De honderd senatoren, in informele vergadering bijeen zoals ze dat eigenlijk graag hebben, beslisten vrijdag unaniem over een kalender voor het grote historische Clinton-proces. In de geschiedenis van de Verenigde Staten is het pas het tweede proces in zijn soort. Het eerste, tegen president Andrew Johnson in 1868 (omdat hij zijn minister van Oorlog ontslagen had tegen de zin van een - Republikeinse - Senaat in), eindigde met vrijspraak omdat de Senaat één stem te kort kwam om de vereiste tweederde meerderheid te bereiken waarmee ze de president kon afzetten.
...

De honderd senatoren, in informele vergadering bijeen zoals ze dat eigenlijk graag hebben, beslisten vrijdag unaniem over een kalender voor het grote historische Clinton-proces. In de geschiedenis van de Verenigde Staten is het pas het tweede proces in zijn soort. Het eerste, tegen president Andrew Johnson in 1868 (omdat hij zijn minister van Oorlog ontslagen had tegen de zin van een - Republikeinse - Senaat in), eindigde met vrijspraak omdat de Senaat één stem te kort kwam om de vereiste tweederde meerderheid te bereiken waarmee ze de president kon afzetten. Ook deze Senaat wordt gecontroleerd door de Republikeinen: met 55 zetels tegen 45 Democraten hebben ze een comfortabele meerderheid, maar géén tweederde meerderheid. Tweederde meerderheid wil zeggen 67 senatoren: de twaalf ontbrekenden te vinden voor het einde van het proces, is het doel van de Republikeinen. Terwijl de Democraten er, in een tiental dagen, maar zes hoeven te vinden om, met een gewone meerderheid, het hele proces te annuleren. Op die manier blijft de spanning erin. Maar eerst die kalender. Men weet dat het proces in gang werd gezet door de beslissing van het Huis van Afgevaardigden om president Bill Clinton in staat van beschuldiging te stellen, op basis van het materiaal dat werd verzameld door speciaal onderzoeksrechter Kenneth Starr. Dat proces wordt gevoerd door de Senaat, en begon formeel vorige week donderdag, 7 januari. Tot maandag elf januari 's middags (uur van Washington) had het Witte Huis de tijd om argumenten aan te voeren om het proces alsnog af te voeren - een niet meer dantheoretische mogelijkheid: in dat geval zou de Senaat woensdag 13 januari daarover stemmen, met een gewone meerderheid. é Op donderdag 14 januari krijgen de aanklagers 24 uur de tijd om hun argumenten voor het veroordelen en afzetten van de president voor te dragen. Die 24 uur kunnen in blokken verdeeld worden, over een totaal van drie dagen, van 14 tot 16 januari. é Op 19 januari, mogelijk tot donderdag 21, krijgen de advocaten van het Witte Huis eveneens 24 uur over maximaal drie dagen, om hun tegenargumenten aan te dragen. é De volgende dag, 22 januari, is het aan de senatoren om, gedurende maximaal zestien uur, de partijen te ondervragen. Dit alles op basis van het door Starr aangevoerde materiaal. é Dan, het zal naar het einde van de maand januari lopen, kunnen de senatoren voor of tegen een motie stemmen die het proces stopzet wegens gebrek aan bestaansredenen. Daarmee zou het afgelopen zijn, en president Clinton vrijgesproken en verder onaantastbaar (misschien). Die motie heeft slechts een gewone meerderheid nodig: 51 stemmen. Dit is het eerste serieuze breekpunt in het proces, te verwachten tegen 25 januari of later. é Halen de Democraten hun meerderheid niet, en gaat het proces voort, dan zullen de Senatoren argumentaties aanhoren voor het convoceren van getuigen. Hier ligt het tweede breekpunt: de Republikeinse aanklagers willen met alle geweld een aantal getuigen opvoeren (ze zijn erover verdeeld, hoeveel precies), het Witte Huis wil dat te allen prijze vermijden. De discussie erover dreigt heftig te worden. Het plan stippelt wel uit dat elke kant een argumentatie zal moeten aanvoeren voor elke getuige die hij wil horen, en dat de senaat daar - met gewone meerderheid - over moet stemmen. Als 51 senatoren zo'n getuige willen horen, verschijnt