In Europa weten ze niet meer wat te denken. De charmeoperatie van de Amerikaanse president George W. Bush tijdens zijn bezoek aan Brussel zindert nog na, en daar komen er uit Washington alweer tegenstrijdige signalen. Eerst benoemde de president de havik John Bolton tot ambassadeur van de VS bij de Verenigde Naties. Bolton is een uitgesproken tegenstander van die organisatie. Vorige week droeg Bush vice-minister van Defensie Paul Wolfowitz voor om voorzitter te worden van de Wereldbank. De neoconservatieve Wolfowitz geldt...

In Europa weten ze niet meer wat te denken. De charmeoperatie van de Amerikaanse president George W. Bush tijdens zijn bezoek aan Brussel zindert nog na, en daar komen er uit Washington alweer tegenstrijdige signalen. Eerst benoemde de president de havik John Bolton tot ambassadeur van de VS bij de Verenigde Naties. Bolton is een uitgesproken tegenstander van die organisatie. Vorige week droeg Bush vice-minister van Defensie Paul Wolfowitz voor om voorzitter te worden van de Wereldbank. De neoconservatieve Wolfowitz geldt intellectueel als de architect van de oorlog met Irak. Hij hangt de theorie aan dat democratie met de wapens kan worden opgelegd. De zorgen van de Wereldbank zijn normaal niet die van Paul Wolfowitz. De bank moet de armoede in de wereld terugdringen met leningen voor ontwikkelingsprojecten. Als het daarover gaat, hebben conservatieve Amerikaanse politici doorgaans een beperkt programma voor ogen. Ze zijn tegen ontwikkelingshulp, omdat die volgens hen toch op Zwitserse bankrekeningen terechtkomt. En afgezien daarvan geloven ze dat de markt alle problemen kan oplossen. Wat is Bush met mensen als Bolton en Wolfowitz van plan? Wil hij ze uit zijn buurt hebben om de beloofde veranderingen in zijn buitenlandse politiek te kunnen doorvoeren? Of is hij juist van plan ze te gebruiken als speerpunten om de neoconservatieve gedachte uit te dragen in organisaties die daar kritisch tegenover staan? Wil Bush, met andere woorden, de Wereldbank kapen en ze voor zijn eigen politiek gebruiken? Commentaarschrijver Fareed Zakaria hoopt in het weekblad Newsweek dat niet Wolfowitz de Wereldbank verandert, maar dat het werk bij de bank hem op andere ideeën brengt. Hij vergelijkt Wolfowitz met de econoom Jeffrey Sachs, die zijn carrière begon als een felle voorstander van de schoktherapie: bij de val van het communisme adviseerde hij Rusland om snel de stap naar de markt te zetten. Die politiek werd net geen ramp. Sachs beseft ondertussen dat de markt niet alles kan regelen. Ziekten zoals pokken en polio bijvoorbeeld, konden alleen met veel ontwikkelingshulp worden bedwongen. 'Wolfie', zoals Bush hem graag noemt, is een believer. Als hij de Wereldbank leidt om de oorlog met Irak op een andere manier voort te zetten, kan dat voor de organisatie dramatische gevolgen hebben. Maar als hij begrijpt waar het de bank om te doen is, kan hij in kringen van conservatieve Republikeinen een belangrijke stem worden die opkomt voor de strijd tegen de armoede in de wereld. Zo een stem klinkt daar namelijk niet al te vaak. Hubert van HumbeeckWil Bush de Wereldbank kapen en ze voor zijn eigen politiek gebruiken?