'Het centrum van Aalst wordt vandaag nog altijd overschaduwd door een fabriek (zetmeelproducent Tate & Lyle, het vroegere Amylum, nvdr)', vertelt regisseur Yves De Pauw. 'Typerend, toch? Het Aalst van vandaag is nog altijd de fabrieksstad van Daens en Boon. Het is frappant hoe gelaten de Aalstenaars reageren op die grauwheid. Alsof deze stad het niet de moeite waard vindt om mooi gevonden te worden.' Toch groeide dat besef bij De Pauw pas toen hij na zijn studententijd terugkeerde naar zijn thuisbasis. 'Plots kreeg ik oog voor de marginaliteit die ik de eerste achttien jaar van mijn leven niet had opgemerkt. Ik schrok ervan dat de stad waar ik me zo kon amuseren ook een zwarte kant had. Het blijft me verba...

'Het centrum van Aalst wordt vandaag nog altijd overschaduwd door een fabriek (zetmeelproducent Tate & Lyle, het vroegere Amylum, nvdr)', vertelt regisseur Yves De Pauw. 'Typerend, toch? Het Aalst van vandaag is nog altijd de fabrieksstad van Daens en Boon. Het is frappant hoe gelaten de Aalstenaars reageren op die grauwheid. Alsof deze stad het niet de moeite waard vindt om mooi gevonden te worden.' Toch groeide dat besef bij De Pauw pas toen hij na zijn studententijd terugkeerde naar zijn thuisbasis. 'Plots kreeg ik oog voor de marginaliteit die ik de eerste achttien jaar van mijn leven niet had opgemerkt. Ik schrok ervan dat de stad waar ik me zo kon amuseren ook een zwarte kant had. Het blijft me verbazen dat Aalst in al die tijd niet geëvolueerd is.' Aan tristesse en marginaliteit geen gebrek in De Hoeksteen, het stuk dat als basis dient voor dit theaterproject. De tekst van de Nederlander Gerardjan Rijnders koppelt het pijnlijkste uit Trainspotting aan de grofheid van een film als Ex-drummer. 'Rijnders schreef DeHoeksteen halfweg de jaren tachtig, als een aanklacht tegen de blinde goednieuwsshow van de politiek', vertelt De Pauw. 'Op tv doen de politici lyrisch over hun beleid, maar ondertussen spuiten twee junkies die voor de buis zitten zich wel dood. Hoeksteen wordt dus geen documentaire over Aalst. Het stuk gaat over marginaliteit in het algemeen, over families die in een spiraal van miserie terechtkomen. En de moeders proberen alles bij elkaar te houden.' Het miserabilisme in Hoeksteen gaat soms wel erg ver, beseft ook de Pauw. 'Maar ik voel niet meteen de behoefte om daar een tegenwicht tegen te bieden. Bovendien schuilt er in al die miserie ook veel humor. Je moet de mensen bij hun nekvel pakken tijdens de lach. Op ernst alleen blijven de dingen niet overeind, vind ik.' Toch haakten heel wat sociale organisaties af toen ze het verzoek kregen om workshops op te zetten rond het bredere Hoeksteen-project, waar Cultuurcentrum De Werf voor instaat: 'Ze wilden hun mensen niet weer in contact brengen met hun donkere achtergrond. Gelukkig konden we door medewerking van de straathoekwerker workshops uitbouwen rond graffiti en rapmuziek. Met ONOV, de Oost-Vlaamse organisatie voor inburgering, zetten we een fotografieworkshop op. Die workshops hebben de voorstelling beïnvloed. Je merkt dat sociaal-artistieke projecten mensen de kans geven om zich te ontplooien. Maar in Aalst is er een gebrek aan structurele ondersteuning. Dat is weer die gelatenheid: als de bezielers ermee ophouden, stuikt de boel in elkaar. Er is zelfs geen cultuurbeleidcoördinator meer.' Maar toch: theater maken in Olsjt blijft iets bijzonders, vindt De Pauw, die de originele tekst bewust naar het plaatselijke dialect hertaalde: 'De taal is de reden waarom ik hier graag theater maak. Het is mijn taal. Dialect geeft een extra dimensie op de scène. Het werkt beeldender.' Als theatermaker zit De Pauw - die ook acteur is bij het professionele gezelschap Lodewijk/Louis - bovendien stevig verankerd in de carnavalsstad. Hij geeft er dramales aan de stedelijke academie en won het Landjuweel, dé Vlaamse amateurtheaterwedstrijd, als regisseur van TAL (2005). Datzelfde gezelschap slaat nu de handen in elkaar met de stadsgenoten van PACT, dat net als vorig jaar geselecteerd is voor het Landjuweel. 'Amateurs zijn heel hongerig om bij te leren, ze zijn heel open', zegt De Pauw. 'Dankzij de improvisaties van de acteurs zijn de personages in Hoeksteen een stuk minder karikaturaal geworden.' HOEKSTEEN (TAL & PACT I.S.M CC DE WERF), TOT 22 JUNI IN OUD HUIS BRANTEGEM (MOLENSTRAAT 64, AALST). INFO EN RESERVATIES: 0475 58 98 58. DOOR THIJS DE SMET