De zeer fluctuerende internationale beweging verenigt oude organisaties en piepjonge groepen. Ze deelt enkele krachtlijnen, maar is het verder op vele punten oneens. Behalve misschien over de strategie: Think globally and act locally is het adagium. Ook bij ons bundelen de groepen zich hoofdzakelijk per stad in comités die ingebed zijn in nationale en/of internationale verbanden. Maar er zijn ook groeperingen die zich om de een of andere reden afzonderen of een parallel comité oprichten. De drijvende krachten achter de nieuwe generatie actievoerders zijn vaak twintigers en dertigers die actief waren/zijn bij een politieke partij, ngo, Vredesbeweging, anti-Blok-organisatie, bij Vilvoorde betoogden, over de draad gingen bij Kleine Brogel... en nu in verschillende DG-groepen tegelijk opduiken. Zij werken samen met de oudere garde actievoerders en veel individuen die zich aangesproken voelen door de boodschap en dynamiek van de beweging. De harde kern bestaat uit een relatief kleine groep geëngageerde mensen die zich vooral aan de linkerkant van het politieke spectrum bevinden, maar ook anarchistische en conservatieve groepen ontbreken niet op het appel. Alleen extreem-rechts wordt niet getolereerd. Radicaal links ziet dan weer een nieuwe uitlaatklep in de beweging. De oude leuzen en symbolen zijn prominent aanwezig, maar hebben vaak een moderne invulling gekregen. Welke invulling dat dan juist is, daar zijn ze het nog niet over eens.
...

De zeer fluctuerende internationale beweging verenigt oude organisaties en piepjonge groepen. Ze deelt enkele krachtlijnen, maar is het verder op vele punten oneens. Behalve misschien over de strategie: Think globally and act locally is het adagium. Ook bij ons bundelen de groepen zich hoofdzakelijk per stad in comités die ingebed zijn in nationale en/of internationale verbanden. Maar er zijn ook groeperingen die zich om de een of andere reden afzonderen of een parallel comité oprichten. De drijvende krachten achter de nieuwe generatie actievoerders zijn vaak twintigers en dertigers die actief waren/zijn bij een politieke partij, ngo, Vredesbeweging, anti-Blok-organisatie, bij Vilvoorde betoogden, over de draad gingen bij Kleine Brogel... en nu in verschillende DG-groepen tegelijk opduiken. Zij werken samen met de oudere garde actievoerders en veel individuen die zich aangesproken voelen door de boodschap en dynamiek van de beweging. De harde kern bestaat uit een relatief kleine groep geëngageerde mensen die zich vooral aan de linkerkant van het politieke spectrum bevinden, maar ook anarchistische en conservatieve groepen ontbreken niet op het appel. Alleen extreem-rechts wordt niet getolereerd. Radicaal links ziet dan weer een nieuwe uitlaatklep in de beweging. De oude leuzen en symbolen zijn prominent aanwezig, maar hebben vaak een moderne invulling gekregen. Welke invulling dat dan juist is, daar zijn ze het nog niet over eens. De comités Jan Dumolyn is een van de organisatoren van de betoging in Brugge, de eerste manifestatie in het kader van Belgiës Europese voorzitterschap. Hij spreekt in naam van een van de nieuwe loten van de beweging, Attac. 'Deze beweging functioneert via informele netwerken, in een stad weten leden van progressieve groepen elkaar te vinden. Toen bekend raakte dat de ministers van Buitenlandse Handel hier zouden vergaderen, hebben we contact opgenomen met elkaar en zijn de voorbereidingen begonnen. Vandaar groeit het verder.' Het Brugse comité heet SO6, wat staat voor de datum van de betoging, zes september. 