Als u nog kasbons, obligaties of aandelen aan toonder onder uw matras of in een kluis hebt liggen, hoeft u niet meteen te panikeren. Eigenaars hebben nog tot eind 2013 om ze te 'dematerialiseren', zoals dat heet. Inschrijven op een effectenrekening dus. Vanaf 2014 worden alle uitgegeven anonieme effecten automatisch omgezet, en als ze dan na een jaar door niemand zijn opgeëist, worden ze verkocht. Waarna de rechtmatige eigenaar ze alsnog kan komen innen met zijn papieren effect in de hand, al gaat daar elk jaar 10 procent boe...

Als u nog kasbons, obligaties of aandelen aan toonder onder uw matras of in een kluis hebt liggen, hoeft u niet meteen te panikeren. Eigenaars hebben nog tot eind 2013 om ze te 'dematerialiseren', zoals dat heet. Inschrijven op een effectenrekening dus. Vanaf 2014 worden alle uitgegeven anonieme effecten automatisch omgezet, en als ze dan na een jaar door niemand zijn opgeëist, worden ze verkocht. Waarna de rechtmatige eigenaar ze alsnog kan komen innen met zijn papieren effect in de hand, al gaat daar elk jaar 10 procent boete van af (na 10 jaar, in 2025, kan er bijgevolg niets meer gerecupereerd worden). U hebt dus ruim de tijd, maar dat verplichte dematerialiseren van effecten aan toonder heeft ook belangrijke fiscale gevolgen. Een effectenrekening is immers altijd op naam. Wie zijn aandelen, obligaties of kasbons aan toonder laat omzetten naar een rekening, verliest automatisch zijn anonimiteit. Geen probleem voor wie niets te verbergen heeft voor de fiscus, maar mochten de anonieme effecten gekocht zijn met de opbrengst van ontdoken successierechten of andere belastingen, dan heeft de eigenaar natuurlijk een probleem als de anonimiteit wegvalt. Want wanneer u uw effecten op een rekening deponeert, dan moet er een document ondertekend worden waarin u verklaart dat u alle fiscale verplichtingen hebt vervuld. Dat document blijft bij de bank, en zal niet automatisch aan de belastingdiensten worden bezorgd. Maar als er een gericht fiscaal bankonderzoek komt van de fiscus (bijvoorbeeld naar de ontduiking van successierechten), dan moet de bank wel de gevraagde informatie doorspelen. Met het verdwijnen van de effecten aan toonder kan het lijken alsof ook de zogenaamde handgift ten dode opgeschreven is. Dat is nu een fiscaal vriendelijke manier om effecten over te dragen. Als je effecten aan toonder gewoon aan iemand anders overhandigt, hoeven er immers geen successierechten betaald te worden. Tenminste als de gever niet binnen de drie jaar overlijdt. Een letterlijke handgift via effecten zal, wanneer alle papieren effecten aan toonder verdwenen zijn, dus niet meer kunnen. Maar het principe verdwijnt niet. Ook effecten die zijn ingeschreven op een effectenrekening kunnen worden overgedragen zónder de betaling van schenkingsrechten - wat men een bankgift of een onrechtstreekse schenking noemt. De schenker schrijft dan gewoon alles over van zijn effectenrekening naar die van de begiftigde. De periode van drie jaar blijft, en net zoals bij een handgift wordt de bankgift meestal schriftelijk nog eens bevestigd. Meer informatie over het dematerialiseren van effecten aan toonder vindt u op www.dmat.be. Thomas Verbeke