Toen Patrick Develtere (1961) in 2010 voorzitter werd van het ACW, de koepel van de christelijke werknemersbeweging, had hij niet het flauwste idee van de stormen die hem en zijn organisatie te wachten stonden. In de nasleep van de Dexia-affaire ging ook Arco, de financiële tak van het ACW, mee onderuit. Arco werd in vereffening gesteld, en vervolgens was er misbaar over de wettelijke garantieregeling voor de Arco-coöperanten. Vooral N-VA-Kamerlid Peter Dedecker was snoeihard in zijn kritiek op het ACW, dat hij zonder meer beschuldigde van fraude.
...

Toen Patrick Develtere (1961) in 2010 voorzitter werd van het ACW, de koepel van de christelijke werknemersbeweging, had hij niet het flauwste idee van de stormen die hem en zijn organisatie te wachten stonden. In de nasleep van de Dexia-affaire ging ook Arco, de financiële tak van het ACW, mee onderuit. Arco werd in vereffening gesteld, en vervolgens was er misbaar over de wettelijke garantieregeling voor de Arco-coöperanten. Vooral N-VA-Kamerlid Peter Dedecker was snoeihard in zijn kritiek op het ACW, dat hij zonder meer beschuldigde van fraude. Afgelopen weekend was de N-VA de grote winnaar van de federale verkiezingen. N-VA-voorzitter Bart De Wever is met CD&V al eerste verkennende gesprekken gestart voor een nieuwe coalitie. CD&V is nochtans de partij waarmee het ACW politiek gelieerd is. Het ACW moet dus met 'de vijand aan tafel'? PATRICKDEVELTERE: Ik ben waakzaam. De N-VA heeft in de campagne toch zorgwekkende uitspraken gedaan. Wat Jan Jambon zei over leefloners, die eerst hun eigen spaarcenten moeten aanspreken of eventueel hun woning verkopen: dat was geen lapsus, dat zit bij hen echt top of mind. Wat ze over werklozen zeggen, zijn doordachte uitspraken. Het is niet zomaar een verhaal dat de N-VA heeft bedacht om kiezers binnen te halen. Het is een programma, een ideeëngoed. DEVELTERE: Dat voorstel is zelfs geen basis van gesprek. Het is gewoon een slecht idee. Het is niet aan de overheid om de sociale partners te verbieden met elkaar te praten. Ons overlegmodel zit goed in elkaar. Als je daar één element uit haalt, dan haal je het hele model onderuit. Als je stopt met dat 'interprofessionele' sociaal overleg, breng je schade toe aan dat model, dan doe je aan sociale zelfverminking. Niet meer of niet minder. DEVELTERE: (beslist) Was ik niet duidelijk genoeg? DEVELTERE: Als men dat doet, kiest men ofwel voor de markt, ofwel voor de staat om de ziekteverzekering over te nemen van het middenveld. En geen van beide is een goede optie. Privatisering is niet te verzoenen met het objectief om iedereen te bereiken. En als de staat het doet, lopen we het risico dat er een pak meer sociale fraude zal voorkomen. Op dit moment is het systeem van de gezondheidszorg fraudearm. DEVELTERE: Dat is alweer een zeer slecht idee, omdat je zo de armoede organiseert. Mensen kiezen niet voor werkloosheid. De werklozen zijn niet het probleem, maar de werkloosheid. DEVELTERE: We moeten inderdaad opletten met de manier waarop we over mensen praten. DEVELTERE: Nee, Marc had gelijk: sommige N-VA'ers braken gewoon om het even wat uit over werklozen en steuntrekkers. Hij wilde gewoon waarschuwen over de veel te harde taal die de N-VA tijdens de campagne durfde te gebruiken. We mogen de manier waarop we over elkaar praten niet perverteren. Het licht staat op rood wat dat betreft. We moeten opnieuw naar een harmonieuze samenleving, met respect voor elkaar. Twee keer nadenken voor we iets zeggen, onze tong twee keer ronddraaien, zoals mijn moeder mij altijd heeft aangeraden. DEVELTERE: Ik was al niet zo gelukkig met het verloop van de verkiezingscampagne. Er is vooral veel lawaai geproduceerd. Politici praatten naast elkaar. Hopelijk nemen de partijen nu meer tijd om naar elkaar te luisteren. Maar evident zal dat niet zijn. Een aantal belangrijke punten van het N-VA-programma ligt bij ons zeer moeilijk. DEVELTERE: En waarom zouden we dat model ter discussie stellen? Wij hebben een sterk model, ons