Recent verschenen twee autobiografieën van François Mitterrand. Dat pepte de zakelijke cultus rond de Franse ex-president nog wat op in het kleine dorp waar hij ligt begraven.
...

Recent verschenen twee autobiografieën van François Mitterrand. Dat pepte de zakelijke cultus rond de Franse ex-president nog wat op in het kleine dorp waar hij ligt begraven. EEN BERICHT UIT JARNACZE KLEMT haar bovenarmen tegen haar romp. Onder de ene arm steekt een gietemmertje, onder de andere spartelt een schoothondje. Of het beestje niet kan lopen ? Natuurlijk wel, bijt de bezitster. ?Maar honden mogen niet op het kerkhof.? De kennismaking met de bejaarde mevrouw Goy op het Cimetière des Grand' Maisons in het Franse plaatsje Jarnac is nogal hilarisch. Terwijl ze de viooltjes aan de voet van het graf besproeit, vertelt ze dat ze haar hondje via de zij-ingang moet binnensmokkelen omdat de gendarmerie de hoofdingang bewaakt. Op en om het kerkhof zijn immers zakkenrollers aan het werk. De rijkswachters moeten er ook op toezien dat geen brokken van grafzerken of gedenkplaten worden meegepikt. Neen, het graf van voormalig president François Mitterrand heeft ze nog niet bezocht. Mevrouw Goy is ook niet van plan om dat te doen. Die poespas interesseert haar niet. Op de begraafplaats van Jarnac is de rust verstoord, sinds Mitterrand op donderdag 11 januari in zijn geboorteplaats in de Charente in het familiegraf is bijgezet. Duizenden binnen- en buitenlandse bewonderaars strijken elk weekend neer op een plek van vijfduizend inwoners die beduusd haar plotse, wat morbide aantrekkingskracht ondergaat. Zelfs postuum lijkt Tonton (Mitterrand) nog te willen wedijveren met zijn eeuwige rivaal, die enkele honderden kilometer noordoostwaarts in Colombey-les-deux-Eglises rust. Maar van de sereniteit in dat gehucht, waar dus president Charles de Gaulle begraven ligt, is hier niet veel te merken. Jarnac wordt nu al smalend Tontonland genoemd. Het ontbreekt er nog aan dat bij het kerkhof entreegeld wordt gevraagd. GOD.De etalages van de Grande Rue, die binnenkort misschien in Rue Mitterrand wordt omgedoopt, puilen uit van de T-shirts, aanstekers, sleutelhangers en prentbriefkaarten waarop de Sfinx staat afgebeeld. Zelfs in de kop van een enorme pijp vallen de trekken van de president te herkennen. Op T-shirts en sjaals staat zijn vergrote handtekening. Grossier François Peyrot wil heibel in verband met eigendomsrechten ontwijken. Op het etiket van zijn Pineau des Charentes, het plaatselijk aperitief met de naam Tonton François, staat niet de beeltenis van de president, maar alleen diens zwarte hoed afgedrukt. Geen overbodige luxe. Binnenkort wordt immers een Institut Mitterrand opgericht dat zich zal voorzien van juridisch geschut om de naam en de beeltenis van de overledene te beschermen. Wie het verschijnsel commercieel wil exploiteren zal dan eerst om toestemming moeten vragen en een flink bedrag op tafel moeten leggen. Maar het duurt zolang het duurt. In de rekken voor de souvenirwinkels staan haast alleen postkaarten waarop Mitterrand, opgesloten in een medaillon, een sceptische blik werpt op het dorp waar hij geboren werd in een huis dat bekend stond om de lange levensduur van zijn kwaliteitsazijn. Een plaatselijke drukker sneed de concurrentie de pas af door Jarnac onder veertigduizend van die prentkaarten te bedelven. Op een ervan staat Mitterrands geboortehuis. Dat wordt nog altijd bewoond door mevrouw Landry, de zuster van de gestorven president. ?Het was om gek van te worden : vlak na de begrafenis van haar broer belden daar geregeld onbekenden aan die met de zuster van de president een praatje wilden slaan,? zegt Nadine Foulon van de dienst voor toerisme. Tot nog toe hebben de uitgevers het meest geprofiteerd van de Mitterrand-rage. Met de boeken alleen halen ze een omzet ter waarde van 2,1 miljard Belgische frank, waarvan 480 miljoen sedert de dood van de president. In de etalage van het Maison de la Presse in Jarnac bereikt de cultus een hoogtepunt. De Farao is alomtegenwoordig en kijkt je een beetje misprijzend aan vanop de omslagen in de winkel. Behalve sfinx en farao is Tonton ook een beetje Dieu gebleven. Daarover doet een grap de ronde. Als op 8 januari de ziel van de overleden president aan de hemelpoorten tot staan