Vrouwen en hun borsten: het is een populair thema in de pers. 'Belgische vrouwen tevreden over hun borsten, niet over hun figuur', berichtte De Standaard in 2011 op basis van een enquête in opdracht van lingeriefabrikant Triumph. 'Driekwart van de vrouwen zijn best tevreden met hun borsten', citeerde Het Nieuwsblad in 2012 de Nederlandse boezemenquête van website VrouwOnline.nl. In het 'Grote Borstendossier' van Flair klonkt het drie jaar geleden dan weer: '70% van de vrouwen heeft complexen over haar boezem.' En vorige week stelde de Nederlandse journaliste Corien van Zweden in #weetikveel op Radio 1 dat 'amper een op de drie vrouwen tevreden is over haar borsten'.

Amper één op de drie vrouwen is tevreden overhaar borsten' Journaliste Corien van Zweden op Radio 1

Hoe zit het nu?

'Cruciaal is waar de gegevens vandaan komen', zegt onderzoekster Jenny Veldman (faculteit Psychologie, KU Leuven). 'Van een opinieonderzoek in opdracht van een bedrijf - dat uiteindelijk toch producten wil verkopen? Of van een wetenschappelijk onderzoek op basis van een representatieve steekproef, waarbij andere experts toetsen of de beweringen wel ondersteund zijn door data? En was de vraag of je wel of niet tevreden bent met je borsten? Of moest je dat bijvoorbeeld aanduiden op een schaal van 1 tot 5? En hoe is dat dan verder geïnterpreteerd?'

We nemen contact op met Corien van Zweden, die op Radio 1 vertelde over haar boek Borsten: de levensloop van een intiem lichaamsdeel. Zij verwijst naar de Borstkankerbijbel van De Morgen-journaliste Barbara Debusschere. Van Zweden: 'Daarin wordt een Amerikaans onderzoek uit 2008 onder 26.703 vrouwen geciteerd, waaruit bleek dat slechts een op de drie vrouwen tevreden was met haar borsten.'

We vonden het onderzoek terug op Researchgate.net, het onlineplatform voor onderzoekers waar je meer dan 130 miljoen publicaties kunt raadplegen. Het gaat om The Barbie Mystique, in 2008 gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift International Journal of Sexual Health, waarin alle artikels collegiaal getoetst zijn. Het onderzoek, afgenomen in 2003 via de websites MSNBC.com en Elle.com, concludeert inderdaad dat '70 procent van de vrouwen niet tevreden is over sommige aspecten van hun borsten.'

Kunnen die Amerikaanse data veralgemeend worden? En blijven ze zestien jaar later nog overeind, in een tijd waarin sociale media als Instagram mee de beeldvorming bepalen? In een Finse studie uit 2011, bijvoorbeeld, bij meer dan 6000 Finse vrouwen en gepubliceerd in hetzelfde wetenschappelijke tijdschrift, ging bijna de helft akkoord met de stelling 'Ik heb aantrekkelijke borsten'.

Volgens psychologieprofessor Swami Viren van de Anglia Ruskin Universiteit in Cambridge variëren ideeën over de ideale borsten onder meer naargelang cultuur, nationaliteit, etniciteit en sociaal-economische status. 'Wetenschappelijke studies waarbij ik betrokken was, tonen aan dat de helft van de vrouwen in het Verenigd Koninkrijk (2018) en Italië (2019) grotere borsten wil. In Brazilië (2019) is dat ruim 65 procent.'

Swami leidt nu het internationale project Breast Size Satisfaction Survey, dat gegevens over borst-tevredenheid uit liefst veertig landen vergelijkt. 'In Latijns-Amerika is er meer druk om grotere borsten te hebben. In Oost-Azië is de borstomvang niet zozeer gelinkt aan vrouwelijkheid en seksualiteit. En in sub-Saharisch Afrika worden grotere borsten geassocieerd met ziekte - vooral borstkanker.'

CONCLUSIE

Knack beoordeelt de claim als grotendeels waar. Ze komt weliswaar uit een peer reviewed wetenschappelijk onderzoek maar gaat over Amerikaanse vrouwen.

Krasse uitspraak, straf cijfer of dito feit in de actualiteit gezien? Stuur uw vraag met exacte bronvermelding van het citaat naar factchecker@knack.be

Reageren op dit artikel kan u door een e-mail te sturen naar lezersbrieven@knack.be. Uw reactie wordt dan mogelijk meegenomen in het volgende nummer.