'De organiserende comités krijgen doorgaans de naam van de actiedag of 'Sociaal Forum' mee. Geen enkele beweging kan daar iets tegen inbrengen, wat ons toch alweer een dag van discussie bespaart.' Vervolgens wordt een platformtekst opgesteld en ondertekend door alle bewegingen die zich aansluiten. 'De platformen zijn wat vaag omdat ze de grootste algemene deler van de groepen moeten zijn. Een aantal eisen zijn dus heel gematigd, maar zelfs dat mag niet, het in twijfel trekken van de vrijemarkteconomie wordt als zeer radicaal en absurd beschouwd.' Iedereen verbindt zich ertoe geweldloos te betogen, maar uiteraard is het niet te voorspellen of er toch groepen aansluiten die zich laten provoceren door de ordemacht. 'We hebben voor de betoging een peace keeping-omkadering samengesteld. Dat is geen interne politie, maar mensen die zorgen dat niet op provocaties wordt ingegaan en die betogers kunnen beschermen tegen eventueel politiegeweld. Het is bijzonder ironisch dat een geweldloze beweging pas aandacht kreeg toen een minieme minderheid geweld gebruikte. Geweld dat nu de hele beweging wordt aangewreven en gebruikt wordt om ons te discrediteren. Onze boodschap mag niet verloren gaan en de huidige dynamiek moet vertaald worden naar lokale acties, maar dat vergt heel wat energie. Als ik zie dat we amper honderd mensen bijeenkrijgen voor een betoging aan het gesloten centrum in Brugge, terwijl spontaan massa's mensen verzamelen aan het Big Brother-huis, wat toch ook een soort gesloten centrum is, dan vraag ik me toch weleens af waar ik mee bezig ben, ja.' De niet-gouvernementele organisaties 'Dit lijkt nieuw voor de media en buitenwereld, maar dit komt niet uit de lucht vallen!' Frans Teuchies, medewerker van de campagnedienst van 11.11.11, maakt het meteen duidelijk. 'Er bestaat al jaren een structurele samenwerking tussen verschillende bewegingen, omdat we allen aan dezelfde dossiers werken. Die onderstroom is onze sterkte en verbindt ons ondanks alle ideologische en strategische verschillen. Wij behoren tot de gematigde strekking omdat we een pluralistische koepel zijn van derdewereldbewegingen, maar dat wil niet zeggen dat we ons distantiëren van de meer radicale groepen. We halen onze kracht uit het samenspel van organisaties en met 11.11.11 hebben we daar al heel wat ervaring mee. Wij willen een brugfunctie vormen tussen alle onderdelen en met iedereen blijven samenwerken, omdat we op een zo breed mogelijke beweging mikken. Het zou verschrikkelijk zijn als we gemarginaliseerd, gecriminaliseerd en geradicaliseerd zouden worden, waar de overheid soms op lijkt aan te sturen. 11.11.11 is geen politieke partij met een allesomvattend ideologisch programma voor de hele samenleving. Het draait bij ons rond concrete deeldossiers, zoals de Tobin-taks, schuldenlast, handelsbelemmeringen,... die maar één elementje vormen in een mogelijke oplossing voor de problematiek van de herverdeling van arm en rijk. Verhofstadt heeft het dus fout als hij zegt dat we de verkeerde antwoorden hebben, want we hebben wel degelijk antwoorden, en al heel lang.'De ecologisten Milieu-activisten kunnen bogen op jarenlange ervaring met acties tegen pollutie, het verdwijnen van fauna, flora en aanverwanten. Maar ook zij trekken al een tijdje ten strijde tegen internationale organisaties als de Wereldhandelsorganisatie en de Wereldbank... Voor de 'Jeugdbond voor Natuurstudie en Milieubescherming' (JNM) zijn de internationale toppen al jaren een vaste reisbestemming. Ze waren al vóór Seattle van de partij en legden in september 2000 zelfs de enige bus in vanuit Vlaanderen naar de bijeenkomst van het Internationaal Monetair Fonds (IMF) in Praag. 'Voor ons is het begonnen toen we met de milieuwerkgroep een dossier maakten over Doel', legt Mathias Bienstman uit. 