die voor de advocaten van beide partijen. De senatoren krijgen dan afschriften van die verklaringen te lezen, en op basis dààrvan stemmen ze weer, of ze de getuige in levenden lijve willen zien, in een openbare of in een besloten zitting. Men gaat ervan uit dat er wel enkele getuigen zullen worden opgeroepen (51 senatoren zijn in principe gauw gevonden), maar het blijft een open vraag: om er wàt mee te doen, en hoe lang de show dan nog zal blijven duren (dan zal het Witte Huis zich ook gaan verdedigen, en tegengetuigen oproepen). Deze ontwikkeling staat dus haaks op wat senatoren van beide partijen beweren te wensen, te weten een snelle afwikkeling en afloop van het proces. é Eens het getuigenhoofdstuk gesloten, wat al dan niet snel kan gebeurd zijn, komen de senatoren in gesloten zitting bijeen om hun uitspraak te delibereren. Zij moeten zich uitspreken over de twee artikelen van afzetting van president Clinton, die door het Huis van Afgevaardigden weerhouden werden: wegens meineed, en wegens machtsmisbruik. é Komen de senatoren, aan het einde van hun arbeid, weer één stem te kort om de president te kunnen verjagen, dan kunnen zij desgewenst opnieuw beginnen te vergaderen over de noodzaak om hem een blaam te geven. Maar dat is een ander proces.TOT HET BITTERE EINDEDe vraag voor hoe langer hoe meer Amerikanen wordt natuurlijk hoe ze het in godsnaam zo ver hebben kunnen laten komen. Bill Clinton zelf moet, volgens de lopende agenda, op dinsdag 19 januari in het Congres (datzelfde Congres) zijn jaarlijkse "State of the Union"-toespraak houden. Dat is een zeer belangrijke toespraak, die vaak een grote impact heeft op de wereldeconomie in het algemeen en de beurs in het bijzonder. Moet hij nu vanwege dat proces zijn toespraak uitstellen (en de beurzen laten kelderen), of juist niet? De meningen hierover zijn in Washington D.C. al even verdeeld als over de schuldvraag zelf. Temeer omdat steeds meer Republikeinse Congresleden nattigheid beginnen te voelen. In opiniepeilingen zijn zij er de afgelopen maanden sterk op achteruitgegaan, terwijl het Clinton-kamp en zijn standpunten steevast op 62 à 63 procent van de instemming kunnen blijven rekenen. Binnen een kleine twee jaar staan zij weer voor verkiezingen, en de president die zij nu proberen af te schieten, is nog nooit zo populair geweest. Dat maakt dat de meer bedachtzame Republikeinen (zeker in de Senaat, waar ze meer onder druk staan van hun electoraat) zich zeer ongemakkelijk beginnen voelen in de dubbele houdgreep van hun uiterst rechtse christelijk fundamentalistische fractie, die van deze kruistocht tegen Clinton haar enige strategie voor de natie gemaakt heeft. Dit dilemma begint zich blijkbaar ook af te tekenen in de tactieken voor de procesvoering die stilaan boven water beginnen te komen. Bill Clinton zelf zou geen zin meer hebben in onderhandse akkoorden en het in stilte afvoeren van de hele zaak. Nu het proces begonnen is, zou die redeneren, en in alle geval de schade is toegebracht, is het beter de zaak tot zijn consequente einde te voeren, en met klank vrijgesproken te worden. Anders ligt de kwestie van de getuigen. De Republikeinse "managers" willen absoluut Monica Lewinsky, Clintons rechterhand Vernon Jordan en de presidentiële secretaresse Betty Currie horen. Om ze wàt te vragen? Die hebben immers al tot in den treure getuigd voor de Starr-papieren. Alles wijst er trouwens, paradoxaal genoeg, op dat deze getuigen veeleer in het voordeel van Clinton zouden werken. Maar niemand kan er zeker van zijn wat zij en anderen zouden zeggen, en het Witte Huis heeft duidelijk geen zin om dat op eigen kosten aan de weet te komen. Vooral - en dàt speelt de hele tijd in het nadeel van de president - omdat zulke ontwikkelingen een al te lang aanslepende zaak nog langer zullen laten duren, en dat zelfs de meest op obscene details verlekkerde Amerikaan er op de duur wel zijn buik vol van moet krijgen. Sus van Elzen