'Ik zit ineengedoken in een kleerkast. Ik heb een wit laken rond me. In plaats van kleren hangen er grote, grillige knuffeldieren boven mijn hoofd. Grimassende honden en katten met scherpe tanden en uitpuilende ogen. Ze wiegelen naar mij toe. Ik voel me opgesloten en bang. Ik schiet wakker.'
...

'Ik zit ineengedoken in een kleerkast. Ik heb een wit laken rond me. In plaats van kleren hangen er grote, grillige knuffeldieren boven mijn hoofd. Grimassende honden en katten met scherpe tanden en uitpuilende ogen. Ze wiegelen naar mij toe. Ik voel me opgesloten en bang. Ik schiet wakker.' Het is maar een van de honderden nachtmerries die de Canadese wetenschappers Antonio Zadra en Geneviève Robert de voorbije maanden optekenden tijdens hun onderzoek naar boze dromen en nachtmerries. Voor hun droomstudie, die onlangs verscheen in het Amerikaanse vakblad Sleep, verzamelden ze 9796 droomrapporten waarvan 253 nachtmerries en 431 nare dromen. Zo'n 572 deelnemers hielden twee tot vijf weken lang een schriftje bij en noteerden bij het ontwaken wat zich die nacht in hun hoofd had afgespeeld. 'Vooral nachtmerries interesseerden ons, omdat er weinig onderzoek bestaat naar de inhoud ervan', zegt Antonio Zadra, verbonden aan het departement psychologie van de Université de Montréal. 'Het verschil tussen boze dromen en nachtmerries is dat die laatste meer bizar zijn. Ze draaien meer om agressie of mislukking, er komt een ongelukkig einde in voor, en ze maken ons altijd wakker. Niet altijd omdat de angst ons bekruipt, zo blijkt. Uit twee op de drie nachtmerries schieten we wakker uit verdriet, verwarring, schuldgevoel of afschuw.' 'Een van de deelnemers ontwaakte uit haar droom omdat ze doodsbang was van een uil die op een tak zat', zegt Geneviève Robert. 'De dood, gevaar of gezondheidsproblemen zijn de meest terugkerende thema's in nachtmerries, al kan een onheilspellend gevoel al genoeg zijn om iemand uit zijn slaap te halen.' Vóór ze aan hun studie begonnen, dachten de onderzoekers dat verlamd raken, diep vallen of verstikt worden populaire nachtmerrieonderwerpen zouden zijn, maar dat bleek niet te kloppen. Wat uit de resultaten wel bleek, was dat mannen en vrouwen anders dromen. 'Mannen hebben meer nachtmerries waarin ze achtervolgd of aangevallen worden, of over insecten, natuurrampen of oorlogen. Een nachtmerrie bij vrouwen draait vaker rond conflicten of discussies met anderen, waarin ze vernederd of afgewezen worden', zegt Zadra. De Amerikaanse psycholoog Ian Wallace, auteur van de bestseller The Top 100 Dreams, bevestigt die patronen. Over dromen die met het werk te maken hebben, schrijft hij: 'Mannen dromen vaak dat ze achtervolgd worden op kantoor. Soms zijn ze daarbij naakt. Of ze dragen een belachelijke outfit, zoals een clownskostuum.' Vrouwen dromen volgens hem vaker dat hun mond vol kauwgom zit terwijl ze met collega's praten, of dat ze na het werk hun auto niet meer terugvinden op het parkeerterrein. De Nederlandse psychologe Ada de Boer, gespecialiseerd in nachtmerries, beaamt dat genderverschillen ook in onze dromen bestaan, maar ze zijn volgens haar nogal klein. 'Mannen dromen meer over scenario's buitenshuis, terwijl vrouwen meer over thuissituaties dromen. In een mannendroom komen veeleer andere mannen voor, terwijl vrouwen zowel over mannen als vrouwen dromen. Maar dromen over naakt verschijnen op een openbare plek, die zie ik bij iedereen. Ook seksdromen overkomen beide geslachten. En zowel mannen als vrouwen kunnen zich schuldig voelen bij het wakker worden als blijkt dat ze droomden over seks met een collega, terwijl hun partner naast hen in bed lag.' Zo'n droom betekent volgens De Boer niet altijd dat de slaper zich ook echt aangetrokken voelt tot die collega. 'Het kan ook betekenen dat je bepaalde eigenschappen in die persoon bewondert, of net niet', zegt ze. 'Je kunt ook over iemand dromen die zowel op je baas als op je vader lijkt. Dat kan aangeven dat in de relatie met je baas dezelfde thema's spelen als in die met je vader. Dromen zijn maar voor 60 procent gebaseerd op fragmenten uit de realiteit. Voor de rest maken we onbewust vreemde verbanden, en tonen dromen vooral hoe je dingen ervaart. Na de aanslagen van 11 september 2001 bleken Amerikanen meer nachtmerries te hebben. Niet bepaald over aanslagen. Het illustreerde gewoon dat de Amerikaanse bevolking zich diep geraakt voelde in haar veiligheid.'DOOR ELKE LAHOUSSE, ILLUSTRATIE BART SCHOOFS'Mannen hebben nachtmerries over insecten, natuurrampen of oorlogen. Vrouwen dromen over conflicten en vernederingen.'