land wordt daar internationaal voor geprezen. Er moet aan gewerkt worden, maar het model mogen we niet weggooien. Bij ons zijn economische groei en welzijn, groei en herverdeling aan elkaar gekoppeld. En daarin heeft ook de social profit zijn eigen rol: die instellingen doen wat de markt en de staat niet kunnen oplossen. DEVELTERE: Dat is het refrein dat continu gezongen wordt, en dat iedereen makkelijk kan onthouden. Maar waarom zou dat model onbetaalbaar moeten worden? De commissie voor de vergrijzing heeft berekend dat we de komende jaren 700 miljoen extra per jaar nodig hebben. Dat is niet onoverkomelijk, dat is een kwestie van maatschappelijke keuzes. Defensie heeft een budget dat groter is dan dat. DEVELTERE: DeN-VA gelooft dat conflict de motor van verandering is. Dat zit als het ware in haar politieke DNA. Wij zitten helemaal anders in elkaar. Een sociale organisatie als het ACW gaat het conflict niet uit de weg, maar probeert het wel op te lossen. Wij zijn er om tegenstellingen te overbruggen. Wijlen Jean-Luc Dehaene is daar een iconisch voorbeeld van. En we zullen ook nu iemand als hij nodig hebben: een loodgieter die een oplossing moet vinden voor de aartsmoeilijke constellatie die zich aandient. Ik ben vooral bezorgd voor de federale onderhandelingen. En op het federale niveau zitten nog altijd de essentiële hefbomen voor sociaal beleid, zoals de fiscaliteit, de sociale zekerheid. DEVELTERE: Ja, maar als Bart De Wever zich beroept op Jean-Luc Dehaene zou hij zich ook op diens methode moeten beroepen. Dehaene was een man van overleg, die rond bepaalde thema's een maatschappelijke consensus tot stand kon brengen. En terwijl de tegenstellingen groot zijn, dringt de tijd. Het is in elk geval absoluut noodzakelijk dat er snel een federale regering komt. Anders komen alle duiveltjes weer uit hun doosjes en zullen de internationale organisaties die vandaag lof hebben voor ons land opnieuw zeer kritisch worden - van het IMF tot de ratingbureaus. DEVELTERE: De eerste keer misschien niet. Maar als het een tweede keer gebeurt, zal men zien dat het geen accident de parcours was maar een endemisch probleem. En dan moeten we niet komen klagen dat we weinig investeerders hebben in ons land. De regering-Di Rupo heeft voor stabiliteit gezorgd. Die mag een volgende regering niet laten verloren gaan. Mag ik er trouwens op wijzen dat de aftredende federale regeringspartijen niet meteen afgestraft zijn? Dat betekent toch ook dat de bevolking vindt dat er een vrij evenwichtig relancebeleid is gevoerd? DEVELTERE: Het is niet omdat een partij een stevige electorale basis heeft dat men ook maatschappelijk sterk staat. Dat zijn twee totaal verschillende dingen. Een maatschappelijke basis krijg je door mensen bij het beleid te betrekken, ook als het geen verkiezingen zijn. DEVELTERE: Ja. En die van de rest van het middenveld, neem ik aan. Ik vraag me trouwens af of de N-VA al de kans heeft gehad om te leren wat het maatschappelijke middenveld precies is. Ze heeft die traditie niet, afgezien van het Nationaal Zangfeest en de IJzerbedevaart. Ze heeft de waarde van sociale organisaties nog niet echt kunnen leren waarderen. DEVELTERE: Ook de N-VA zal geconfronteerd worden met de vaststelling dat de markt en de staat niet alles kunnen oplossen. Denk aan de problemen in de zorg, aan het suïcidale gedrag, zelfs van kinderen, aan de toenemende armoede, aan de eenzaamheid bij ouderen. Wie zal dat oplossen? Niet de markt, en ook niet de staat. Hopelijk komt de N-VA er ooit achter hoe mooi ons model is. DEVELTERE: Ja. Iedereen is welkom. Maar door bij mij op bezoek te komen, leer je het middenveld niet kennen. Zelfs niet door structureel met het ACW samen te werken. Het is een attitude die een partij zich eigen moet maken. Ik hoop dat de N-VA de capaciteit zal ontwikkelen om dat te doen, zoals de andere partijen dat hebben gedaan. DEVELTERE: Ik heb nooit geloofd dat je het Vlaams-nationalisme in deze versie kunt combineren met de christendemocratie. Ik