Ruimtevaart is zelden nog voorpaginanieuws, maar de ruimte oefent nog steeds op veel mensen een onweerstaanbare aantrekkingskracht uit. Veel jongeren dromen van een loopbaan als astronaut. Alweer tien jaar geleden maakte Dirk Frimout zijn droom waar. Toen hij op 24 maart 1992 vanaf Cape Canaveral in Florida vertrok aan boord van het Amerikaanse ruimteveer Atlantis, zorgde dat in ons land voor euforie en in de Verenigde Staten voor kroonprinselijke belangstelling ('Wat ziet u door het venster?').
...

Ruimtevaart is zelden nog voorpaginanieuws, maar de ruimte oefent nog steeds op veel mensen een onweerstaanbare aantrekkingskracht uit. Veel jongeren dromen van een loopbaan als astronaut. Alweer tien jaar geleden maakte Dirk Frimout zijn droom waar. Toen hij op 24 maart 1992 vanaf Cape Canaveral in Florida vertrok aan boord van het Amerikaanse ruimteveer Atlantis, zorgde dat in ons land voor euforie en in de Verenigde Staten voor kroonprinselijke belangstelling ('Wat ziet u door het venster?').In tegenstelling tot Frimout, die als wetenschapper een occasionele en eenmalige ruimtevlucht uitvoerde, is De Winne sinds januari 2000 lid van het in Keulen gehuisveste astronautenkorps van de Europese ruimtevaartorganisatie ESA. Het zit er dan ook dik in dat hij meerdere ruimtevluchten zal maken, omstreeks 2005 misschien zelfs een vlucht van drie maanden. Hij zal niet met de relatief comfortabele en herbruikbare spaceshuttle maar aan boord van een uiterst krappe en slechts eenmaal bruikbare Russische Sojoez-capsule de ruimte ingaan. TAXIVLUCHTENDe Russen zijn samen met onder meer de Amerikanen en de Europeanen in het ISS-programma gestapt. Ze gebruiken hun Sojoez om regelmatig zogenoemde taxivluchten naar het ruimtestation uit te voeren ter vervanging van een oude aan het station vastgekoppelde Sojoez, die dienst doet als reddingssloep in geval van nood. Bij deze taxivluchten is er telkens een leeg zitje aan boord van het driepersoonsruimteschip. Daar kunnen we evengoed munt uit slaan, dachten de Russen. En zo gebeurde het dat de Amerikaanse miljonair Dennis Tito zeer tegen de zin van de Amerikanen voor om en nabij een miljard frank als toerist een retourtje aarde-ISS-aarde kon maken, kamer met uitzicht op onze planeet uiteraard inbegrepen.Ook de ESA, die in 2004 de laboratoriummodule Columbus aan het ISS wil koppelen, kreeg interesse. Begin dit jaar maakte de organisatie met het Russische Rosaviakosmos afspraken voor Sojoez-vluchten van ESA-astronauten tussen 2001 en 2006. En dat wekte dan weer de interesse van ons land op. 625 miljoen frank (15,5 miljoen euro) uit het federale budget voor wetenschap verzekerde De Winne van een ruimtevlucht eind 2002. De Winne zal tijdens zijn verblijf aan boord van het ISS een uitgebreid wetenschappelijk programma afwerken, met ook experimenten onder leiding van Belgische onderzoekers. Het ISS is uitgerust met talloze faciliteiten voor onderzoek in domeinen als menselijke fysiologie, materiaalwetenschappen, technologische vernieuwing, aardobservatie en de bestudering van het heelal. De Winne begon in augustus 2001 een opleiding als Sojoez-vluchtingenieur en kreeg een basistraining voor het ISS in het Gagarin-opleidingscentrum voor kosmonauten in Zvjozdni Gorodok ('Sterrenstadje') bij Moskou. Is de 625 miljoen die België betaalt verantwoord? De verwoede tegenstanders van bemande ruimtemissies zullen blijven herhalen dat het geld beter aan onbemande missies en aan onderzoek op de aarde kan worden besteed. Regeringscommissaris voor Wetenschapsbeleid Yvan Ylieff geeft toe dat het om veel geld gaat. 'Maar een satelliet de ruimte insturen, kost al vlug 10 miljard. In het geval van De Winne gaat een door de ESA gekozen wetenschapper de ruimte in met een belangrijke economische en wetenschappelijke return voor België als gevolg. In vergelijking met wat de Amerikaanse miljonair betaalde, is dit geen dwaze investering.'De missie van De Winne staat ook symbool voor de zeer gewaardeerde positie die België, de 'grootste' van de kleine ESA-lidstaten, internationaal op het vlak van ruimteonderzoek inneemt. De Winne zelf ziet dergelijke programma's als een investering in de toekomst. Een discipline als de ruimtevaart verlegt immers steeds weer de grenzen van wetenschap en technologie. De deelname aan een Russische ruimtemissie biedt dan weer mogelijkheden voor verdere samenwerking aan die kant. En misschien is de vlucht van De Winne nog wel het belangrijkst als aanmoediging voor jonge mensen om een wetenschappelijke of technische opleiding te volgen. Want die jeugd blijft nog altijd de toekomst en daarin moet worden geïnvesteerd.Benny Audenaert