Shohei Imamura zegt met "Dr.Akagi" zijn afscheidsfilm te hebben gemaakt. Verwacht van deze onvermoeibare iconoclast echter geen sereen testament. "Dr.Akagi" is nog altijd even verrassend en vitaal als de beroemdste films van deze Japanse provocateur. Al van toen hij nog assistent was, droomde Imamura ervan de net na de oorlog verschenen roman van Ango Sakaguchi, over een dorpsdokter die geelzucht bestrijdt, te verfilmen. Voor Imamura werd het ook een eerbetoon aan zijn vader die arts was.
...

Shohei Imamura zegt met "Dr.Akagi" zijn afscheidsfilm te hebben gemaakt. Verwacht van deze onvermoeibare iconoclast echter geen sereen testament. "Dr.Akagi" is nog altijd even verrassend en vitaal als de beroemdste films van deze Japanse provocateur. Al van toen hij nog assistent was, droomde Imamura ervan de net na de oorlog verschenen roman van Ango Sakaguchi, over een dorpsdokter die geelzucht bestrijdt, te verfilmen. Voor Imamura werd het ook een eerbetoon aan zijn vader die arts was. "Dr. Akagi" ("Kanzo Sensei") speelt tijdens de zomer van 1945, de laatste maanden van de Tweede Wereldoorlog. Duitsland is al gecapituleerd, Japan wordt door de geallieerden aanhoudend gebombardeerd, de Japanse nederlaag is nakend. Tegen die achtergrond van defaitisme, chaos en onverzettelijkheid van de militairen, zoekt Dr. Akagi (wat lever betekent in het Japans) naar een behandeling voor een hepatitisepidemie die het land teistert. Voor hem is de oorlog alleen maar een vervelende zaak die zijn research in de weg staat. Overdag rent de dokter van de ene patiënt naar de andere, allemaal leverlijders; 's nachts probeert hij de oorsprong te ontdekken van het virus dat de voornaamste doodsoorzaak is in de streek. Om hem daarbij te helpen, trommelt hij een groepje excentrieke outcasts op: een aan morfine verslaafde chirurg; een ontaarde monnik; een ontsnapte Nederlandse krijgsgevangene; een jonge prostituee die niet langer zichzelf hoeft te verkopen maar het kennelijk toch niet kan laten. Een echte hofhouding van verschoppelingen, mislukkelingen en verdoemden. Allemaal mensen uit de marge van de samenleving, die door Imamura liefdevol worden getekend, zowel in hun zwakten en ondeugden als in hun grootmoedigheid. Hun belevenissen in de streng hiërarchische, militaristische Japanse samenleving worden door Imamura gevat in woeste tableaus van potsierlijke horror en burleske komedie onder de dreiging van de atoombom. De leverdokter kampt met een tekort aan medicijnen en medische apparatuur en wordt bij zijn onderzoek door het leger gedwarsboomd. Omdat ze een vijand hebben geherbergd, worden Akagi en zijn medewerkers opgepakt en gefolterd. In scènes waarin ook slechtziende oude vrouwen klaargestoomd worden voor de strijd, tekent Imamura - wiens oudste broer sneuvelde aan het front - krachtig de waanzin van de oorlog. Er zijn ook verwijzingen naar biologische oorlogvoering en medische experimenten in gevangenenkampen. De film eindigt onvermijdelijk met de atoombom - het kuststadje ligt in de buurt van Hiroshima. Maar ondanks de serieuze thema's en beladen historische achtergrond, is de toon van deze ontluisterende prent opgewekt en uitbundig. In de beelden waarin de energieke dokter ( Akira Emoto) met zijn platte strohoed op het hoofd en een instrumententasje in de hand door het dorp draaft, is de protagonist evenzeer een Buster Keaton-achtige maniak als een Don Quichot. Imamura bestaat het zelfs om een marteling in pure slapstickstijl te filmen, beulen en slachtoffers samengeperst in één shot, zoals die befaamde scène in een overvolle kajuit uit een Marx Brothers-klassieker. Door zulke gedurfde komische ingrepen, bestrijdt Imamura met filmische middelen de wanhopige kanten van de humanistische missie van zijn protagonist. En in een van de mooiste scènes verwerkt hij een hommage aan de magie van de film: het ineenknutselen van een microscoop onder het licht van een projectielamp van een bioscoop. Imamura houdt hier zijn gevoel voor het groteske flink onder de duim - naar zijn normen is de vormgeving ondanks de felle kleuren en zonderlinge zijlijnen van het verhaal zelfs beheerst te noemen. Zoals in alle films van Imamura zijn er sterk zinnelijk geladen beelden, inclusief een erotisch spelletje met een ei, zoals ook al in Oshima's "Het Rijk der Zinnen" te zien was. Anders dan in de films van Imamura gebruikelijk is, probeert de protagonist zoveel mogelijk zijn seksuele driften te sublimeren. De film eindigt toch maar met een apocalyptisch visioen in het water, waarin het naakte lichaam van Akagi's dienstmeisje, een walvis en een paddestoelwolk op een gedurfd surreële manier bij elkaar komen.Patrick Duynslaegher