonde man. Maar bijna niets in de natuur is simpel georganiseerd. Net als vele andere essentiële biochemische en fysiologische processen steunt de erectie op een batterij interne controlemechanismen om een goede werking te verzekeren. Een biologische beschrijving van een erectie leest dan ook als een snelcursus basisbiochemie, zoals blijkt uit de volgende samenvatting, gebaseerd op een tekst van endocrinoloog-androloog Dirk Vanderschueren van de KU Leuven. De penis bestaat in essentie uit zwellichamen met een honingraatstructuur. De ruimten in de raten zijn eigenlijk bloedvaatjes. Tegen de buitenkant van deze vaatjes liggen gladde spieren, die zelf vol zenuwen hangen. Gladde spieren zijn het spiertype waarop een mens geen bewuste controle heeft, zoals de spieren in hart of darm: ze doen "vanzelf" wat ze moeten doen. Stel u voor dat u elke hartslag zou moeten sturen - er zou geen probleem van overbevolking op de wereld zijn. Eigenaardig genoeg zijn de spiertjes in een slappe penis gespannen. Als ze ontspannen, vloeit er meer bloed in de tussenliggende ruimten en stijgt de druk. Tegelijk wordt de afvoer van bloed uit de penis gestremd. Het resultaat is - als alles goed gaat - een stevige erectie. Een ochtenderectie is het gevolg van een tijdelijke en spontane ontspanning van de gladde spiertjes, tot spijt van wie zijn partner probeert wijs te maken dat het aan haar aanwezigheid ligt. Een falende erectie is dikwijls te wijten aan het onvoldoende stremmen van de bloedafvoer uit de penis. Een echte erectie begint in het beste geval met opwinding in het hoofd van de drager, maar de penis zelf wordt tot actie aangemaand door een daling van het gehalte van het element calcium in de gladde spiercellen. Die daling is het gevolg van het in werking treden van een cellulair pompmechanisme. Het calciumgehalte wordt bepaald door moleculen in elke spiercel, die zelf fungeren als boodschappers voor regulatoren van buitenaf. De interne tussenkomst wordt verzorgd door de nucleotiden cGMP (cyclisch guanosine-monofosfaat) en cAMP (cyclisch adenosine-monofosfaat). Hun gehalte wordt gecontroleerd door specifieke enzymen: de fosfodiësterasen. De erectiepil Viagra remt de werking van het enzymtype 5, dat in principe na een orgasme wordt gemobiliseerd om de erectie te laten verdwijnen door cGMP af te breken. Inname van de pil leidt dus tot een opstapeling van het erectiebevorderende cGMP en - in theorie - tot een betere en langere erectie. De biologie draait op sterke controle. Naast de interne, is er ook een dubbele externe controle op het calciumgehalte in een cel, zowel vanuit de bloedvaten als vanuit de zenuwen. De mediator op zenuwniveau van de contractie van de spieren is de prikkeloverdrager noradrenaline. Relaxatie van de spieren wordt in de hand gewerkt door tussenkomst van stikstofoxide, dat aangemaakt wordt in de zenuwuiteinden, maar ook in de bloedvaten, onder meer onder invloed van moleculaire zuurstof.Dirk Draulans