Het klonk warm en gemeend, zoals Robert Palmer op de BBC World Service over Brussel sprak. De Britse intendant van Brussel 2000 weet dat er in Londen, zacht gezegd, niet altijd met liefde aan onze hoofdstad wordt gedacht. De naam van de stad heeft er een slechte klank, die staat voor bureaucratie en betutteling. 'Brussel' is er synoniem voor de Europese Unie en de NAVO, niet voor een levende gemeenschap van mensen in een stad met een gezicht.
...

Het klonk warm en gemeend, zoals Robert Palmer op de BBC World Service over Brussel sprak. De Britse intendant van Brussel 2000 weet dat er in Londen, zacht gezegd, niet altijd met liefde aan onze hoofdstad wordt gedacht. De naam van de stad heeft er een slechte klank, die staat voor bureaucratie en betutteling. 'Brussel' is er synoniem voor de Europese Unie en de NAVO, niet voor een levende gemeenschap van mensen in een stad met een gezicht. De intendant wil daar iets aan doen, hij wil de edelsteen laten blinken. Ver van zijn cultuurwereld is ook de Belgische diplomatie met bijna evenveel vuurwerk bezig het land op de kaart te zetten. In Oostenrijk, bijvoorbeeld, verwijst 'Brussel' sinds kort niet meer alleen naar de Europese Unie. België leidt het protest tegen de deelname van extreem-rechts aan de regering in Wenen en het nam het voortouw in de poging om alsnog te verhinderen dat de gewezen Chileense dictator Augusto Pinochet zonder proces naar zijn land mag terugkeren. Soms heeft die nieuwe daadkracht iets van benji-springen en hopen dat de elastiek niet breekt. De geplande grootscheepse uitstap naar Kigali, bijvoorbeeld, om er de tien vermoorde para's te herdenken, is diplomatiek een riskante onderneming: het is een nauwelijks verhulde poging om Belgische duivels uit te drijven in een gebied dat zijn eigen demonen niet getemd krijgt. Maar zijn mooiste slag totnogtoe sloeg Guy Verhofstadt vorige week in Gent. Daar kwam Tony Blair in eigen persoon een gezamenlijke Brits-Belgische verklaring ondertekenen, ter voorbereiding van de Europese top in Lissabon. In Gent dus, en niet in Brussel - een beetje toch wegens het odium dat aan de naam van die stad kleeft, maar ook omdat Gent niet te ver uit de buurt van Brugge ligt. Daar hield Margaret Thatcher twaalf jaar geleden, tot ontsteltenis van haar Belgische gastheren van die avond, haar legendarisch geworden anti-Europese toespraak waarmee ze Groot-Brittannië voor lange tijd naar de marge van de Unie dreef. Gent leek Blair een goeie plek voor een repliek. Desalniettemin is de tekst waaronder Verhofstadt en Blair hun handtekening zetten méér dan een vrijblijvende diplomatieke oefening. Hij bevat een ambitieus programma - de Belgische eerste minister ziet de zaken zelden klein - voor de uitbouw van een hoogtechnologische kennismaatschappij, gekoppeld aan wat op termijn een sociaal Europa kan worden. De bedoeling is dat in Lissabon in de eerste plaats bakens worden uitgezet om sociale uitsluiting en armoede in de hele Unie op een gelijke manier te kunnen meten. Daaruit zouden dan normen moeten volgen, die zouden gelden zoals de normen van Maastricht voor iedereen die lid wou worden van de eurozone. Het gaat dus eigenlijk om twee lijnen. De eerste moet de economie vooruitstuwen door innovatie en creativiteit. De tweede moet ervoor zorgen dat er daarbij niemand achterblijft.De verklaring draagt in hoge mate de signatuur van Frank Vandenbroucke. De minister van Sociale Zaken heeft het oor van Downing Street, sinds hij in zijn Oxfordtijd opviel met een ongezouten maar juiste analyse van Tony Blair en zijn New Labour. Het Brusselse kantoor van Vandenbroucke wordt ook druk bezocht door de onervaren Portugezen van de socialistische premier Antonio Guterres, die het voorzitterschap van de Unie waarneemt. De nieuwe Brits-Belgische alliantie kan zijn steun straks gebruiken.'Europa is meer dan een markt', zei Verhofstadt in Gent. 'Volledige tewerkstelling leidt tot een betere sociale integratie, meer sociale cohesie en tenslotte meer gelijkheid.' Waarmee hij zijn liberale gedachtegoed en dat van de moderne sociaal-democratie in een fraaie cirkelbeweging onder één noemer plaatste. De actieve welvaartsstaat is daarmee tot exportproduct verklaard, nog voor hij de tekentafel goed en wel heeft verlaten. Nu de hoogmis met dear Tony in Gent voorbij is en er gezegd is wat gezegd moest worden, is het tijd voor iets concreets. Verhofstadt en Vandenbroucke bieden een optimistische, positieve visie aan, maar wat hun mooie volzinnen precies betekenen, moet nog duidelijk worden. Bij Blair in Londen en bij Kok in Nederland blijkt al dat niet alle zekerheden even zeker zullen blijven. Het is dan afwachten naar wat, bijvoorbeeld, de Parti Socialiste daarvan denkt - die het oor toch liever laat hangen naar wat er in Parijs wordt gezegd. 'Wij zijn maar bescheiden wereldverbeteraars,' besloot de premier vorige week. Maar zelfs dan is hij nog niet thuis.Hubert van Humbeeck