De eindejaarsdagen zitten erop - het was feest. Voor wie? Getuige de zegebulletins die de Unie van Zelfstandige Ondernemers (Unizo) de wereld instuurt, was het feest voor de gegoeden, die meer geschenkjes kochten dan ooit. Meer in het bijzonder geloof ik dat Time Man of the Year George W. Bush reden tot vieren had, alsook Bart Somers, Yves Leterme, Filip Dewinter en andere politici die 2004 zonder al te veel kleerscheuren doorspartelden. We - wij hier - zijn goed bezig, dus daar drinken we op.
...

De eindejaarsdagen zitten erop - het was feest. Voor wie? Getuige de zegebulletins die de Unie van Zelfstandige Ondernemers (Unizo) de wereld instuurt, was het feest voor de gegoeden, die meer geschenkjes kochten dan ooit. Meer in het bijzonder geloof ik dat Time Man of the Year George W. Bush reden tot vieren had, alsook Bart Somers, Yves Leterme, Filip Dewinter en andere politici die 2004 zonder al te veel kleerscheuren doorspartelden. We - wij hier - zijn goed bezig, dus daar drinken we op. 2004 was ook een jaar van herinnering. Zes decennia geleden begon de bevrijding van de mensheid in West-Europa met de landing van de geallieerden op de Normandische stranden. Vijftien jaar terug viel de Berlijnse Muur en werd Oost-Europa bevrijd. Ook toen knalden de champagnekurken. We leven sinds 1989 in een vrijere, betere wereld. Laten we dat gemakshalve aannemen. Maar zeggen we er ook maar meteen bij dat onze wereld nog lang niet 'vrij' en 'goed' is, en we dus wat wensen en voornemens voor 2005 moeten formuleren. Dat, om te beginnen, de volgende mensen ooit evenveel redenen tot feesten zullen hebben als wij. Ten eerste, de miljoenen die op de vlucht moesten voor geweld in Darfur, Noord-Uganda, Oost-Congo, Liberia, Sierra Leone, Ivoorkust, Rwanda, Afghanistan, Irak, Palestina, Angola. Zij brachten kerst en nieuwjaar door in mensonwaardige omstandigheden. Tijdens de feestdagen stierven duizenden kinderen door ziekte of ontbering. Hun ouders kregen nachtmerries over agressie, dood, verkrachting, vernedering, machteloosheid. En toen ze in het nieuwe jaar ontwaakten, hadden ze even weinig perspectief op een beter leven als daarvoor. Ten tweede, de massa's mensen in de sloppenwijken rond de supersteden van de derde wereld. Ook in 2005 leven zij in de meest onveilige, deprimerende en uitzichtloze omstandigheden. Hun dromen over werk, een inkomen, een toekomst voor hun kinderen, respect als burger en als mens zullen alweer niet uitkomen. Zij worden vervoegd door miljoenen nieuwe krotbewoners, die het vagevuur van de stad verkiezen boven de hel van het platteland. Ten derde, een paar miljoen illegale migranten in West-Europa en Noord-Amerika. Zij brachten het eindejaar ver van huis door, zonder rechten en zonder mogelijkheden, vaak op groteske wijze uitgebuit door huisjesmelkers, zwartwerkbazen en pooiers, en met de vinger gewezen door de autochtone goegemeente. Hun hoop op beterschap zal ook dit jaar een illusie blijken. Ten vierde, de vele Oost-Europeanen die in 1989 en 1990 dachten dat vrijheid en democratie nu eindelijk een feit waren. Hun bittere ontgoocheling daar- over kent geen grenzen. Zij gaan 2005 in met de hoop dat ze de diepste armoede en ellende zullen kunnen ontwijken. Ten vijfde, de miljoenen toekomstige slachtoffers van het hiv-virus. Bij gebrek aan goedkope geneesmiddelen, zullen zij enkel uitzicht hebben op een langzame, pijnlijke aftakeling. Ten zesde, alle kinderen die aandoeningen aan de luchtwegen zullen krijgen, door de luchtverontreiniging, en de rest van hun leven moeten kampen met een beschavingsziekte die men niet preventief wil bestrijden. Ten slotte, alle anderen die in een noodlottige situatie zitten, waarvoor ze zelf niet aansprakelijk zijn, en die ze evenmin zelf kunnen oplossen. Ik hoop dat we in 2005 zo goed bezig zullen zijn dat we die miljoenen mensen eindelijk eens iets positiefs te melden hebben: dat we hen belangrijk vinden, dat we hen erkennen als mens, dat we hun lot ter harte nemen en daar - op de bij ons gebruikelijke wijze - kordaat, doortastend en efficiënt iets aan zullen doen. Jan Blommaert