'Vandaar belandden we bij de havenproblematiek en zo bij de internationale economie. De vrijhandel brengt namelijk een enorme trafiek mee die zeer grote milieuschade veroorzaakt, met zelfs klimaatsveranderingen tot gevolg. Voor ons zijn de Europese toppen geen prioriteit, er zijn al genoeg groepen met sterke dossiers daarover, zoals de Bond Beter Leefmilieu. We denken dat we rond het IMF en de Wereldbank wél met een nieuw verhaal naar buiten kunnen komen. In tegenstelling tot bijvoorbeeld uiterst linkse groepen streven wij niet naar een nieuwe ideologie, maar vinden we dat mensen die kritisch denken en handelen de sterkste kracht zijn tegen onrecht. Voor ons zijn de ecologische problematiek en basisdemocratie dan ook onlosmakelijk verbonden. Op lange termijn zien we twee manieren om de milieuproblematiek op te lossen: óf een dictatuur die zeer strenge milieumaatregelen oplegt, óf een verandering in de houding van de mensen. Wij streven naar dat laatste, door jongeren te confronteren met de problematiek, met excursies, door erover te praten en te discussiëren. Er moet een bewustzijn groeien, en dat gebeurt niet door milieuconferenties te houden.'De vakbonden In een interview in De Standaard van zes september stelt Luc Cortebeeck, nationaal voorzitter van de christelijke vakbond ACV: 'Wegen op het sociaal, budgettair, monetair en economisch beleid, dat is geen taak voor ngo's, maar voor vakbonden, nationaal en internationaal.' ABVV-West-Vlaanderen ondertekende het platform van S06 en liep met een kleine vertegenwoordiging mee in de Brugse betoging. Hun aanwezigheid zorgde voor commotie bij bepaalde groeperingen die vonden dat zij 'niet in onze beweging thuishoren omdat ze trouw zijn verschuldigd aan hun politieke vrienden.' Anderen willen dan weer zoveel mogelijk groeperingen onder het vaandel van de DG en verwelkomden hen met open armen. Alhoewel de vakbonden een logische bondgenoot lijken, is hun aanwezigheid blijkbaar niet evident. 'De vakbonden nemen een zeer dubbelzinnige houding aan tegenover de beweging, en diezelfde houding leeft ook bij de DG.' Luc Vanneste, uittredend secretaris van ABVV-West-Vlaanderen en toekomstig hoofd van het SEVI, de studiedienst van de SP, heeft zo zijn ideeën over het onderwerp. 'De vakbonden voelen zich bedreigd door de ngo's omdat die terreinen betreden die zij als exclusief gebied beschouwen, zoals arbeidsvoorwaarden. Ik denk dat, mits onderling goede afspraken worden gemaakt, het alleen maar goed is als verschillende bewegingen zich met die onderwerpen bezig houden. Als tweede punt willen ze zich waarschijnlijk niet vereenzelvigd zien met het geweldaspect rond de beweging. Maar als je naar de grote vakbondsacties kijkt uit het verleden, dan merk je dat daar heel dikwijls geweld bij betrokken was. Het is dus geen reden om nu thuis te blijven. De vakbond moet lessen trekken uit de betoging van Brugge, als ik zie hoe klein onze vertegenwoordiging was, moet ik besluiten dat onze mobilisatiekracht voor dergelijke thema's niet erg groot is. Langs één kant hebben de vakbonden dus de pretentie en de ideologische achtergrond om over dergelijke thema's mee te praten, maar ik moet concluderen dat de druk vanuit onze basis niet erg groot is. Die druk zit bij andere organisaties, die blijkbaar wel kunnen mobiliseren. Zij bouwen internationale netwerken uit die snel kunnen communiceren en flexibel zijn, maar vaak gauw uitgeblust raken. Wij hebben dan weer internationaal stabiele netwerken over de hele wereld en in alle sectoren, maar er beantwoordt helaas niet veel realiteit aan. Het is maar normaal dat onder meer ngo's dat vacuüm invullen. De vakbonden moeten leren