Info: De auteur is natuurkundige.
...

Info: De auteur is natuurkundige.Heeft Johannes Paulus II zijn tijd niet begrepen, of hebben wij Johannes Paulus II niet begrepen? De kritiek die de paus van veel van zijn tijdgenoten gekregen heeft, was scherp en bitter. Zij kwam hoofdzakelijk neer op een dubbel verwijt: deze paus was conservatief, en hij bleef op zijn pontificale stoel zitten toen zijn ziekte hem onbekwaam maakte om de Kerk te besturen. 'Een strompelend anachronisme', noemde een van onze mediavedetten deze paus in zijn pas gepubliceerde boek over België anno 2005. Dat lijkt de inhoud van de kritiek ongeveer samen te vatten, en ook de toon waarop zij vaak geuit werd. De paradox is altijd geweest dat deze paus gigantische massa's van vooral jonge mensen op de been wist te brengen tijdens zijn vele reizen, niet alleen in zijn eigen katholieke Polen, ook in het 'post-christelijke' West-Europa. Miljoenen volgden de openluchtmissen overal ter wereld, ontelbaren stromen nu samen bij het afscheid op het St.-Pietersplein. Hoe kon een oude conservatieve kerkvorst zo veel aantrekkingskracht op jongeren uitoefenen? Was deze paus conservatief? Zijn standpunten over de seksuele moraal en, misschien meer nog, over de rol van de vrouw in de Kerk, volstonden om het noodlottige etiket opgeplakt te krijgen. De discussie hierover zal voortgaan, maar wat het ons, geëmancipeerde West-Europeanen, zo moeilijk maakt begrip op te brengen, is het eigen vaste geloof in de noodzaak van maatschappelijke vernieuwing en vooruitgang. Dat geloof valt ongetwijfeld te rechtvaardigen, maar de radicaliteit ervan heeft een kloof van onbegrip geslagen voor andere belevingen van de werkelijkheid. De Kerk is geen organisatie voor de verbetering van de maatschappij, maar een religieuze instelling, gericht op een eeuwige, goddelijke werkelijkheid. Naar het eeuwige kan in deze tijdelijke wereld slechts verwezen worden door symbolen die zo weinig mogelijk aan de tijd gebonden zijn. Daarom zijn de taal en de rituelen van de Kerk oud, want wat oud is, lijkt tijdloos. Elke religie, niet alleen de christelijke, koestert oude teksten en oude gebruiken. Daarom is de Kerk gehecht aan tradities. Haar plaats is niet in, maar buiten de tijd. Een samenleving in de greep van een ideologie van de vernieuwing, kan daarvoor moeilijk begrip opbrengen. Elk begrip voor het wezen van de religie zelf dreigt hier verloren te gaan. Hoe anders uitleggen waarom deze paus van zovelen de raad kreeg af te treden en de wereld het 'gênante' beeld van zijn lichamelijke aftakeling te besparen? Het leek of van de kerkleider zoals van een directeur-generaal of een staatshoofd geëist werd dat hij fysiek opgewassen is tegen zijn taak. Formeel is de paus inderdaad staatshoofd van Vaticaanstad, maar hoe ondergeschikt deze functie is aan zijn werkelijke hoedanigheid van opvolger van Petrus, aangesteld door Christus, blijkt uit de manier waarop hij zijn taak opvatte, vooral de laatste jaren. Een paus is een religieuze leider. Religie spreekt niet over de kwaliteit van het leven, maar over de totaliteit van een bestaan waartoe de mens bestemd is. Op de weg naar dat bestaan is het lijden het lot van de sterveling. De God van de christenen is mens geworden om de weg te wijzen, een lijdende mens, bespot en onbegrepen gestorven aan het kruis. Deze paus was een lijdende paus, bespot en door zijn tijd niet begrepen. Maar de velen die hem opzochten, jongeren en ouderen, moeten hebben gevoeld hoe dicht hij stond bij de God over wie hij sprak. GERARD BODIFÉE