De industrie is alleen uit op maximale winsten, zo luidt het cliché. En academische onderzoekers verkopen hun ziel aan de duivel als ze financiering van bedrijven aanvaarden, want dat onderzoek zou niet onafhankelijk zijn en de resultaten ervan niet publiek toegankelijk. Wanneer een bedrijf investeert in wetenschappelijk onderzoek, zo lijkt het wel, komt dat bijna automatisch in een negatief daglicht te staan. Terwijl armlastige overheden juist steeds vaker een beroep doen op bedrijven om geld te pompen ...

De industrie is alleen uit op maximale winsten, zo luidt het cliché. En academische onderzoekers verkopen hun ziel aan de duivel als ze financiering van bedrijven aanvaarden, want dat onderzoek zou niet onafhankelijk zijn en de resultaten ervan niet publiek toegankelijk. Wanneer een bedrijf investeert in wetenschappelijk onderzoek, zo lijkt het wel, komt dat bijna automatisch in een negatief daglicht te staan. Terwijl armlastige overheden juist steeds vaker een beroep doen op bedrijven om geld te pompen in het proces van onderzoek en ontwikkeling. Het vakblad Nature bracht vorige maand een opvallende analyse in die context. Het begon met een opsomming van reële problemen, want geen enkel systeem werkt vlekkeloos, zeker niet als er veel geld mee gemoeid is: er zijn legio voorbeelden van bedrijven die hun al dan niet verborgen agenda laten primeren op het algemeen belang. Maar Nature toont ook aan dat onderzoek gesponsord door bedrijven nuttig kan zijn om innovatie te stimuleren, nuttiger zelfs dan onderzoek gesteund door de overheid. De resultaten ervan worden gemiddeld ook méér geciteerd dan die van onderzoek betaald met overheidsgeld. Heel wat bedrijven, zo onderstreept Nature, moedigen academici aan om verder te kijken dan de specifieke vraag die wordt gesteld, omdat ze zo misschien zaken ontdekken die anders verborgen zouden blijven. De steun van farmaceutische bedrijven aan initiatieven om het menselijk genoom in kaart te brengen, heeft de ontwikkeling van snelle technieken voor genetische analyse in de hand gewerkt. Daardoor kan de publiek beschikbare informatie nu gemakkelijker gebruikt worden om geneesmiddelen te ontwikkelen. Sponsorgeld van oliebedrijven heeft het onderzoek naar alternatieve energiebronnen gestimuleerd. Daarom is het ironisch dat het volgende artikel in hetzelfde nummer van Nature de stelling verdedigt dat er meer overheidssteun nodig is om duurzame energietechnologieën op de markt te brengen. Het blad merkt op dat een nieuwe batterij zelden dezelfde opwinding veroorzaakt als een nieuwe smartphone of een nieuw geneesmiddel. Pijnlijk wel om een week later in Science te lezen dat de natuurbeschermingsorganisatie WWF haar wetenschappelijk onderzoeksteam moet afslanken om besparingsredenen. De financiering daarvan steunde sterk op filantropie. Misschien moet het ook meer de kaart van de bedrijfssponsoring trekken. Maar dat lijkt voor een ngo nog moeilijker te liggen dan voor een universiteit. Sponsorgeld van oliebedrijven bevordert het onderzoek naar alternatieve energiebronnen.