Bij de VLD kunnen ze er niet mee lachen. Daar vraagt het kabinet van staatssecretaris Reginald Moreels (CVP) voor Ontwikkelingssamenwerking of de partij geen kandidaat heeft voor de raad van bestuur van de nog op te richten Belgische Technische Coöperatie (BTC). Hoewel ze dit soort praktijken vroeger verketterde, wees de VLD toch een pion aan. Om dan in de krant te moeten lezen dat het kabinet "verwonderd" is over die keuze. Had men dat niet eerder kunnen zeggen?
...

Bij de VLD kunnen ze er niet mee lachen. Daar vraagt het kabinet van staatssecretaris Reginald Moreels (CVP) voor Ontwikkelingssamenwerking of de partij geen kandidaat heeft voor de raad van bestuur van de nog op te richten Belgische Technische Coöperatie (BTC). Hoewel ze dit soort praktijken vroeger verketterde, wees de VLD toch een pion aan. Om dan in de krant te moeten lezen dat het kabinet "verwonderd" is over die keuze. Had men dat niet eerder kunnen zeggen? Het ging om André Geens, die vóór zijn overstap naar de VLD Volksunie-minister van Ontwikkelingssamenwerking was geweest. Ook de PRL-kandidaat wekte weinig enthousiasme: Etienne Knoops, ex-staatssecretaris op datzelfde departement. Beiden, aldus de kritiek, herinneren aan het verleden van de Belgische ontwikkelingshulp en daar wil de BTC net mee breken. Want die BTC moet een deel van de taken van het aloude Algemeen Bestuur voor Ontwikkelingssamenwerking (Abos) overnemen, de directe bilaterale hulp, goed voor zowat een derde van de Belgische coöperatie. De andere helft van de huidige Abos-opdracht, de beleidsvorming, krijgt een plaats binnen het departement Buitenlandse Zaken, als Directie-Generaal voor Internationale Samenwerking (DGIS). Die splitsing was aanbevolen door een Kamercommissie, voorgezeten door Dirk Van der Maelen (SP). Zij aanzag de verwevenheid van die twee taken als de bron van alle kwaad bij het Abos: schandalen, politisering, affairisme, inefficiëntie, immobilisme en zo nog een en ander. Daar werd de derde wereld zelden beter van, het Belgische bedrijfsleven en bepaalde politieke satrapen vaak wel. Maar het donderde niet, want ontwikkelingssamenwerking was nooit een prioriteit, niet voor de kiezer en dus ook niet voor de politiek. Maar na weer een reeks schandalen, pakte staatssecretaris Moreels de Abos-kwestie in de vroege zomer van 1997 toch aan. Denkend in termen uit de spoedgeneeskunde, wou hij de geëiste splitsing met volmachten doorvoeren om de BTC per 1 september in de startblokken te hebben. Maar zo'n zaak valt niet per koninklijk besluit te regelen. Zo kwam Moreels naar het parlement afgezakt en daar liep het al snel mis. Dat niet zijn kabinet, maar het chique Brusselse advocatenkantoor Loeff-Claeys-Verbeke de ontwerpteksten schreef, baatte niet. Twee keer stuurde de Raad van State Moreels' huiswerk terug. KWESTIE VAN PLURALISMEIn het parlement vorderde het BTC-ontwerp met een sukkelgang. De PS vreesde dat deze nieuwlichterij ten koste zou gaan van kleine, Waalse niet-gouvernementele organisaties. Vooral de liberalen zetten hun voet dwars, volgens Van der Maelen omdat ze Moreels' idee van de "ongebonden hulp" niet accepteerden. Daardoor krijgen Belgische bedrijven niet langer een voorkeursbehandeling bij bestellingen die met ontwikkelingsgeld worden betaald. Moreels raakte in tijdnood en krijgt de BTC nooit nog vóór de verkiezingen op gang. In de laatste dagen van 1998 kon zijn BTC-wet wel nog in het Staatsblad verschijnen. Maar eerst had hij VLD en PRL wel moeten beloven dat hij hen verder bleef betrekken bij de BTC en dat zij, kwestie van "pluralisme", hun mannetjes zouden krijgen in de organen ervan. En dat eindigt nu in een partijpolitiek getouwtrek dat fel doet denken aan wat meestal oude politieke cultuur heet. Want niet alleen worden de twaalf zitjes in de raad van bestuur van de BTC onder de zes traditionele partijen verdeeld. De BTC behoeft ook nog een voorzitter en een gedelegeerd bestuurder, de DGIS een directeur-generaal. Moreels had de namen al klaar, respectievelijk Jan Gysen (Moreels' eerste Abos-topman), iemand die via een headhunter komt aangewaaid en de gerespecteerde diplomaat Marc Van Craen (die in Moreels' opdracht Gysen bij het Abos opvolgde). Dat het "toevallig" om drie christen-democraten ging, was er voor de PS te veel aan. Als er politiek wordt benoemd, dan zij ook. De topministers trokken de zaak naar zich toe en brachten de nieuwe functies onder in een ruimer pakket benoemingen oude stijl. Maar ze krijgen de knoop maar niet ontward. Vorige vrijdag kwam de zaak op de kabinetsraad niet eens ter sprake, ook omdat Moreels met prinses Astrid in Honduras vertoefde. En het echte werk moet nog beginnen, zoals het opstellen van de beheersovereenkomst, het charter waarmee de BTC aan de slag zal moeten. En dan nog de derde wereld helpen ontwikkelen. M.R.