luisteren naar wat deze beweging te vertellen heeft en haar niet vijandig behandelen, terwijl de jonge mensen moeten beseffen dat de oude knarren van een oude sociale beweging ook heel wat aan te bieden hebben aan ervaring en netwerken. We moeten in wederzijds respect tot een wisselwerking komen en de vakbonden mogen zich zeker niet van hen distantiëren. Ik vind het fantastisch dat niet iedereen zich erbij heeft neergelegd dat de oude verhalen utopieën zijn, Marx is misschien dood, maar niet de ideeën in de hoofden van de mensen.'SJW, SAP en de ngo Socialisme Zonder Grenzen delen een groezelig herenhuis in een verlepte buurt van Brussel. Onderaan een ooit statige trap liggen enkele borden met slogans, demonstratieklaar. De verf bladdert van de muren en de knarsende vloerplanken zijn stoffig en afgesleten. Het mag duidelijk zijn: dit soort bewegingen vergadert niet in met eikenhouten lambriseringen opgesmukte directiekamers.Klein-links De klein-linkse partijen vertegenwoordigen het radicale ideeëngoed van de DG. Ze zijn uiteraard anti-kapitalistisch, maar verder zijn ze het, zoals de traditie dat wil, nog bijzonder oneens. David Dessers, lid van de Socialistische Arbeiderspartij (SAP) en de Socialistische Jonge Wacht (SJW), is een van de gangmakers van D14-Leuven. 'Ik merk dat de beweging zich steeds meer gaat structureren. Vroeger werkten de groepen in een stad vaak langs elkaar, sinds kort organiseren ze zich in D14-comités die overal opduiken. Woordvoerders worden aangewezen voor debatten of om de pers te woord te staan. Dat was nodig, in Genua werd elke Vlaming die daar rondliep, ook al was dat maar toevallig, tot spreekbuis van de beweging gebombardeerd. Dat gaf ons uiteraard een wrang gevoel. Met SJW zijn we immers al veel langer met de problematiek bezig, toen de Zapatisten in 1996 een 'Internationale ontmoeting tegen het neoliberalisme' organiseerden, was SJW ook daar vertegenwoordigd. De huidige dynamiek is goed voor klein-links denk ik. In het verleden lieten we ons opmerken door gehakketak onder elkaar, discussies eigen aan een periode waarin de wereld in twee kampen verdeeld was. Sinds de val van de Muur is het wereldbeeld helemaal veranderd en zijn nieuwe samenwerkingsverbanden mogelijk. Bovendien krijgen we meer kansen, vroeger was het knokken om een lezersbrief gepubliceerd te krijgen omdat we als klein-links 'toch niemand vertegenwoordigden', nu gaat dat een stuk makkelijker.'Don't hate the media, be the media Wie anti-globalisering zegt, krijgt onvermijdelijk het woord Indymedia teruggekaatst. Deze (multi)media-activisten zorgen via het internet voor de communicatie binnen de beweging. Ze willen een tegenhanger zijn voor de traditionele media die 'als ideologische machine een deel van het probleem zijn' en noemen hun kantoren dan ook Independent Media Centre. Op de site zijn opiniestukken te vinden, achtergrondinformatie, verslagen over bijeenkomsten, te downloaden pamfletten en dies meer. Han Soete is een van de drijvende krachten achter de Belgische afdeling. 'Het is een obsceen gegeven dat informatie geld moet opbrengen. We werken niet als een traditionele redactie: iedereen mag publiceren, maar alle teksten worden nagelezen en alleen wat extreem-rechts of xenofobie is, gaat eraf. We bieden ruimte voor informatie en debat, broodnodig voor deze beweging waarvan de groepen elkaar vaak nog moeten leren begrijpen. We willen in de toekomst ook mediatraining geven: wie bij ons teksten post, moet leren dat je anders met de buitenwereld communiceert dan met elkaar. Indymedia maakt ook zelf nieuws: we hebben een audio- en videoafdeling en zijn als verslaggevers bij acties