wordt gebracht, berispt Sint-Pieter hem onder meer voor zijn overspelig gedrag in het ondermaanse. De hemelbewaker leest hem de les : ?U denkt dat u God bent. Maar u moet nu wel aanvaarden dat er in dit koninkrijk maar één God is en dat u zich aan Hem moet onderwerpen.? Waarop Mitterrand kurkdroog pareert : ?Wanneer hebben de volgende verkiezingen plaats ?? ROOS.Meer dan honderdduizend mensen schoven inmiddels langs zijn graf voorbij. Onder de toeloop begonnen de zerken in de onmiddellijke omgeving schade op te lopen. Waarop burgemeester Maurice Voiron een traject uitstippelde om te voorkomen dat de bezoekers mekaar voor de voeten zouden lopen. Boven de omringende graven is een soort loopbrug geïnstalleerd, waarop de pelgrims even halt kunnen houden om de president in zijn laatste rustplaats te begroeten. De brug werd aangebracht nadat een nabestaande bij een naburig graf een plaat aanbracht, waarop nog altijd te lezen staat : ?Respectez les tombes de mes grands parents. Prenez les allées, merci?. De pogingen van de burgemeester om het graf van Mitterrand te verplaatsen en uit te breiden zijn op niets uitgelopen. Omdat Robert, de broer van de president, niet van verhuizen wil horen. Tegenover de hoofdingang van het kerkhof bellen we aan bij een mevrouw die de gendarmes geregeld van spijs en drank vooziet. Haar pauwen, die vroeger zonder veel gevaar op straat konden defileren, heeft ze nu veilig in haar tuin geborgen. De dieren werden regelmatig overhoop gereden door massa's sportieve pelgrims die roos op het stuur al fietsend naar het kerkhof kwamen afgezakt. Ook zij heeft Mitterrands graf nog niet bezocht : ?Ik ben een vriendin van Jacqueline, zijn schoonzus. Ik ga ook om met de familie Mitterrand, de echte dan, niet met de Mitterrands die hier uit hun Jaguar stappen en uitroepen waarom heeft François, die zoveel van mooie dingen hield, deze plaats toch uitgekozen ?? Burgemeester Voiron is voorzichtig optimistisch over de postume aanwezigheid van de ex-president. ?De grote publieke opkomst verraste ons. We hebben op het kerkhof direct openbare toiletten gebouwd en gezorgd voor ruimere parkeergelegenheid in de buurt van de begraafplaats. Tot nu toe heeft het ons allemaal meer gekost dan het inkomen heeft opgeleverd. We hebben, bijvoorbeeld, doorlopend zeven tot acht extra rijkswachters nodig.? Toch hoopt de maire dat het toerisme zal toenemen. Jarnac zal vermoedelijk een nieuw hotel krijgen. Want ?Terminus? is enigszins uitgeleefd. Dat hotel ligt buiten het centrum, waar een drukke spoor- en autoweg elkaar kruisen zodat de gast er geen oog dicht doet. Het toeristisch seizoen is nog niet echt begonnen en toch komt er al veel volk over de vloer van het Mitterrand-museum langs de Quai de l'Orangerie, aan de oevers van de Charente. Daar schitteren de zilveren schalen en de beparelde kromzwaarden, geschenken die de president gedurende zijn veertien jaar durende ambtstermijn van buitenlandse staatshoofden heeft gekregen. De stichting wordt later uitgebreid met de maquettes van al zijn grote architecturale ondernemingen in Parijs. Elisabeth Fremin, de bloemenverkoopster van Le jardin enchanté, is niet gerust in de toekomst van het dorp : ?In het begin liep het goed. Op de dag van de begrafenis kregen we zelfs bestellingen van de Duitse bondskanselier Helmut Kohl, van de Zuid-Afrikaanse president Nelson Mandela en van de Haïtiaanse ex-president Bertrand Aristide. Maar de tijd lijkt voorbij dat de mensen een roos kwamen kopen om op het graf van Mitterrand te leggen. De toeristen rijden met de bus recht naar het kerkhof en verdwijnen daarna. In het centrum van Jarnac zijn ze niet meer te zien. Ondanks de drukte op het kerkhof zijn de parkeerplaatsen hier 's zondags leeg.? Een mitterrand is ook een soort van maat, lezen we in de etalage van een kruidenwinkel. Een maat voor niets ? In de zestiende eeuw was er een Franse officier die Jarnac heette en die bij een duel zijn degen in de rug van zijn tegenstander plantte. Sindsdien betekent ?un coup de Jarnac? een rotstreek. Piet de MoorEen loopbrug moet voorkomen dat de omgeving van het graf van Mitterrand schade oploopt.Sint-Pieter aan de hemelpoort : In dit koninkrijk moet u zich onderwerpen aan één God. Mitterrand : Wanneer hebben de volgende verkiezingen plaats ?