Minister van Buitenlandse Zaken Karel De Gucht kruidde een bezoek aan Washington vorige week met een belofte: België zal onderzoeken of het niet enkele gevangenen kan opnemen die op de Amerikaanse basis van Guantanamo op het eiland Cuba in de cel zitten. Weliswaar na studie van hun dossier, alleen als het om mensen gaat die bij hun vrijlating niet naar hun eigen land terug kunnen, in Europees verband, en zo verder. Wat een onschuldig diplomatiek gebaar leek, bracht in Brussel de poppen aan het dansen. In een flinke opstoot van verkiezingskoorts vonden christendemocraten en socialisten dat de minister te ver ging. Wa...

Minister van Buitenlandse Zaken Karel De Gucht kruidde een bezoek aan Washington vorige week met een belofte: België zal onderzoeken of het niet enkele gevangenen kan opnemen die op de Amerikaanse basis van Guantanamo op het eiland Cuba in de cel zitten. Weliswaar na studie van hun dossier, alleen als het om mensen gaat die bij hun vrijlating niet naar hun eigen land terug kunnen, in Europees verband, en zo verder. Wat een onschuldig diplomatiek gebaar leek, bracht in Brussel de poppen aan het dansen. In een flinke opstoot van verkiezingskoorts vonden christendemocraten en socialisten dat de minister te ver ging. Was dat ook zo? Er zitten op Guantanamo nog 240 mensen vast. De meesten werden er door de Amerikanen in de eerste maanden na de aanslagen van 11 september 2001 naartoe gebracht, omdat ze daar niet dezelfde rechten kunnen laten gelden als in de VS zelf. Wie van terrorisme werd verdacht, zou er voor een speciale militaire rechtbank verschijnen zonder veel recht op bijstand of verdediging. Een aantal onder hen werd ook gemarteld. De gevangenis van Guantanamo werd een symbool voor de manier waarop de vorige Amerikaanse regering de oorlog tegen het terrorisme aanpakte. Barack Obama beloofde tijdens zijn campagne en meteen na zijn eedaflegging dat hij Guantanamo binnen het jaar zou sluiten. Of hij die deadline haalt, wordt stilaan twijfelachtig. Want daarvoor moet er eerst een oplossing worden gevonden voor de gevangenen die er nog zijn. Vorige week schrapte het Amerikaanse Congres het budget dat de regering voor de sluiting had uitgetrokken. Steeds meer Amerikaanse staten verzetten er zich tegen dat gevangenen uit Guantanamo bij hen in een cel worden gestopt. Ook in Europa is er weinig enthousiasme om de Amerikanen een aantal gevangenen uit handen te nemen. 'De Amerikanen hebben dit probleem gecreëerd, ze moeten het nu ook maar oplossen', vond Europees Parlementslid Ivo Belet (CD&V) vorige week. Het helpt ook niet dat net nu een rapport meldt dat een op de zeven gevangenen die al werden vrijgelaten toch weer contact zoekt met terreurgroepen. De president sprak vorige week in de National Archives in Washington, strategisch opgesteld voor enkele bladzijden van de aldaar uitgestalde Amerikaanse grondwet. Hij wil terug naar de legaliteit, zei hij, naar het respect voor de wet. Dat speelt hem in deze zaak overigens ook parten. Omdat bekentenissen onder dwang werden afgedwongen, is het niet vanzelfsprekend om gevangenen van Guantanamo in de VS zelf voor de rechter te brengen. Zo komt Barack Obama stilaan in de knel omdat hij een schuld van zijn voorganger wil inlossen. Het zou sneu zijn als hij uitgerekend deze belofte niet kan nakomen. Het was dus niet zo gek van Karel De Gucht om de kwestie op dit moment ter sprake te brengen. Hij was namelijk ook in Washington om er Amerikaanse steun te vragen voor voormalig minister Jean-Pol Poncelet. Die is kandidaat om Mohammed ElBarradei op te volgen aan het hoofd van het Internationaal Agentschap voor Atoomenergie. De Amerikaanse stem weegt bij dit soort van beslissingen vaak net iets zwaarder. door Hubert van Humbeeck