aanwezig. Daarvoor ontwierpen we eigen perskaarten, wat kan, aangezien de officiële kaart geen juridische waarde heeft en er dus niet zoiets als een valse perskaart bestaat. Wie die draagt en acties verslaat, verbindt zich ertoe niet aan de manifestaties deel te nemen. We spelen ook een pr-rol voor de beweging: we verzinnen logo's, maken websites voor D14-afdelingen, ontwerpen pamfletten... Maar dat aspect groeit ons nu wat boven het hoofd.' Forum voor Vredesactie 'De huidige evolutie is voor een groot stuk een mediafenomeen', verklaart Hans Lammerant van het Forum voor Vredesactie. 'De beweging is op zich niets nieuws, behalve dat ze door de media-aandacht meer tot uiting komt. Als vredesbeweging distantiëren we ons van de actiemethodes van de radicalere groepen, niet van hun thema's. De interesse voor de thema's van DG groeit, wat we ook merken aan de grote opkomst voor onze bomspottingacties aan Kleine Brogel. De grote mobilisatie toont dat het beleid rekening moet houden met onze stemmen vooraleer het weer thuis op een legitieme manier kan vergaderen, met een beetje show zijn we niet tevreden. Wij leveren vooral een ondersteunende bijdrage aan de beweging door trainingskampen in geweldloos protest te organiseren. Die kampen gaan al mee sinds de bloei van de vredesbeweging in de jaren tachtig en bouwen voort op een lange traditie. Steeds meer mensen denken na over hoe ze politiek actie voeren, wij kunnen hen een methode aanbieden. Tijdens de tweedaagse cursus tonen we hoe je een actie kan organiseren en hoe je geweldloos je stem kan laten horen. Vaak grijpen mensen naar geweld uit een paniekreactie, dus als een groep met verschillende omstandigheden en provocaties kan omgaan, zijn er minder probleemsituaties. We krijgen nu meer aanvragen voor trainingen dan we aankunnen, ikzelf geef er een tiental per jaar, aan maximaal dertig mensen per keer. Als Forum beperken we onze acties dan wel tot België, maar door onze trainingen bieden we ondersteuning aan de groepen die internationaal tophoppen.' Legal Teams Geëngageerde advocaten organiseerden zich bij vroegere internationale toppen spontaan in Legal Teams om de activisten bij te staan. Ook hier bouwt de juridische tak van de DG zich langzaam op, waarbij hij zich baseert op de ervaringen en uitgebreide verslagen van buitenlandse collega's. Hij ziet erop toe dat de democratische rechten van de betogers gerespecteerd worden en controleert of de ordediensten de mensenrechten eerbiedigen. Ook bij de Brugse betoging liepen een aantal mensen in groene jas met achterop 'Legal Team' en twee gsm-nummers. Ze deelden kaartjes uit en een pamfletje getiteld 'De tien basisrechten van de arrestant in een notendop'. Lieve Pepermans legt gaarne uit waarom ze in Brugge is die avond. 'De beweging heeft juridische bijstand nodig: vrije meningsuiting is een grondrecht dat gerespecteerd moet worden. Het is belangrijk dat de demonstranten weten wat hun rechten zijn zodat ze zich niet uit het lood laten slaan door de politie. Wij observeren op acties, maar staan de organisatoren, als ze dat willen uiteraard, ook bij tijdens de voorbereiding van een manifestatie en in de contacten met de ordediensten. We zijn ons nog aan het organiseren en hopen nog uit te breiden zodat we bij de grote betogingen op volle kracht draaien.' De democratische globalisten én vakbonden plannen grootse acties in Luik op 20, 21 en 22 september (Ecofintop), in Gent op 19 oktober (informele Europese Raad) en mobiliseren vooral naar 13, 14 en 15 december in Brussel (afsluitende top voorzitterschap). Die dagen zijn er debatten, betogingen, muziek, workshops, toespraken... voor elk wat wils.Lieve Reynebeau