Voorzitter Valéry Giscard d'Estaing van de Europese Conventie stelde enkele weken geleden een voorontwerp van Europese grondwet voor. De tekst betekende onder meer voor de Belgische regering een schok. De voorzitter van de Conventie bleek veel meer voor een losse samenwerking van soevereine staten te kiezen, dan voor het aan elkaar klinken van die staten in een hechte unie.
...

Voorzitter Valéry Giscard d'Estaing van de Europese Conventie stelde enkele weken geleden een voorontwerp van Europese grondwet voor. De tekst betekende onder meer voor de Belgische regering een schok. De voorzitter van de Conventie bleek veel meer voor een losse samenwerking van soevereine staten te kiezen, dan voor het aan elkaar klinken van die staten in een hechte unie. Sindsdien draait de Europese diplomatie op volle toeren. Guy Verhofstadt probeert de Beneluxlanden achter zijn standpunt te verzamelen en te wegen op het overleg dat Frankrijk en Duitsland hebben georganiseerd. Vooral van de Duitse regering wordt verwacht dat ze de communautaire kijk op de Europese Unie helpt zegevieren. Dat wil zeggen: die van de hechte, politieke unie. Met de Duitse en de Franse ministers van Buitenlandse Zaken, Joschka Fischer en Dominique de Villepin, hebben nu ook echte zwaargewichten hun intrede in de Conventie gedaan. In Brugge zette Guy Verhofstadt zijn ideeën uiteen over waar het, volgens hem, met Europa naartoe moet. Hij vindt, om te beginnen, dat de legitimiteit van de Europese instellingen moet worden versterkt. Hij pleit er daarom voor om de voorzitter van de Europese Commissie door het Europese parlement te laten verkiezen, en om die verkiezing daarna door de Raad van ministers te laten bekrachtigen. Nu is dat andersom. Hij is de idee van een Europese president, die door Giscard werd gesuggereerd, niet genegen. Hij kiest voor wat hij een 'derde weg' noemt, en grijpt daarvoor terug naar de scheiding der machten van de Franse filosoof Montesquieu. De rechterlijke macht wordt dan uitgeoefend door het Hof van Justitie. De wetgevende door het Europees parlement en de Raad van ministers samen. De uitvoerende door de Europese Commissie, in combinatie met de Raad - maar in ieder geval vanuit één zenuwcentrum: de Commissie. Verhofstadt pleit er overigens ook voor om de Commissie in aantal te beperken, zodat niet elk land nog altijd een commissaris zou krijgen. Hij wijst ook het idee van Giscard van een Congres der Europese Volken van de hand. Daarin zouden de nationale parlementen van de lidstaten vertegenwoordigd zijn. Verhofstadt verwacht meer heil van het in stand houden van de Conventie, zoals ze nu bestaat. Ze zou later, bij gelegenheid, de grondwet kunnen wijzigen of andere fundamentele stappen zetten.