hou niet van dat wij-zij-denken van de N-VA. Ik ben een internationalist in hart en nieren. DEVELTERE: Als zou blijken dat de christendemocraten geen impact hebben op het beleid, dat wij ons zouden laten gijzelen, dan is ons antwoord nee. Maar ik ben verplicht te hopen dat het goed komt. DEVELTERE: Dat we ons sociaal model overeind moeten houden. En ik zal natuurlijk al vooruitkijken naar het nieuwe ACW, dat we op 14 juni presenteren. DEVELTERE: Het ACW krijgt inderdaad een totaal nieuwe organisatie, een nieuwe naam en een nieuw project. Het ACW evolueert van koepel naar een open netwerk, dat samenwerking zoekt met andere organisaties. DEVELTERE: Toch wel. Wij behouden integraal de bestaande ACW-congresbesluiten van 2006. DEVELTERE: Onze nieuwe structuur zal mogelijk ook gevolgen hebben voor onze politieke werking. Momenteel neemt alleen CD&V ACW-mandatarissen op in haar lijsten. Over een aantal jaren zullen we ook de manier evalueren waarop we op het beleid wegen. DEVELTERE: Ik hoop maar dat hij niet opnieuw met een variant op het Sienjaal afkomt, de oude poging van Maurits Coppieters om socialisten, groenen en ACW'ers samen te brengen. Dat werkt niet. Maar als 'open netwerk' kunnen we natuurlijk samenwerken met andere partijen die ons sociale model verdedigen. DEVELTERE: Nee, volgens sommige mensen was ACW zelfs een geuzennaam geworden. We hebben de storm doorstaan omdat wij een sterke organisatie zijn. DEVELTERE: Dat was hoogst onaangenaam. Maar ik hoor in mijn omgeving nogal wat mensen die gechoqueerd waren door dat boek. Peter Dedecker schrijft ergens dat de hele Arco-episode sneu is voor mij, dat ik er niets aan kon doen, dat hij medelijden met mij heeft - en toch staat mijn foto op de cover van zijn boek. Dat is hypocriet. DEVELTERE: Nee, het is een verzameling aantijgingen zonder argumenten. Hij schrijft nergens dat er sprake is van fraude, alleen dat dat het geval zou kunnen zijn. DEVELTERE: Absoluut. DEVELTERE: Vermoedelijk, en omdat zijn beschuldigingen op niets gebaseerd zijn. Er is tot nu toe nog niets bewezen. Er is alleen maar met modder gegooid, maar níéts is bewezen. Niets, niets, niets. DEVELTERE: Er zijn twintig jaar geleden inschattingsfouten gemaakt. Het toenmalige ACW-bestuur dacht dat we een grotere schaal nodig hadden, omdat BACOB (een van de voorgangers van Dexia, nvdr. ) anders zou verpieteren tot een kruidenierszaakje. Men dacht dat je moest opgaan in grotere gehelen. Dat was een inschattingsfout. Maar we konden toen niet weten dat het met Dexia zo fout zou gaan. Niemand had dat ingeschat. DEVELTERE: Nee, dat is karakterieel: ik neem elke ochtend een koude douche en begin dan vrolijk de dag. DEVELTERE: Een coöperatief aandeel wordt beschouwd als een spaarproduct. Juridisch. Dat is in heel Europa zo, en ook in België. Als u het daar niet mee eens bent, dan moet u de wet aanpassen. DEVELTERE: Daar hebben wij helemaal geen geluk mee gehad. Geen enkele partij kan het zich veroorloven om zo'n garantie te weigeren aan (nadrukkelijk) 800.000 mensen die daar recht op hebben. DEVELTERE: Het ACW is vandaag een bedrijf in herstructurering. Ik weet niet wat we nog meer kunnen doen. We hebben al gigantische inspanningen gedaan, we hebben al veel verloren, ik zie niet in wat we nog meer kunnen doen. DEVELTERE: Ik geef Bart De Wever het voordeel van de twijfel. Dat moet je altijd doen. DEVELTERE: U lacht daarmee, maar ja: dat heeft wellicht te maken met mijn christelijke overtuiging. DEVELTERE: Het moet. DEVELTERE: Het is niet aan ons om de coalitie te smeden. Bij ons gaat het om de kwaliteit van het beleid. DOOR WALTER PAULI EN JOËL DE CEULAER'Als je stopt met "interprofessioneel" sociaal overleg, dan doe je aan sociale zelfverminking. Niet meer of niet minder.' Wie België wil behouden, kan N-VA federaal niet negeren. Rik Torfs, rector KU Leuven. Aan mijn twittergenoten die zouden willen dat ik verhuis : heeft N-VA een meerderheid gehaald? Is mij iets ontsnapt?Daniel Termont (SP.A), burgemeester van Gent.